*پررنگ شدن حضور سهامداران حقیقی 

روح بخش مدیر اطلاع رسانی شرکت بورس ارواق بهادار تهران  به خبرگزاری صداوسیما گفت: همزمان بورس تهران در هفته اخیر روندی سعودی داشت ،شاهد رشد  نقد شوندگی در هفته جاری بودیم به طوری که متوسط ارزش معاملات روزانه 220 میلیارد تومان بود و شاخص در هفته گذشته 1.4 درصد افزایش یافت. 

وی افزود: انتظار ادامه رشد در هفته پیش رو با توجه به نزدیک شدن به اجرای توافقنامه برجام همچنان بین فعالان بورس وجود دارد.

روح بخش با بیان اینکه در هفته ای که گذشت افراد حقیقی در 55 درصد خرید ها حضور داشتند گفت: در این هفته  بیش از 50 درصد فروش های انجام شده نیز مربوط به اشخاص حقیقی بود به عبارت دیگر در این مدت 500 میلیارد ریال از مالکیت اشخاص حقوقی کاسته شده و به افراد حقیقی اضافه شده است .

وی افزود: این روند بیانگر این واقعیت است که اشخاص حقیقی در هفته ای که گذشت در بخش خرید  فعالتر شده اند.

مدیر اطلاع رسانی شرکت بورس اوراق بهادار تهران  به سهامدارن حقیقی توصیه کرد: کسانی که به تازگی  وارد بازار شده اند حتما باید پیش از اقدام به سرمایه گذاری صورت های مالی شرکتها را مطالعه کنند و اگر فرصت لازم برای تحلیل صورتهای مالی شرکتها ندارند و یا اشراف لازم بر روی صورتهای مالی ندارند  می توانند با  خرید واحد های صندوق های سرمایه گذاری به طور غیر مستقیم  در بورس تهران سرمایه گذاری کنند.

*صف خرید در تالار شیشه ای 

به این ترتیب نزدیک شدن به زمان لغو تحریم‌ها ، موجب شد تا در آخرین روز معاملاتی هفته تقاضای خرید در تالار شیشه‌ای به شدت تشدید شود تا در صورت اجرایی شدن برجام در روز جمعه، سهامداران بتوانند از این طریق کسب سود کنند.

شدت گرفتن تقاضای خرید و رشد قیمت سهام شرکتها که به کمترین میزان خود در دو سال اخیر رسیده است، باعث شد تنها تا نیمه معاملات امروز دماسنج بازار سرمایه رشد بیش از 500 واحدی را تجربه کند. 

بر این اساس در بازار در روز پایانی هفته ای که گذشت  علاوه بر تقویت تقاضای خرید در اکثر گروه های بازار، شرکتهای حمل‌ و نقلی، بانکی و خودوریی که بیشتر از لغو تحریم‌ها تاثیر می‌پذیرند مورد توجه بازار قرار گرفت به طوری که شرکتهایی همچون هلدینگ خلیج فارس، کشتیرانی، بانک ملت، پالایشگاه بندرعباس، بانک تجارت، بانک پاسارگاد، پالایشگاه اصفهان، بانک صادرات، تاپیکو و سایپا بیشترین تاثیر را در رشد شاخص گذاشتند و موجب رکورد شکنی جدید این متغیر شدند.

* ارزنده شدن قیمتها و امید به سود در پسابرجام

حامد ستاک مدیرمعاملات کارگزاری بانک مسکن با اشاره تحولات بورس و چشم انداز پیش روی این بخش به خبرگزاری صداوسیما گفت: بورس آئینه واقعی اقتصادی است و هر گونه رویداد اقتصادی و سیاسی که اثر قابل توجهی بر وضع کشور داشته باشد بر روی بازار سرمایه اثرگذار است.

وی افزود: بازار سرمایه طی دو سال گذشته با روکود و نزول همراه بوده است با نزدیک شدن به روز اجرایی برجام بسیاری از سرمایه گذاران به امید رونق مجدد  شرکتها در پسابرجام اقدام به خرید سهام کرده اند.

ستاک می گوید: این تقاضا رشد قیمتی و رشد شاخص های بورس را به همراه داشته است لذا از انجایی که اینده نگری یکی از خصوصیات ذاتی بورس است سرمایه گذاران براین  باورند که گشایش های  اقتصادی بعد از اجرایی شدن برجام زمینه را برای سهولت در تبادلات مالی و خرید و فروش مواد اولیه ، کاهش بهای تمام شده محصولات و سوداوری شرکتها در سال ایند فراهم می کند.

وی خاطرنشان کرد: تحلیل فعالان بورس با چشم انداز رشد قیمت سهام اقدام به خرید می کنند و همین امر زمینه را برای رونق بازار و رشد شاخص ها ایجاد کرده است ضمن اینکه افت قیمت ها طی دو سال گذشته موجب شده تا اکثر سهام ها به کف قیمت برسد به عبارت دیگر افت قیمت موجب ارزنده شدن بسیاری از سهام ها شده است و انگیزه برای خرید و بهره گیری از سود حاصل از افزایش قیمت ها زمینه را برای خرید دو چندان کرده است.

این تحلیگربازار سرمایه به سهامداران و سرمایه گذاران توصیه کرد: سرمایه گذاران باید از رفتارهای هیجانی پرهیز کنند و در انتخاب متغیر هایی همچون وضعیت مالی شرکتها و میزان تاثیرپذیری انها  از برچیده شدن تحریم ها را در نظر بگیرند و از پیروی کورکورانه از هیجانات بازار جدا اجتناب کنند .

*فرصتها و چالشهای پیش روی بازار سرمایه

فعالان بازار بورس براین باورند با وجود نگرانی‌هایی همچون کاهش قیمت‌نفت و نرخ‌های جهانی کالا، گزارش‌های ضعیف شرکت‌ها به ویژه در عملکرد 9 ماهه آنها و تنش‌های سیاسی در منطقه وجود دارد، اما نزدیک شدن به زمان برداشته شدن تحریم‌ها و همچنین اتخاذ سیاست‌های انبساطی دولت در کنار نوسانات نرخ ارز از یکسو و از سوی دیگر بازگشت اعتماد از دوهفته گذشته به بورس، موجب شده تا اهالی تالار شیشه‌ای بعد از دو سال رکود پی‌در‌پی در تالار شیشه‌ای فعال شوند که ماحصل آن رونق معاملات در این روزها و فعالیت چشمگیر حقیقی‌ها در بازار است که تاکیدی است بر بازگشت فعالان به بورس.

کارشناسان معتقدند رفتار فعلی عمده سهامداران منطقی و به دور از سفته‌بازی است. بر این اساس، با اعتماد به‌وجود آمده که با اعلام رسمی لغو تحریم‌ها این اطمینان بیشتر می‌شود، انتظار می‌رود رونق موجود در بازار سهام ادامه یابد.

با این حال نقش دولت، سازمان و بازیگران اصلی در این بازار اهمیت بالایی دارد که می‌تواند پایداری رونق در بازار سهام را تضمین کند.

مهدان طحانی مدیر عامل شرکت مشاور سرمایه گذاری اوای آگاه در گفتگو با خبرگزاری صداوسیما می گوید:بورس در پایان معاملات روز چهارشنبه  واکنش جدی و مثبتی نسبت به تحولات برجام از خود نشان داد اگردر  روزهای گذشته شاهد حرکت سهام در سهام های کوچکی همچون  تجهیزات صنعت خودرو سازو و تجهیزات بانکی بودیم  روز چهاشنبه شاهد واکنش شرکتهای نفتی و  پالایشگاهی به این تحولات بودیم .

وی می افزاید: در شرایط کنونی تنها موضوع منفی تاثیرگذار در بازار بورس کاهش قیمت نفت است اما در عین حال پیش بینی تصویب یک بودجه انبساطی برای سال آینده  کاهش نرخ تورم و به تبع ان کاهش سود تسهیلات بانکی از جمله تحولات مثبت پیش روی بورس در کنار لغو تحریم هاست.  

طحانی با اشاره به اثار لغو تحریم ها در عملکرد بنگاه های اقتصادی خاطرنشان کرد: باز شدن سوئیفت ارتباطات بانکی در صورتهای مالی شرکتها  هزینه نهای 4تا 5 درصدی نقل و انتقال  پول کاهشی می یابد.

وی افزود: در دوران تحریم شرکتهای ایرانی باید کالا را بعد از طی کردن مراحل پیچیده دور زدن تحریم با دریافت وام به صورت نقدی خریداری می کردند اما با لغو تحریم سوئیفت و گشایش ال سی ، بازرگانان ایرانی می توانند 30 درصد قیمت کالای خریداری شده را  نقدی بپردازند و بقیه انرا  از طریق گیشایش  ال سی بعد از حمل کالا پرداخت کنند.

این تحلیگر بازار سرمایه می افزاید : دسترسی مستقیم به فرشندگان تجهیزات، فراهم شدن زمینه برای جذب سرمایه گذاری خارجی و ورود فناوری ، تامین مالی طرحهای نفت، گاز و پتروشیمی از دیگر فرصتهای پیش روی اقتصاد ملی بعد از لغو تحریم هاست.

وی می افزاید: تنها نکته منفی در شرایط کنونی کاهش قیمت جهانی نفت است، تحلیلگران براین باورند  نفت اوپک به زیر 25 دلار نخواهد رسید.  

طحانی با اشاره به هدفگذاری دولت برای ایجاد ثبات درابعاد اقتصادی و سیاستی می گوید: محیط سیاسی حاکم بر کشور امن و با ثبات است و همین امر زمینه را برای اعتماد سرمایه گذران به منظور حضور در بازار ایران فراهم کرده است ضمن اینکه جمهوری اسلامی ایران طی سالهای بعد از انقلاب اسلامی به تمامی تعهدات بین المللی خود در زمینه قراردادهای اقتصادی عمل کرده است ، لذا همه این عوامل زمینه های اعتماد سرمایه گذاران به بازار سرمایه ایران است .

باید ها و نباید های روزهای مثبت بورس 

در این شرایط به دلیل ارزندگی اکثر سهم‌های بورسی، برخی از صاحبان نقدینگی برای خرید سهام شرکت‌ها به تکاپو افتاده و در حال خرید سهام شرکت‌های ارزان قیمت هستند. همچنین سهامداران حقیقی نیز بیشتر در این بازار فعال شدند و با مثبت شدن بورس انگیزه بیشتری برای داد و ستد پیدا کردند.

این مسائل در مجموع نوید از بازگشت اطمینان به بازار دارد؛ اما برخی فعالان رشد اخیر بازار را مرتبط با مسائل سیاسی و دولتی می‌دانند که پس از چند روز اصلاح خواهد شد. 

حسین ایزدی، مدیرعامل کارگزاری اطمینان سهم، این نظریه را رد می‌کند و معتقد است: بازگشت بازار سرمایه به روندی مثبت، تنها به دلیل اتفاقات مثبت سیاسی و اقتصادی نیست، بلکه تابعی از این رخدادهاست که بیشتر در سایه بازگشت اعتماد به بورس تداوم یافته و با افزایش اعتمادها، روندی به مراتب صعودی‌تر در انتظار بازار خواهد بود. 

وی می افزود: شرایط و رشد بورس به گونه‌ای است که احتمال وجود سفته‌بازی در آن زیاد نیست و در صورت وجود بسیار اندک است؛ به‌طوری‌که 70 تا 80 درصد از رشد اخیر مرتبط با ارزیابی مثبت فعالان از آینده این بازار است.

ایزدی در ادامه با اشاره به رفتار معقولانه فعالان بازار می گوید: بررسی روند بازار روزهای اخیر نشان از حرکت معقول و با احتیاط سرمایه‌گذاران دارد. در این مدت سهامداران معقول‌تر از گذشته فعالیت کردند که ماحصل آن عدم تشکیل طولانی‌مدت صف‌های خرید و یا فروش و همچنین نبود جهش ناگهانی یا افت شدید قیمتی در سهام بود. 

مدیرعامل کارگزاری اطمینان سهم معتقد است: در این شرایط بهتر است دولت و سازمان بورس دخالتی در روند معاملات نداشته باشند و اجازه دهند تا بورس بر اساس مکانیزم عرضه و تقاضا حرکت کند.

وی با اشاره به ابعام موجود در نرخ خوراک پتروشیمی ها  خواستار رفع ابهامات از صنایع شد و گفت: در جهت بهبود بیشتر بازار و اعتماد‌سازی، دولت باید ابهامات و شبهه‌ها را در صنایع برطرف کند  تا سرمایه‌گذاران بتوانند تصمیم درستی برای سرمایه‌گذاری در بازار داشته باشند.

*سهامداران خرد و لزوم شناسایی فرصتهای سودآور

علی اکرم میرزایی پژوهشگر مؤسسه اقتصاد ایرانیان نیز معتقد است : بورس تهران پس از تخلیه حباب ایجاد شده از اواخر سال 92، افت شدیدی داشت  و تعداد زیادی از سرمایه‌گذاران یا از بازار خارج شدند و یا حجم سرمایه‌گذاری خود را محدود کردند. 

این در حالیست که با مشاهده شواهدی از جمله متغیرهای کلان (تولید ناخالص داخلی، نرخ ارز، تورم، بودجه و ...) امکان دوری از زیان وجود داشت.

وی می گوید: فرصت‌های به‌وجود آمده در نقاط فرود بازار، بیشتر و پرسودتر هستند. لازمه شناسایی فرصت‌های سودآوری در این بازار، کسب آگاهی از شرایط صنایع و سهام مختلف است.

وی معتقد است: یکی از گزینه‌های پرسود جهت سرمایه‌گذاری، بازار سهام است. اگرچه کسب سود از این بازار ممکن است در برهه‌ای از زمان ( ایجاد حباب در بازار) سهل الوصول باشد  اما بازگشت از سفر سرمایه‌گذاری با سوغات سود، کاری سخت و دشوار است.

میرزایی می افزاید: سرمایه‌گذاری به‌عنوان یک تصمیم مالی براساس دو پارامتر ریسک و بازده انجام می‌شود. سرمایه‌گذاران از یک سو به دنبال حداکثر سازی عایدی خود هستند و از دیگر سو با ریسک ناشی از عدم اطمینان حاکم بر بازارهای مالی مواجه هستند. از این‌رو تحلیل شرایط آتی و عوامل مؤثر بر بازارها اهمیتی غیرقابل انکاری دارد. 

وی می گوید: در اختیار داشتن تحلیل نزدیک به واقعیت سهام‌ها می‌تواند منجر به کسب سود و پوشش ریسک شود . 

* پسابرجام فرصتی  برای تولیدات صادرات گرا

شهریار هاشمی طباطبایی کارشناس بازارسرمایه می گوید :با اجرایی شدن برجام و لغو تحریم ها باید منتظر اثرات آن بر بخش واقعی اقتصاد و تحول در صنایع بود، بنابر این به نظر می رسد این رشد بورس که در حال ورود به هفته سوم است ، همچون رشد هیجانی دفعات قبلی نبوده و می توان چشم به تداوم آن داشت.

وی معتقد است : نکته مهمی که در رابطه با شرکت های صادرات محور وجود دارد، افزایش 10 درصدی نرخ دلار طی چند ماه اخیر است که با توجه به شرایط اقتصادی موجود، موقعیت رشد تا 10 درصد دیگر را نیز دارد و می تواند مشکلات صنعت را تا حدودی جبران کند، هر چند همانطور که عنوان شد هنوز چشم انداز مثبتی برای این گروه شرکت ها وجود ندارد.

طباطبایی می افزاید: یکی از مهمترین مشکلاتی که بازار بورس و صنایع را تحت تأثیر قرار داده، نرخ بالای بهره بانک ها و بالا بودن هزینه مالی شرکت هاست  که با توجه به سیاست های بانک مرکزی که طی 6 ماه گذشته ، در حال بهبود است  و رشد کنونی بازار علاوه بر اجرای برجام نتیجه این سیاست های اقتصادی دولت و بانک مرکزی  است.

این تحلیگر بازار سرمایه معتقد است: با توجه به شرایط فعلی بورس و دورنمایی که در خصوص اقتصاد کشور ایجاد شده، به نظر می رسد که روند نزولی قیمت ها در بازار بورس به اتمام رسیده است، اما این به معنای شروع روند صعودی و پر قدرت در بازار نیست چرا که با توجه به افت قیمت جهانی نفت و انتشار عملکرد نامناسب برخی شرکت ها طی 9 ماهه سال جاری، می تواند نوسانات منفی ایجاد کند اما روند کلی بورس را تا سال آینده متعادل و مثبت ارزیابی می کنم.

این کارشناس بازار سرمایه در خاتمه گفت: به نظر من این بار دیگر تجربه های تلخ سهامداران بعد از اعلام نتیجه مذاکرات طی دو سال گذشته تکرار نخواهد شد، چرا که در بازار سرمایه چشم انداز مثبت وزن بیشتری نسبت به عملیاتی واقع شرکت ها و یا اقتصاد کشور دارد و در حال حاضر نیز علاوه بر لغو تحریم ها، این دورنمای مثبت ایجاد شده، بنابر این می توان به آینده بورس نیز امیدوار بود.

گزارش ازمحمدرضا طلاجوران