جنگ نیابتی، نبردی که بهتازگی بر سر زبانها افتاده، معانی مختلفی چون جنگ واسطهای یا وکالتی دارد که در آن قدرتهای اصلی درگیر به جای اینکه مستقیما وارد نبرد با هم شوند با حمایتهای مالی، تسلیحاتی و تبلیغاتی با کشور مقابل یا حامیان آن وارد جنگ میشوند تا بلکه کشور اصلی یا متحد آن را تضعیف کنند. حالا این جنگ نیابتی در سوریه در جریان است؛ هرچند گروههای مختلف درصدد هستند تا راهحلی برای آن بیابند. اکنون نیز پس از مدتها رایزنی قرار است فردا مذاکرات صلح با حضور نمایندگان دولت سوریه و مخالفان آنان برگزار شود. گفته میشود این مذاکرات در بهترین شرایط حضور مخالفان و موافقان، به شش ماه زمان نیاز دارد تا پایانی برای این جنگ نیابتی در سوریه ترسیم شود.
گروهی از مخالفان سوری که عمدتا از جناحهای افراطگرا و تحت حمایت عربستان بودند چندی پیش در نشستی در ریاض گردهم آمدند و اعلام شد که هیأتی برای مذاکره با دولت سوریه را تشکیل دادهاند. این هیأت که مورد قبول آمریکا و برخی جناحهای همفکر با عربستان قرار گرفت، شامل نمایندگان اکثر گروههای عمده مخالف دولت «بشار اسد» رئیسجمهوری سوریه است. به گزارش اسکاینیوز، حالا هیأت مخالفان سوری در ریاض میگوید که مسئولان این گروه تصمیم گرفتهاند در نشست ژنو شرکت کنند.
«سالم المسلط»، سخنگوی هیأت مخالفان سوری با اعلام این خبر گفت: ما تصمیم گرفتیم تا در نشست ژنو تحت نظر سازمان ملل شرکت کنیم و با نمایندگان دولت سوریه مذاکراتی داشته باشیم. او افزود روند مذاکرات در ژنو باید براساس مذاکرات ژنو یک باشد که در آن تشکیل دولت انتقالی با تمامی اختیارات در نظر گرفته شده بود. همچنین سخنگوی مخالفان سوری گفت: روسیه فهرستی از اسامی تحت حمایت خود را برای مشارکت در نشست ژنو در دست دارد که قصد دارد آن را به ما تحمیل کند، اما مخالفان به هیچوجه حضور هیأتی دیگر جز هیأت ریاض را در این مذاکرات قبول نمیکنند.
اما روسیه و دولت سوریه گفتهاند که این هیأت را با ساختار کنونی به رسمیت نمیشناسند. در هیأت ریاض برخی جناحهای تندرو از جمله نمایندگانی از گروه افراطگرای «جیش الاسلام» حضور دارند. این درحالی است که روسها بیشتر به دنبال آن هستند تا گروههای کُرد را وارد این مذاکرات کنند؛ موضوعی که ترکیه بهشدت مخالف آن است. از نظر روسها حزب «اتحاد دموکراتیک» که حزب اصلی کردهای سوریه است، میتواند در این مذاکرات بهعنوان گروه اصلی مشارکت کند اما آنکارا این حزب را با حزب کارگران کردستان (پکک) که درگیر مبارزه مسلحانه با دولت مرکزی ترکیه است، مرتبط میداند.
«میخائیل بوگدانف» معاون وزیر خارجه روسیه دراینباره میگوید، کُردها جزئی از سوریه هستند و باید در روند سیاسی حل بحران سوریه نقش ایفا کنند. معاون وزیر خارجه روسیه ادامه داد: سازمان ملل تاکنون از اتحاد دموکراتیک کُردها دعوتی برای مشارکت در نشست ژنو۳ به عمل نیاورده است، با این وجود ممکن است در روزهای آینده از این حزب برای مشارکت در این نشست دعوت شود. هرچند وزیر خارجه فرانسه با قاطعیت به نقل از «استفان دی میستورا» اعلام کرد که سازمان ملل از کُردها برای مشارکت در نشست صلح سوریه دعوت به عمل نیاورده و نخواهد آورد. همچنین فابیوس در واکنش به اظهارات معارضان سوری مبنی بر اینکه آنها هنوز به دعوت دی میستورا پاسخ ندادهاند، گفت: اگر موضع مخالفان سوری را درست متوجه شوم، آنها با مذاکرات موافقاند و تنها به دنبال این هستند که بدانند با چه هیأتی و درباره چه چیزی باید مذاکره کنند.
علاوه بر دشواری مذاکرات بین دولت سوریه و مخالفان، ترکیب مذاکرهکنندگان مخالف نیز بر پیچیدگی روند صلح افزوده است. دولت سوریه، همواره آمادگی خود را برای گفتوگو با «مخالفان» اعلام کرده اما از نظر دولت سوریه، مخالفان تنها باید شامل افراد و گروههایی باشد که در داخل سوریه حضور دارند و مشروعیت حکومت این کشور را قبول دارند و پذیرفتهاند که در چارچوب ساختار دولت دمشق، نظرات مخالف خود را ابراز دارند و بهعنوان مخالف در انتخاباتی که برگزار میشود، شرکت کنند. همزمان، بین گروههای مخالف فعال در خارج از سوریه نیز اختلافنظر وجود دارد و ایجاد نوعی تفاهم و همسویی بین مهمترین آنها در قالب هیأت عالی مذاکرهکننده با تلاش فراوان امکانپذیر شده است. با اینهمه، هنوز هم برخی از گروههای مهم مخالف حکومت سوریه بهطور جداگانه فعالیت دارند.
اما بسیاری بر این باورند که تشریک مساعی بینالمللی و منطقهای در حل بحران سوریه از یکسو و حفظ حاکمیت و وحدت برای نجات سوریه از سوی دیگر حائز اهمیت است و خواستههای مردم سوریه برای تحقق آزادی و دموکراسی باید مدنظر گرفته شود و با برگزاری انتخابات آزاد اجازه تعیین سرنوشت به سوریها داده شود تا پایانی به درگیریهای پنجساله آنها باشد. درغیراینصورت باید منتظر تراژدی دردناکی بود که آوارگی، نابسامانی، بیهویتی، رنج و درد را برای سوریها به همراه دارد، در عین اینکه تهدیداتی را نیز برای کشورهای منطقه به ارمغان میآورد و زمینه را برای حضور نظامی در منطقه فراهم میکند.
هیأت مخالفان سوری در مذاکرات ژنو شرکت میکند
بازگشایی کلاف سردرگم
صاحبخبر -