اين روزها، بدبيني فراواني نسبت به روند قيمت نفت خام در بازار وجود دارد به طوري که برخي تحليلگران معتقدند مرزي براي سقوط قيمت نفت وجود ندارد و نميتوان در کوتاهمدت، مبلغ معيني را به عنوان مرز افت قيمت نفت مشخص کرد.بازار جهاني نفت اين روزها، وضعيت ناخوشي دارد به طوري که بيشتر تحليلگران از افزايش قيمت نفت خام نااميد شده اميدوارند که قيمتها بيشتر از اين کاهش نيابد.در اين ميان، انتشار اخبار نااميدکننده از بهبود رشد اقتصادي جهان و بويژه چين، احتمال تحقق پيشبينيهايي که معتقد به کاهش قيمتها هستند را بيشتر کرده است.قيمت نفت در هفتههاي اخير در مسير کاهشي قرار گرفته است به طوري که به پايينترين قيمت در 11 تا 13 سال اخير رسيده است.قيمت شاخص نفت خام برنت در روز جمعه (25 ديماه) با افت 6 درصدي، براي نخستين بار در 12 سال گذشته به کمتر از 30 دلار براي هر بشکه رسيد؛ قيمت هر بشکه شاخص نفت خام برنت با يک دلار و 94 سنت (معادل 3/6 درصد) کاهش در سطح 28 دلار و 94 سنت تثبيت شد.قيمت شاخص نفت خام آمريکا نيز يک دلار و 78 سنت کاهش را تجربه کرد و در پايان معاملههاي روز جمعه، در سطح 29 دلار و 42 سنت تثبيت شد.با افت قيمتها در روز جمعه، در مجموع قيمت نفت از آغاز امسال تاکنون 20 درصد کاهش يافته است که شديدترين افت قيمت در يک دوره دو هفتهاي در هشت سال اخير به شمار ميرود.
همچنين قيمت سبد نفت اوپک نيز در روزهاي گذشته، کاهش قابل توجهي يافته و حتي به مرز 25 دلار رسيده است.دبيرخانه اوپک قيمت سبد نفتي اين سازمان در معاملات روز پنج شنبه (24 دي ماه) را 25 دلار اعلام کرد؛ قيمت نفت اوپک در اين روز نسبت به روز قبل از آن 69 سنت کاهش داشته است. براساس برخي گزارشها، قيمت نفت سنگين ايران که بخش عمدهاي از نفت صادراتي کشور را تشکيل ميدهد کمتر از 25 دلار شده است. اين در حالي است که قيمت هر بشکه نفت سبک و سنگين صادراتي ايران هم در معاملات منتهي به هشتم ژانويه از گزند سقوط آزاد قيمتها در امان نماند به طوري که هر بشکه نفت سبک صادراتي ايران با ثبت کاهش يک دلار و 85 سنت در محدوده 29 دلار و 35 سنت و بهاي هر بشکه نفت خام سنگين صادراتي ايران با ثبت کاهش دو دلار و 23 سنتي در محدوده 26 دلار و 30 سنت به مشتريان عرضه شده است.از سوي ديگر از ابتداي سال 2016 ميلادي تاکنون متوسط قيمت فروش هر بشکه نفت سبک صادراتي ايران 29 دلار و 35 سنت و هر بشکه نفت خام سنگين صادراتي بشکهاي 26 دلار و 30 سنت معامله شده است که بيشترين ميزان کاهش قيمت نفت صادراتي ايران در طول 12 سال گذشته تاکنون به شمار ميرود.اين در حالي است که همزمان با افزايش 500 هزار بشکهاي توليد و صادرات روزانه نفت ايران در دوران پساتحريم، پيشبيني ميشود بهاي نفت هر بشکه نفت خام سبک و بويژه سنگين صادراتي ايران در معاملات پيشرو حتي تا سطح کمتر از 20 دلار کاهش يابد.
با توجه به ميزان عرضه نفت مازاد به بازار و وضعيت نامناسب اقتصاد چين، بدبيني فراواني نسبت به قيمت نفت خام در بازار وجود دارد به طوري که برخي معتقدند، نميتوان در کوتاه مدت، مبلغ معيني را به عنوان مرز سقوط قيمت نفت مشخص کرد. به گزارش ايرنا،در ميان تحليلهاي ارائه شده درباره قيمت آينده نفت، يکي از بدترين پيشبيني مربوط به سقوط قيمتها به مرز 10 دلار است. براين اساس، يک بانک انگليسي پيشبيني کرد که احتمال سقوط قيمت نفت تا حد 10 دلار براي هر بشکه نيز وجود دارد. به گزارش روزنامه تلگراف، بانک انگليسي «استندارد چارترد» همانند بانکهاي «گلدمن ساکس»، «آر.بي.اس» و «مورگان استنلي»، پيشبيني خود درباره قيمت نفت را کاهش داد و اعلام کرد که قيمت اين کالا امسال به 10 دلار براي هر بشکه ميرسد. اين بانک اعلام کرده است: تا وقتي مديران پولي به اين نتيجه نرسند که اوضاع بيش از حد وخيم شده است، مرزي براي افت قيمت نفت ديده نميشود.استندرد چرترد اعلام کرد: باتوجه به اينکه شرايط بنيادين، بازار نفت را به سوي تعادل سوق نميدهند، قيمت نفت اکنون تقريباً به طور کامل تحت تأثير عوامل مالي همچون نوسان ارزش دلار و سهام خواهد بود. آخرين بار در سال 1998 ميلادي در اوج بحران مالي آسيا قيمت نفت به حدود 10 دلار براي هر بشکه رسيد.
درباره عواملي که باعث کاهش قيمتها بوده اند، نظرات متعددي مطرح ميشود که مهمترين آنها را ميتوان عرضه مازاد دانست. براساس آخرين گزارش ماهانه اوپک، ميزان توليد اين سازمان در ماه نوامبر 230 هزار بشکه در روز افزايش يافته و به حدود 31 ميليون و 600 ميليون بشکه نفت رسيده است. با توجه به اينکه سقف توليد اوپک، 30 ميليون بشکه در روز تعيين شده، اين ميزان توليد به معناي وجود يک ميليون و 600 هزار بشکه نفت مازاد است.با وجود اصرار برخي اعضاي اوپک مانند ايران، الجزاير و ونزوئلا براي کاهش توليد نفت، عربستان و متحدانش بر افزايش توليد تاکيد داشته و تاکنون مانع مديريت بازار توسط اوپک شده اند. البته افزايش توليد ساير توليدکنندگان غيراوپک مانند روسيه نيز به عنوان علت ديگر کاهش قيمتها شناخته ميشود. روسيه که در ماههاي گذشته، با توليد بيش از 10 ميليون بشکه در روز رکورد بالاترين ميزان توليد نفت خام پس از فروپاشي شوروي را به دست آورده، تاکنون به اين بهانه که محدوديت فني دارد از همراهي با اوپک در کاهش توليد خودداري کرده است.در اين ميان، ورود آمريکا به جمع صادرکنندگان نفت خام نيز فشار عرضه را بر بازار افزايش داده است؛ آمريکا براي اولين بار در چهار دهه گذشته، محمولههاي نفتي خود را روانه بازارها کرده است.
مدير امور بينالملل شرکت ملي نفت ايران با بيان اين که براساس عوامل اقتصادي و مسائل عرضه و تقاضا طبيعي است که روند بازار نفت کاهشي باشد، گفت: پيشبيني قيمت نفت بسيار دشوار است.سيد محسن قمصري در گفتوگو با شانا درباره اين که آيا قيمت نفت از سطح کنوني پايينتر ميآيد، با تاکيد بر اين که پيشبيني بازار نفت بسيار دشوار است، گفت: بازارهاي جهاني نفت خام از جايي مديريت ميشود و مدتهاست نشان ميدهد براساس عوامل اقتصادي رفتار نميکند.وي با اين مثال که بسياري گمان ميکردند با اتفاقهاي نيجريه و حمله عربستان به يمن قيمت نفت افزايش مييابد، در حالي که اين اتفاق رخ نداد، يادآور شد: اين عوامل نشان ميدهد بازار نفت تحت کنترل است.
مدير امور بينالملل شرکت ملي نفت ايران با بيان اين که در پيشبيني قيمت نفت براي سال 2016، نفت 20 دلاري و حتي نفت 60 دلاري نيز وجود دارد، تصريح کرد: پيشبينيهايي که هم اکنون درباره قيمت و بازار نفت وجود دارد، جهت دار است و افرادي که پيشبيني ميکنند باتوجه به منابع تامين کننده هزينههاي خود آن را انجام ميدهند.قمصري با اشاره به اين که بر اساس گزينههاي اقتصادي و مسائل عرضه و تقاضا بازار نفت ميل به کاهش را نشان ميدهد، عنوان کرد: نبايد انتظار افزايش قيمت نفت با توجه به عرضه مازاد نفت را در بازار داشت.
∎