غزال بابایی| در صورت تداوم روند فعلی، قیمت نفت در سال آینده میلادی نیز افزایش چندانی نخواهد داشت.
منصور معظمی مشاور وزیر نفت با اعلام این مطلب در گفت‌وگو با «فرهیختگان» افزود: «بررسی‌ها نشان می‌دهد در حال حاضر بازار با مازاد عرضه دو میلیون بشکه‌ای روبه‌رو است و بررسی‌ها حاکی از آن است که تداوم این روند نمی‌تواند چشم‌انداز روشنی را پیش روی بازار جهانی نفت در سال جدید میلادی قرار دهد.»
 وی با تاکید بر اینکه هنوز هیچ نهاد یا سازمانی نتوانسته است به‌طور دقیق قیمت نفت را پیش‌بینی کند، تاکید کرد: «سیگنال‌ها هیچ‌کدام بیانگر تغییری در روند بازار نفت نیست و از این رو بررسی‌ها نشان می‌دهد بازار در سال آینده میلادی نیز در همین وضعیت قرار خواهد داشت.» استاد دانشگاه نفت با تاکید بر اینکه قیمت کنونی نفت با قیمت مطلوب که در حدود 70 تا 80 دلار است فاصله قابل توجهی دارد، گفت: «در حالی بازار با فشار قابل توجه عرضه روبه‌رو است که تقاضا در حدود 90 میلیون بشکه در روز است.»
به این ترتیب پیش‌بینی‌های اقتصادی سال 2016 چندان خبر خوشایندی برای کشورهای نفت‌خیز ندارد. قیمت نفت حتی در سال جدید میلادی نیز افزایش چندانی نخواهد داشت حالا پیش‌بینی‌هایی که بر کاهش قیمت نفت به 20 دلار دلالت می‌کند، در رسانه‌های خبری جا خوش کرده‌اند. این یعنی ایران باید در شرایط پساتحریم خود را آماده کاهش درآمدهای نفتی حتی در شرایط افزایش صادرات نفت کند؛ اتفاقی که می‌تواند طعم لغو تحریم‌ها را در کام اقتصاد ایران تلخ کند. با این حال ایران پیش‌بینی کرده است قیمت نفت در نیمه دوم سال 2016 روندی رو به بهبود را طی کند؛ روندی که بدون تردید نمی‌تواند به افزایش قیمت نفت به بیش از 55 دلار کمک کند. حالا پیش‌بینی‌ها تضعیف بیش از پیش قیمت را نشان می‌دهد. نشانه‌ها دلالت بر آن دارد که رشد اقتصادی جهان در سال آینده افزایشی را شاهد نخواهد بود. به این ترتیب تقاضای نفت رشد چندانی ندارد. از این رو ثبات وضعیت اقتصادی سبب می‌شود نه‌فقط ایران که سایر کشورهای نفت‌خیز نیز چاره‌ای جز آمادگی برای رویارویی با بحران بزرگ در راه نداشته باشند.
 اوپک در سال 2012 با قیمت نفت صد دلاری بیش از هزار میلیارد دلار و 600 میلیون دلار درآمد داشت اما بررسی‌ها نشان می‌دهد این کارتل نفتی که 70 درصد اقتصاد کشورهای عضوش به‌طور متوسط بر نفت سوار است، در سال جاری میلادی حدود 750 میلیارد دلار از درآمدهایش را از دست خواهد داد و این روند در سال آینده میلادی نیز تشدید خواهد شد.

  اوپکی‌ها چقدر تولید کردند؟
 بررسی‌ها نشان می‌دهد در یک سال گذشته، درست همزمان با کاهش قیمت نفت، میزان تولید اوپک روند افزایشی خود را طی کرده است.
 تولید نفت اوپک از محدوده 30 میلیون بشکه در روز به مرز 32 میلیون بشکه رسیده است. این عدد را آمارهای ارائه‌شده از سوی اوپک تایید می‌کند. باید توجه داشت آمارهایی که از سوی اداره اطلاعات انرژی آمریکا ارائه می‌شود، تولید نفت اعضای اوپک را بالاتر از رقم ارائه‌شده از سوی اوپک اعلام می‌کند.
 اوپک میزان تولید نفت اعضا را در ژانویه امسال حدود 30 میلیون و 153 هزار بشکه اعلام کرده است. این در حالی است که این رقم در یازدهمین ماه سال به 31 میلیون و 770 هزار بشکه در روز افزایش یافته است. هرچند گزارش اوپک فاصله قابل توجهی با گزارش ارائه‌شده از سوی اداره اطلاعات انرژی آمریکا دارد، با این حال حتی همین آمار نیز روند افزایشی تولید در عین کاهش قیمت نفت را تایید می‌کند. به نظر می‌رسد کشورهای عضو اوپک عزم چندانی برای کاهش میزان تولید خود ندارند. یکی از عمده‌ترین مخالفان کاهش تولید نفت در اوپک عربستان است که خود در یک سال و نیم اخیر تولید و صادرات نفتش را به‌شدت افزایش داده است. عربستان هرچند با توجیه در اختیار گرفتن بازار نفت و از میدان به در کردن نفت شیل، با کاهش تولید مخالف است اما در حقیقت با درخواست ایران برای خالی شدن بازار جهت بازگشت به بازار جهانی نفت مخالفت می‌کند. ایران از جمله کشورهایی است که با کاهش تولید و حراست قیمت نفت در شرایط کنونی موافق است. تقاضای نفت، در سه ماهه نخست سال 2016 کاهش خواهد یافت. بنابراین سقوط بهای نفت به زیر 30 دلار نیز دور از ذهن نیست، خصوصا آنکه به تازگی قیمت برخی انواع نفت به کانال بیست دلاری ورود پیدا کرده است به‌طوری که نفت سنگین ایران حالا با قیمت هر بشکه 29 دلار به فروش می‌رسد. نمودارهای زیر میزان تولید و قیمت نفت در 11 ماه سال 2015 را نشان می‌دهد. روند کاهش قیمت نفت در آخرین ماه سال جاری میلادی تشدید شده است به‌طوری که کاهش قیمت‌ها رکوردهای پنج ساله و 11 ساله را پی‌درپی شکسته است.
 در شرایطی که اوپک پیش‌بینی کرده است تقاضای جهانی نفت در سال آینده افزایش داشته باشد اما شمار کارشناسانی که قیمت نفت را در سال آتی افزایشی بدانند اندک است. گفته می‌شود قیمت نفت در سال آینده حتی در صورت افزایش تقاضا از سوی ایران و عراق، به دلیل افزایش تولید و صادرات نفت تحت فشار قرار
خواهد گرفت.