دیروز شهر وین حال و هوای روز 23 تیر که خبر دستیابی به توافق هسته ای اعلام شد را داشت. اما با یک تفاوت؛ تأخیر آژانس بین المللی انرژی اتمی در ارائه گزارشی که زمینه را برای لغو تحریم ها فراهم می کرد. گزارشی که قرار بود آمانو، مدیر کل آژانس دیروز ساعت 12 ظهر به وقت تهران آن را بخواند. اما این اتفاق (تا لحظه تنظیم این گزارش ساعت 22:30 شب گذشته) نیفتاد. ظریف هم شب گذشته در توئیتر خود نوشت : «ما در حال رسیدن به اجرای برجام هستیم. چیز مهمی نیست. دیپلماسی نیاز به صبر دارد. جایگزین دیگری وجود ندارد.»
یک مقام آمریکایی نیز با بیان اینکه  تاخیری در اجرای برجام وجود ندارد، افزود: چند مورد شفاف سازی فنی باقیمانده  که در حال انجام است.دیدارهای دوجانبه وزرای خارجه ایران، آمریکا، اتریش و مسئول سیاست خارجی اروپا هم افاقه نکرد و خبری از گزارش آژانس نشد تا سرنوشت اجرایی شدن ماحصل طولانی ترین مذاکرات قرن به بامداد و شاید ظهر امروز واگذار شود.
چرا تأخیر؟
منابع غربی دیروز خبر دادند که یک مقام آمریکایی در گفت و گو با رویترز اعلام کرده بود که تأخیر در اجرای مراسم اعلام برجام، هیچ ارتباطی با آزادی زندانیان ندارد. وی بدون آن که نامش فاش شود، گفت: «مشکلاتی کوچک به وجود آمده که حل می شوند.» شامگاه دیشب هم ظریف وزیر امور خارجه در شرایطی که انتظارها برای انتشار گزارش آژانس و اعلام روز اجرای برجام طولانی شده بود، در حساب توییتری خود نوشت: ما در حال رسیدن به اجرای برجام هستیم ، چیز مهمی نیست. به گزارش ایرنا، ظریف در این پیام افزود: دیپلماسی نیاز به صبر دارد. جایگزین دیگری وجود ندارد. در همین حال سایت مشرق نیز مدعی شد: «شنیده ها از وین حاکی از این است که اعلام روز اجرای برجام در انتظار خروج زندانیان آزاد شده است و تا 5 زندانی از مرزهای کشور خارج نشوند بیانیه پایانی قرائت نمی‌شود.»
ظریف: پایبندی طرف مقابل به برجام را احراز می کنیم
صبح دیروز رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان، به همراه رئیس سازمان انرژی اتمی و رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام به وین رفت تا در مراسم روز اعلام اجرای توافق هسته ای شرکت کند. محمد جواد ظریف در بدو ورود به وین به کشورهای عضو 1+5 توصیه کرد که از اقدامات نسنجیده پرهیز کنند. وی در گفت و گو با شبکه خبر تصریح کرد: «منفعت همه در این است که برجام اجرایی شود و همه به مسئولیت های خود در آن متعهد باشند. البته روش ما پایش عملکرد طرف مقابل و احراز نحوه پایبندی آنها به تعهداتشان است، اما عقل حکم می کند کشورهایی که وقت زیادی را صرف مذاکره کرده اند، با اقدامات نسنجیده باعث هدر رفتن نتایج مذاکرات نشوند.» وی با بیان این که امروز تحریم ها لغو خواهد شد، تصریح کرد: آنچه که برجام را اجرایی می‌کند گزارش مدیر کل است اما برای اعلام اهمیت این واقعه، بیانیه‌ای هم خوانده خواهد شد. اولین برنامه تیم ایرانی، دیدار با موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا بود. دیداری که هیچ خبری از جزئیات آن بیرون نیامد. خبرنگارانی که پس از این دیدار منتظر گزارش آژانس بودند، با خبر دیدار ظریف و کری روبه رو شدند. البته سالن محل سخنرانی های آمانو و وزرای خارجه هم از ساعاتی پیش آماده شده بود. دیدار ظریف و کری هم خبرنگاران را کم معطل نکرد؛ دیداری که نزدیک به 2 ساعت طول کشید. در همین حین روز گذشته سی ان ان با اعلام خبر انتشار گزارش یوکیا آمانو، دبیرکل آژانس بین المللی انرژی هسته ای نوشته بود که «در این گزارش تصریح شده که به نظر می رسد ایران به تعهداتش پایبند بوده و آنها را انجام داده است.»همچنین براساس گزارش ها، جان کری شامگاه روز گذشته پس از دیدار با ظریف به دیدار آمانو رفت و برمبنای این گزارش قرار بود سپس دیدار ظریف و آمانو هم برگزار و پس از آن بیانیه مشترک اجرای برجام صادر شود.
نامه اوباما درباره اعمال اصلاحات در قانون تحریم ها
دیروز اما از کاخ سفید هم خبرهایی رسید. باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا طی نامه ای فروش هواپیماهای مسافربری به ایران را مجاز اعلام کرد. رئیس جمهور آمریکا همچنین با صدور ابلاغیه‌ای، اختیار اعمال اصلاحات در قانون موسوم به «سیسادا» را به جان کری تفویض کرد. این قانون زیرساخت اصلی تحریم‌های نفتی و گازی علیه ایران است که در سال 2010 در کنگره تصویب شده و به امضای اوباما رسید. همزمان با این اتفاقات، جان کربی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد: اصلی‌ترین تعهد ما رفع تحریم‌هاست. این در حالی است که وزارت خارجه آمریکا روز جمعه در بیانیه‌ای به قانون جدید ویزا اشاره و خاطرنشان کرد: «هنوز تصمیمی برای اجرای قانونی که تهران آن را مخل برجام می‌داند، اتخاذ نشده است.» دو روز پیش 14 سناتور به جان کری نامه نوشتند و با اعلام این که استدلال ایران در این موضوع غلط است، از کاخ سفید خواستند قانون محدودیت ویزا را اجرا کند،  قانونی که ایران اعلام کرده آن را مخالف با برجام می داند.
واکنش لاریجانی و هاشمی رفسنجانی به رفع تحریم ها
دیروز در حالی که همه توجهات به وین بود، رؤسای مجلس و مجمع تشخیص مصلحت نظام در اظهارنظرهایی جداگانه این موضوع را به فال نیک گرفتند. رئیس مجلس شورای اسلامی در سخنانی با تاکید بر این که تحریم ها برداشته خواهد شد، گفت: رفع تحریم ها فرصت مناسبی برای حرکت و آبادانی کشور است و من در این راستا از رییس جمهوری، وزیر امور خارجه، تیم مذاکره کننده و نمایندگان مجلس که برای به سرانجام رساندن این موضوع نقش اساسی داشتند ، قدردانی می کنم. به گزارش ایرنا، لاریجانی افزود: بعد از این همه فراز و فرود، امروز تحریم ها برداشته می شود و ما امیدواریم که این مساله امر مبارکی برای ملت ما باشد و شرایط برای زندگی مردم راحت تر شود.
هاشمی: اگر طرف مقابل به تعهدات عمل نکند مقابله به مثل می کنیم
از سویی دیگر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در ابتدای جلسه دیروز، مراحل مذاکرات را بسیار فشرده، سخت و همراه با تدبیر و عقلانیت توصیف کرد و از پشتکار رئیس جمهور، دولت و به ویژه تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای که تحت حمایت کامل رهبر معظم انقلاب انجام شد، تشکر و قدردانی کرد و این موفقیت را به رهبر انقلاب، دولت و به ویژه مردم غیور و وفادار ایران تبریک گفت. آیت ا... هاشمی رفسنجانی با تأکید بر ضرورت پایبندی و تعهد طرف مقابل به همه مراحل و مفاد برجام گفت: امیدواریم طرف مقابل به وظایف و تعهدات خود به طور کامل عمل کند، در غیر این صورت جمهوری اسلامی ایران نیز مقابله‌به‌مثل خواهد کرد.