شناسهٔ خبر: 73451 - سرویس علمی-فناوری
نسخه قابل چاپ منبع: روزنامه خراسان | لینک خبر

معرفي گونه هاي جانوري استان

صاحب‌خبر -
« هوبره » پرنده بومي منطقه سيستان

گروه گزارش– هوبره با نام محلي «طوقدري» از راسته دُرناسانان و تيره هوبره است. داراي سه گونه بومي د ر ايران است که تنها يک گونه آن در اکثر مناطق استان به صورت مهاجر زمستانه و يا بومي ديده مي شود. در منطقه سيستان مردم بومي به هوبره پرنده «بمب انداز» نيز مي گويند.پرنده نر 62 سانتي متر طول دارد و پرنده ماده کمي کوچک تر است. گستردگي بال هاي آن 135 تا 170 سانتي متر است و از نظر شکل ظاهري شبيه بوقلمون است. اين پرنده آشيانه خود را در مناطق شني، تپه ماهورها، بيابان ها و نواحي کويري با بوته هاي پراکنده و علف‌هاي کوتاه و در حاشيه گندم زارها مي سازد. و در صورت احساس خطر شديد صدايي شبيه «هو هو هو» دارد.مانند اکثر پرندگان بياباني، در خشکسالي هاي شديد از توليدمثل خودداري مي‌کند و رژيم غذايي آن همه چيز خوار است. جوجه هوبره نياز بيشتري به پروتئين دارد، بنابراين از سوسک ها، مارمولک ها و ملخ ها تغذيه مي کند.پرنده بالغ از غلات، حبوبات، علف سبز، حشرات و خزندگان و حتي از جوجه پرندگان ديگر نيز تغذيه مي کند. به صورت مستقيم به آب نيازي ندارد؛ به عبارت ديگر آب مورد نياز خود را از غذايي که مي خورد تأمين مي کند. در سيستان به دليل خشکسالي و موقعيت بدي که شکارچيان براي هوبره به وجود آورده اند، در اين سال ها اين پرنده به ندرت مشاهده شده است و همين امر سبب شده که هوبره در زمره پرندگان حمايت شده قرار گيرد و در فهرست قرمز IUCN به عنوان آسيب پذير طبقه بندي شود.روند جمعيتي اين پرنده، رو به کاهش است و به سبب علاقه شيخ نشين هاي عرب به شکار آن به وسيله شاهين و بالابان جمعيت آن کاهش پيدا کرده است.علاوه بر اين خشکسالي و رواج استفاده از وسايل نقليه (براي انتقال شکارچيان به منطقه) و وجود دام در منطقه ، سه عامل مهم در کاهش اين پرنده به شمار مي رود. بنابراين بايد برنامه ريزي دقيقي براي حفاظت و جلوگيري از هر گونه شکار و صيد آن به عمل آيد.

«سسک جنبان»ساکن نواحي تپه ماهوري

اين پرنده از راسته گنجشک سانان و تيره سسکيان است. 39 گونه از آن در ايران و 16 گونه آن در تمامي مناطق استان سيستان و بلوچستان وجود دارد.اين پرنده 10 سانتي متر طول دارد و طول سر و بال آن 5/13 تا 14 سانتي متر است و شکل عمومي و ظاهري آن شبيه سسک دم دراز است.اين پرنده عمدتاً در نواحي تپه ماهوري و سنگي، نيمه بياباني و دشت هاي شني با بوته هاي کوتاه به سر مي برد و تا ارتفاع 2 هزارو600 متري ديده مي شود. رژيم غذايي آن به طور عمده شامل حشرات است و در سطح يا در نزديکي سطح زمين تغذيه مي کند.اين پرنده لارو حشرات، مورچه ها، سوسک ها و عنکبوت ها را مي خورد و در سيستان اغلب از سويک ها و جيرجيرک ها تغذيه و در زمستان خيلي کم از بذرها استفاده مي کند. صداي اين پرنده ظريف و گوناگون شبيه «دي – دي- دي- دي» يا «دي – دي- دي – دي – ده – ده» و يا «دزيت- دزيت» و در پي آن «تودل – تودل» يا «ته ليپ- ته ليپ- ته ليپ» و نوت هاي ديگر شنيده مي شود.روي بوته هاي کوچک در نزديک سطح زمين تا ارتفاع 5/1 متر آشيانه سازي مي کند. بين 2 تا 7 تخم با فاصله يک روز از يکديگر مي گذارد. در ليست قرمز IUCN به عنوان کم اهميت طبقه بندي شده است.

«کلاغ نوک سرخ» پرنده اي که جمعي غذا جست وجو مي کند

اين گونه از راسته گنجشک سانان و تيره کلاغيان است. 39 تا 40 سانتي متر طول دارد و فاصله بين دو سربال آن 73 تا 90 سانتي متر است. شبيه کلاغ کوهي نوک زرد اما اندکي بزرگ تر است و دو جنس نر و ماده آن مشابه اند.اين پرندگان عموماً به صورت جفت و يا دسته جمعي در زمين هاي باز با پوشش گياهي کوتاه و يا بدون پوشش صخره ها يا اراضي مخروبه غذا را جست وجو مي کنند و از حشرات خاکزي و ديگر بي مهرگان و همچنين بذر و دانه بيشتر در زمستان ها تغذيه مي کنند.صداي اين پرنده صاف، نسبتاً موزيکال و بسيار منظم و شبيه صداي کلاغ گردن بور، اما بلندتر است و شبيه «چو» شنيده مي شود.در شکاف صخره ها يا لبه پرتگاه ها، ستون ها يا بيرون زدگي ها، گاهي اوقات داخل و يا روي ساختمان ها، در مکان هاي تاريک، اما باز آشيانه سازي مي کند.تخم هاي پرنده بيضي شکل، صاف و صيقلي است و به رنگ سبز خيلي کم رنگ، کرمي يا کاهي کم رنگ با رگه ها و لکه هاي خيلي کوچک قهوه اي زيتوني و خاکستري ديده مي شود. اين پرنده در ليست قرمز IUCN به عنوان کم اهميت طبقه بندي شده و جمعيت آن در سال هاي اخير، کاهش چشمگيري داشته است.