گروه جهان  
شهرهاي بزرگ جهان مثل پكن، دهلي‌نو، ميلان، رم و حتي شهر كوچكي همچون سارايوو نيز اين روزها با يك معضل مشترك دست و پنجه نرم مي‌كنند و آن بحران آلودگي هوا و پديده مه‌دود در اين شهر‌هاست. با وجود برگزاري كنفرانس اخير تغييرات اقليمي در پاريس به نظر نمي‌رسد كه راهكارهاي مقابله با اين پديده در فصل زمستان مفيد واقع شده باشد.
براساس استانداردهاي اعلام شده از سوي سازمان جهاني بهداشت ميزان استاندارد ذرات معلق در هوا حداكثر ۲۵ميكروگرم در متر مكعب است. ذراتي كه كوچك‌تر از ۲/۵ميكرومتر قطر دارند، قادرند وارد كيسه هوايي(انتهايي‌ترين بخش دستگاه تنفسي) شده و از آنجا به خون راه يابند. بيماري‌هاي دستگاه تنفسي، تشكيل لخته خون در عروق، بيماري‌هاي قلبي و سرطان ريه ازجمله عوارض تنفس در هواي آلوده به شمار مي‌روند. به گزارش دويچه‌وله، اوايل ماه دسامبر براي نخستين ‌بار در سال ۲۰۱۵ در شهر ۲۲ميليون نفري پكن «وضعيت هشدار قرمز» اعلام شد و مدارس و كودكستا‌ن‌هاي شهر تعطيل شدند. آلودگي شديد هوا نه تنها تردد خودروها را در پكن به حالت تعليق درآورد بلكه بيش از ۳۰پرواز را نيز لغو كرد. اين معضل به جز پكن دست‌كم 10شهر ديگر چين را به نفس‌تنگي انداخته است. به گزارش رسانه‌هاي دولتي در اين كشور، اين براي چهارمين بار در ماه جاري است كه چنين وضعيتي در بخش‌هاي شهري چين برقرار است. غلظت اين ذرات در پكن حال به ۲۰برابر رقمي رسيده كه سازمان بهداشت جهاني به عنوان مرز هشدار در مورد غلظت اين ذرات آلوده تعيين كرده است.
به گزارش يورونيوز، نتايج يك پژوهش تازه درباره آلودگي هوا در چين نشان مي‌دهد كه سالانه يك ميليون و ۶۰۰ هزار نفر در اين كشور به دليل آلودگي هوا جان خود را از دست مي‌دهند. اين به معني مرگ روزانه ۴هزار نفر تنها بر اثر عواقب آلودگي هواست.
آلودگي هوا در «دهلي‌نو» اين شهر را جزو آلوده‌ترين شهرهاي جهان قرار داده است. ميزان آلودگي در اين شهر در بسياري از روزها حتي از ميزان آلودگي هوا در پكن نيز بيشتر بوده است. براساس گزارش رسانه‌هاي محلي چهارشنبه گذشته آلوده‌ترين روز سال بوده و شاخص كيفيت هوا در اين شهر ۱۷ميليون نفري، وضعيت «بسيار بد» يا «وخيم» را نشان داده است. دولت هند گفته است كه روز جمعه تدابير پيش‌بيني شده براي بهبود وضعيت هوا را اعلام خواهد كرد. بنا بر آمار ارائه شده از سوي نهادهاي رسمي، ميزان ذرات معلق كوچك‌تر از ۲/۵ميكرومتر روز پنج‌شنبه در بسياري از مناطق دهلي‌نو ميان ۴۰۰ تا ۵۰۰ ميكروگرم گزارش شده است.

 معضل مه‌دود در اروپا
اما معضل آلودگي تنها شامل حال شهرهاي آسيايي نمي‌شود و برخي از كلان‌شهرهاي اروپايي را نيز درگير كرده است. عدم بارش باران موجب شده تا آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ ايتاليا در روزهاي گذشته به طرز شديدي افزايش يابد. در شهر «ميلان» ايتاليا نيز وجود مه‌دود موجب شده تا تردد خودروها در هفته آينده طبق اعلان مسوولان با محدوديت‌هايي مواجه شود. از روز دوشنبه تا چهارشنبه هفته آينده تردد خودروهاي شخصي و موتورسيكلت‌ها از ساعت ۱۰ تا ۱۶ در سطح شهر ممنوع اعلام شده است. همچنين مقامات ميلان براي ترغيب مردم به استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي، قيمت بليت را در روزهاي ياد شده تا اندازه قابل توجهي كاهش داده‌اند. مقامات ناحيه «لمباردي» كه شهر ميلان نيز در آن واقع شده از مردم خواسته‌اند براي جلوگيري از آلوده‌تر شدن هوا از آتش‌بازي سال نو ميلادي خودداري كنند. در شهر «رم» نيز تردد خودروها در روزهاي دوشنبه و سه‌شنبه هفته آينده در ساعت ۱۰ تا ۱۶ ممنوع اعلام شده است. در «سارايوو» پايتخت بوسني‌ و هرزگوين نيز مدارس به دليل آلودگي هوا تعطيل شده‌اند. مقام‌هاي سارايوو گفته‌اند كه ميزان آلودگي هوا در اين شهر در چندين دهه اخير بي‌سابقه بوده است. در همين زمينه آژانس محيط‌ زيست اتحاديه اروپا با انتشار گزارش سالانه اعلام كرد كه طول عمر اروپايي‌ها به دليل آلودگي هوا ۳۸روز كوتاه‌ شده است. غلظت اين ذرات در شهرهاي اروپايي به طور متوسط سه برابر بيشتر از مرزي است كه سازمان بهداشت جهاني تعيين كرده است. كارشناسان تخمين مي‌زنند كه به دليل پيامدهاي درازمدت تنفس اين ذرات معلق ۴۳۲هزار نفر در اروپا در سال ۲۰۱۲ميلادي دچار مرگ زودرس شده‌‌اند و اميد به زندگي به طور متوسط براي هر يك شهروندان كشورهاي اروپايي حدود ۳۸روز كوتاه‌تر شده است.

 مرگ خاموش در جهان
آلودگي هوا سالانه جان بيش از سه ميليون نفر را مي‌گيرد. اين درحالي است كه سالانه به طور متوسط افراد كمتري به دليل ابتلا به بيماري‌هاي ايدز، مالاريا، ديابت يا سل جان خود را از دست مي‌دهند.
موسسه تحقيقاتي امريكايي «بركلي ارت» با بررسي داده‌هاي 1500 ايستگاه مانيتورينگ در يك دوره پنج ماهه از آوريل تا آگوست ۲۰۱۴ نشان داد كه ۳۸درصد جمعيت كره زمين هواي نسبتا ناسالمي را استنشاق مي‌كنند.
همچنين مجله «نيچر» نتايج پژوهش يك تيم بين‌المللي كارشناسان وابسته به موسسه تحقيقاتي ماكس پلانك را منتشر كرد كه نشان مي‌دهد به طور متوسط سالانه ۳ميليون و ۳۰۰هزار نفر قرباني ذرات معلق در هوا مي‌شوند. بيشترين تعداد قربانيان آلودگي هوا را آسيايي‌ها‌ به ويژه ساكنان كلان‌شهرهاي اين قاره تشكيل مي‌دهند. مهم‌ترين منابع انتشار آلاينده‌ها انواع فعاليت‌هاي سوختي به ويژه زغال‌سنگ و گازوييل و نيز فعاليت‌هاي كشاورزي هستند.
تاثير آلودگي هوا بر سلامت مردم سراسر جهان در سال ۲۰۱۳ميلادي حدود دو هزار و 200ميليارد دلار هزينه داشته است. در اين محاسبه هزينه‌هايي كه آلودگي هوا براي كشاورزي و طبيعت به همراه دارد در نظر گرفته نشده است.
براساس نتايج پژوهش موسسه ماكس پلانك، علت اصلي مرگ بيش از يك ميليون و ۳۰۰هزار نفر در چين همين آلاينده‌هاي معلق در هوا هستند. پس از چين، هندوستان با ۶۵۰هزار نفر در سال بيشترين سهم را در آمار قربانيان آلودگي هوا دارد. شمار قربانيان آلاينده‌هاي معلق در اتحاديه اروپا سالانه ۱۸۰هزار نفر است كه ۳۵هزار نفر از آنان آلماني هستند. در صورتي كه روند فعلي ادامه يابد، شمار قربانيان مي‌تواند تا سال ۲۰۵۰ دو برابر شود.