گروه جهان  
عربستان ناخشنود از تحولات خاورميانه در 2015 سال جديد ميلادي را ماجراجويانه‌تر از هميشه آغاز كرده است. اقدامات چند روز اخير رياض در عرصه سياست داخلي و خارجي، نه‌تنها اعتراض شديد كارشناسان و نظريه‌پردازان روابط بين‌الملل را در پي داشت كه باعث شد برخي متحدان استراتژيك عربستان نيز ازجمله ايالات متحده با كنار گذاشتن ملاحظات سياسي آشكارا از نگراني‌هاي خود نسبت به تبعات اين ماجراجويي‌ها صحبت كنند. روزنامه وال‌استريت ژورنال دوشنبه در گزارشي بااشاره به اقدام عربستان در قطع يكطرفه روابط ديپلماتيك با ايران نوشته كه با ماجراجويي‌هاي رياض، سياست‌هاي ميان‌مدت دولت باراك اوباما در منطقه به‌شدت تحت‌تاثير قرار گرفته و مقام‌هاي امريكايي را شديدا نگران كرده است. در شرايطي كه امريكا خواستار خويشتنداري طرفين شده و كانديدا‌هاي انتخابات رياست‌جمهوري اين كشور اقدامات دولتمردان سعودي را عامل شعله‌ورتر شدن اختلافات منطقه‌يي خوانده‌اند، برخي كارشناسان سياسي از اين فراتر هم رفته و با رجعت به نارضايتي‌هاي كهنه عربستان از سياست‌هاي واشنگتن در خاورميانه و تحولات دو سال اخير منطقه از تلاش عربستان براي كارشكني و ضربه زدن به «اجراي توافقنامه برنامه جامع اقدام مشترك (برجام) بين تهران و 1+5 » با اهرم تنش‌آفريني خبر داده‌اند. ازجمله تحولاتي كه در دو سال گذشته باعث نارضايتي عربستان شده بود توافق هسته‌يي ايران و قدرت‌هاي جهاني، بازگشت قريب‌الوقوع ايران به بازار نفت و تقويت موضع تهران در تحولات سوريه و عراق و شكست در جنگ يمن بود.

  اقدام سازمان‌يافته رياض
ميخاييل گوسي‌اف كارشناس سياسي در روسيه، در اين باره مي‌گويد: «مقام‌هاي عربستان‌سعودي بارها نارضايتي خود را از دستيابي مذاكره‌كنندگان هسته‌يي به برجام اعلام كرده‌اند و از اينكه اين برنامه براي لغو تحريم‌ها درمورد ايران به اجرا در مي‌آيد، ابراز نگراني كرده‌اند.»گوسي‌اف با طرح اين احتمال كه عربستان‌سعودي، نمر باقر النمر روحاني بلندپايه شيعه، را براي اجراي برنامه گسترده تنش‌آفريني عليه ايران اعدام كرده، مي‌گويد: «رياض مي‌دانست تهران در قبال اين اقدام سكوت نخواهد كرد و از واكنش تهران مي‌تواند براي ضربه زدن به برجام استفاده كند. حتي قبل از عقد برجام و در مراحل مذاكرات ايران و گروه 1+5، عربستان‌سعودي بارها براي ناكام گذاشتن اين مذاكرات و جلوگيري از عقد اين توافقنامه بسيار مهم بين‌المللي برنامه‌ريزي كرده و حتي بودجه نيز اختصاص داده بود. به‌همين دليل احتمال زياد وجود دارد كه اعدام آيت‌الله نمر درراستاي نقشه بزرگي انجام گرفته تا تحريم‌ها درمورد ايران لغو نشود.»به گزارش رويترز، هيلاري كلينتون نيز در يك كنفرانس خبري در پاسخ به پرسشي درباره چگونگي مديريت شرايط امروز خاورميانه ازسوي وي به‌عنوان يك رييس‌جمهور گفته است: «مشخص است اين موضوع سوالات جدي را مطرح مي‌كند كه ما بايد مستقيما از دولت سعودي بپرسيم. به‌نظر من اقدامات رياض در اعدام مخالفان ناراضي، ناآرامي بيشتري را در داخل عربستان موجب خواهد شد. ما با دولت‌هايي در ارتباطيم و در برخي موضوعات با آنها همكاري مي‌كنيم كه در بسياري از سياست‌ها و ارزش‌ها با ما مغايرت دارند. فكر مي‌كنم كه حتي دوستان ما كه با آنها در بسياري از موارد همكاري داريم نبايد از انتقادات و سوالات ما درباره اجراي قانون و برخورد با اقليت‌ها مصون بمانند.»
به گزارش آسوشتيدپرس، رند پل نامزد جمهوري‌خواه انتخابات امريكا نيز به‌طور مستقيم اعدام 47نفر را در عربستان به باد انتقاد گرفته و گفته است: «ما درحالي به فروش سلاح به عربستان ادامه مي‌دهيم كه اين كشور مسوول به آتش كشيده شدن و ايجاد تنش در منطقه خاورميانه است. سياست خارجي من كمي متفاوت است. عقيده‌يي به اين مساله ندارم به افرادي كه دشمن هستند، كمك كنم و به تامين سلاح براي متحدان القاعده بپردازم؛ كاري كه اوباما انجام مي‌دهد.» وي با انتقاد از عربستان، دولت باراك اوباما و هيلاري كلينتون را مقصر خوانده و گفته است: «هر دو اين افراد از مسلح كردن مخالفان در سوريه عليه دولت دمشق حمايت كرده‌اند. من اين كار را نمي‌كنم. «اين نامزد جمهوري‌خواه همچنين گفته است: «مداخله اوباما در خاورميانه نه تنها كافي نبوده بلكه ناچيز هم بوده است و به عقيده من اين به نفع ما نيست.» با اين همه رويترز به نقل از مقامات عربستان ديروز (دوشنبه) نوشته كه عصبانيت امريكا براي آنها مهم نيست.

  سوال از دولت كامرون
در شرايطي كه انتقادها از دولت عربستان افزايش يافته است، روزنامه اينديپندنت گزارش داده كه رهبران احزاب سبز و ليبرال دموكرات انگليس از ديويد كامرون نخست‌وزير اين كشور، خواسته‌اند اين مساله را مشخص كند كه چرا به عضويت عربستان در شوراي حقوق بشر سازمان ملل راي مثبت داده است. گفته شده رهبران مخالف از دولت انگليس خواسته‌اند تا نقش خود را در راي دادن به عضويت عربستان در شوراي حقوق بشر سازمان ملل و پس از آنكه اين كشور 47 نفر را اعدام كرد، مشخص كند. اسناد ديپلماتيك منتشر شده ازسوي ويكي ليكس در سال2015 مشخص كرد كه انگليس و عربستان هر دو به يكديگر قول دادند تا به هم راي دهند و جايگاهي در اين شورا داشته باشند. ناتالي بنت رهبر حزب سبز انگليس در اين باره گفته است كه نقش عربستان در شوراي حقوق بشر سازمان ملل سوالات جديدي را به‌وجود آورده، به‌ويژه پس از آنكه اين كشور 47نفر را اخيرا اعدام كرد. وي همچنين خواستار بررسي عمومي درباره اسناد منتشر شده و تصميم انگليس در حمايت از عربستان باوجود سابقه نامناسب در زمينه حقوق بشر شده است.
تيم فارون رهبر ليبرال دموكرات‌ها نيز گفته است: «زمان آن رسيده تا ديويد كامرون موضع خودش را مشخص و اعلام كند كه دليل حمايتش از دولت عربستان چه بوده است.»