محمد حيدري
صدر اعظم آلمان طي سالهاي اخير هيچ گاه در کسوت يکي از حاميان پيوستن ترکيه به اتحاديه اروپا مورد شناسايي آنکارا قرار نگرفته است. حتي زماني که بحرانهاي داخلي و بين المللي سرتاسر ترکيه را فرا نگرفته بود و ديکتاتوري اردوغان اين کشور را به قهقرا نبرده بود، آنگلا مرکل رويکرد چندان مثبتي نسبت به عضويت ترکيه در اتحاديه اروپا نداشت. البته مرکل سعي داشت در کسوت اصلي ترين مخالف پيوست ترکيه به اروپا هيچ گاه وارد معادله نشود. در دوران رياست جمهوري سارکوزي، مقامات آلماني به مواضع وي در خصوص مخالفت مطلق با پيوستن ترکيه به اروپا اکتفا مي کردند. با اين حال پس از خروج سارکوزي از قدرت و حضور اولاند در کاخ اليزه، مقامات آلماني نيز در اين خصوص رويکردي بستهاي اتخاذ نمودند.
اظهارات اخير آنگلا مرکل در خصوص پيوستن ترکيه به اتحاديه اروپا را ميتوان از ابعاد مختلفي مورد تجزيه و تحليل قرار داد. اخيرا صدر اعظم آلمان در عين حال که ترکيه را يک شريک مهم براي حل بحران سوريه دانست تاکيد کرد که هنوز راه طولاني براي عضويت آنکارا در اتحاديه اروپا وجود دارد.
آنگلا مرکل در اين خصوص عنوان کرده است : "هنوز يک راه طولاني براي رفتن وجود دارد.وي که در پيام ويدئوي هفتگي خود سخن مي گفت تصريح کرد که همزمان آنکارا يک شريک مهم در راه حل بحران سوريه است. با توجه به وضعيت کنوني مناسب نيست که براي اين موضوع تعداد سال و زمان بناميم. اين همچنين در علاقه و به نفع اروپاست که پناهندگان در ترکيه شرايط خوبي داشته باشند
به گونه اي که هيچ دليلي براي فرار از ترکيه نبينند." اتحاديه اروپا در اکتبر گذشته به ترکيه حدود سه ميليارد يورو براي حمايت از پناهندگان سوري، همچنين تسهيل ويزا و گشودن بخش جديدي از مذاکرات عضويت در اتحاديه اروپا را وعده داد.
هم اکنون مذاکرات ترکيه و اتحاديه اروپا بر سر پيوستن آنکارا به اين مجموعه آغاز شده است . اما به نظر مي رسد چنانچه مقامات ترکيه اي نيز به خوبي آگاه هستند، بخش اعظمي از اين مذاکرات به دليل مخالفتهاي بنيادين مقامات اروپايي با عضويت ترکيه به نتيجه نخواهد رسيد. در اين ميان اصلاحات اقتصادي و سياسي ترکيه نمي تواند متضمن عضويت اين کشور در اتحاديه اروپا باشد. چنانچه اعلام شد، مخالفت برخي کشورهاي اروپايي با عضويت ترکيه در اتحاديه اروپا حالتي بنيادين دارد. به عنوان مثال کشورهايي مانند يونان و قبرس تا زماني که موضوع قبرس و اتحاد آن حل نشود راي به عضويت ترکيه در اتحاديه اروپا نخواهند داد.
با اين حال برخي از کارشناسان وزارت امور خارجه در ترکيه همچنان نسبت به عضو.يت کشورشان در اتحاديه اروپا خوش بيني هستند. با اين حال شواهد و مستندات موجود نشان مي دهد اين خوش بيني نمي تواند براي مدت زيادي دوام داشته باشد! هم اکنون فرسايشي شدن مذاکرات اتحاديه اروپا و ترکيه سبب شده است تا حمايت داخلي از عضويت ترکيه در اين مجموعه نيز از بين برود. در چنين شرايطي اصرار اردوغان مبني بر برگزاري مذاکرات با اتحاديه اروپا چيزي جز وقت تلف کردن محسوب نمي شود. حل مسائلي مانند بحرانهاي قبرس نيازمند تصميمهاي بزرگ و اتخاذ آنها از سوي رئيس جمهور ترکيه است. موضوعي که اردوغان قابليت و آمادگي آن را ندارد. ضمن آنکه ترکيه به سبب هزينههايي که براي اتحاديه اروپا در حوزه سياست خارجي و نظامي ايجاد مي کند، مورد اقبال برخي کشورهاي اروپايي در خصوص عضويت در اين مجموعه قرار ندارد.