جوان آنلاین: دمای هوا در استانها به شدت بالا رفته و همین امر موجب افزایش مصرف برق بهخصوص در بخش خانگی شده است. فشاری که در حال حاضر به شبکه برق کشور وارد شده باعث تعطیلی برخی ادارات و خاموشی دستگاههای صنایع شده است. اما این اتفاقات در شرایطی رقم میخورد که بسیاری از استانها ظرفیت تولید برق از انرژی خورشیدی را دارند و با یک سرمایهگذاری حساب شده میتوانند نیاز برقی کل کشور را مرتفع سازند. کارشناسان معتقدند ایران با حدود ۲ هزارو ۵۰۰ ساعت تابش خورشید در سال و فقط با بهرهمندی از ۱/۱درصد از مساحت خود میتواند تمام برق مورد نیاز کشور را از انرژی خورشید تأمین کند. کاری که سالهاست در مورد آن صحبت میشود، اما هنوز عزمی برای عملیاتی کردن این امر وجود ندارد.
مصرف برق در ایران به حدی بالاست که طبق ارزیابیهای صورتگرفته، اوج مصرف برق شش کشور همسایه با جمعیت ٣٥٠میلیون نفر با اوج مصرف برق ایران ٨٥ میلیون نفری برابر است. بر اساس دادههای بینالمللی ایران به لحاظ شدت مصرف انرژی در جایگاه ششم قرار دارد و این موضوع نشان میدهد مصرف انرژی در ایران به شدت ناکارآمد است. ضمن اینکه میزان مصرف انرژی در ایران دست کم ۶۰درصد از میانگین جهانی برای تولید کالا و خدمات مشابه بیشتر است.
بررسی آمار و ارقام رسمی نشان میدهد، شاخص مصرف انرژی در بخش خانگی ایران چیزی حدود ۴۶۰کیلووات ساعت در سال به ازای هر متر مکعب است که اگر این داده به واحد مگاژول تبدیل شده و با آمارهای جهانی سایر کشورها مقایسه شود؛ میزان ناکارآمدی مصرف انرژی در بخش خانگی ایران را بیش از پیش نمایان میکند.
ایران سرزمین انرژیهای پاک
به استناد آمارهای شرکت توانیر، تعداد مشترکان بخش خانگی در انتهای سال ۱۴۰۲ به بیش از ۳۲میلیون مشترک رسید و در پنجسال آینده نیز این رقم به حدود ۳۶میلیون مشترک میرسد.
حالا ضرورت برنامهریزی ویژه برای پاسخ به نیاز مصرف برق مشترکان بخش خانگی در سالهای آینده بیش از پیش نمایان میشود و یکی از راههای تأمین برق مورد نیاز مشترکان خانگی، استفاده از پنل خورشیدی است.
یک پنل خورشیدی با ظرفیت یک کیلووات در اغلب نقاط جغرافیایی ایران سالانه میتواند هزارو۵۰۰ کیلووات ساعت و به مدت ۲۰سال، برق تولید کند. این میزان برق به طور متوسط برابر با نیمی از برق مصرفی مشترکان خانگی در کشور است.
موضوعی که مشاور مدیرعامل توانیر هم به آن اشاره کرده و گفته که میتوانیم در قالب یک برنامه میانمدت نیمی از مصرف برق بخش خانگی کشور را از طریق انرژی خورشیدی تأمین کنیم و سالانه ۱۸میلیاردمتر مکعب در مصرف گاز صرفه جویی کرد.
مجید فرمد تأکید کرده: «در صورت تخصیص یک کیلووات پنل خورشیدی به ۳۶میلیون مشترک خانگی در کشور، ظرفیت این نوع نیروگاهها به ۳۶هزار مگاوات میرسد؛ با این روش میتوان حداقل ۵۴میلیارد کیلوواتساعت برق در سال تولید کرد.»
با اینکه بارها و بارها گفته شده ایران با بیش از ۳۰۰ روز آفتابی یکی از بهترین نقاط دنیا برای تولید انرژی از نور خورشید است، اما سوء مدیریتها و بیتوجهی به این موهبت الهی باعث شده تا هنوز کار خاصی در این زمینه صورت نگیرد. حالا جالب است بدانیم که ایران به چقدر از مساحت خود برای تولید برق از انرژی خورشیدی نیاز دارد تا تمام مشکلات موجود در این زمینه را رفع کند.
به گفته کارشناسان ایران با ۱/ ۱درصد از مساحت خود میتواند تمام برق مورد نیاز کشور را از انرژی خورشید تأمین کند. این کشور با ۲ هزارو ۵۰۰ ساعت تابش خورشید در سال، پتانسیل فوقالعادهای در زمینه انرژی خورشیدی دارد.
برای تأمین تمام برق کشور به مساحتی معادل ۶ هزارو ۸۰۳ مایل مربع پنل خورشیدی نیاز است که فقط ۱/ ۱ درصد از مساحت کل کشور را شامل میشود.
ایران با استفاده از انرژی خورشیدی میتواند به اهداف خود در زمینه کاهش انتشار گازهای گلخانهای، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و تبدیل شدن به یک تولیدکننده بزرگ انرژی خورشیدی در جهان برسد.
همچنین با استفاده از این منبع پاک و تجدیدپذیر به اهداف خود در زمینه حفظ محیطزیست و توسعه انرژیهای پاک دست یابد.
همه چیز هست، الا اراده
با اینکه کارهایی در راستای نصب پنلهای خورشیدی در استانهای مختلف صورت گرفته، اما این کار آنقدر کم است که باید گفت در حد صفر باقیمانده است.
به عنوان مثال، سال گذشته و در راستای مصوبه هیئت دولت در خصوص تأمین ۲۰درصد برق مصرفی ساختمانهای دولتی از منابع انرژیهای تجدیدپذیر، اولین نیروگاه برق خورشیدی در شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی منطقه زاهدان به بهرهبرداری رسید.
این نیروگاه با همکاری واحد برنامهریزی و خدمات مهندسی منطقه، با توان ۱۵کیلووات و با اعتباری بیش از ۵ میلیارد ریال به مرحله بهرهبرداری رسید. برق تولید شده از سوی این نیروگاه به منظور تأمین بخشی از برق مصرفی ستاد منطقه و صرفهجویی در هزینههای مصرف برق با استفاده از انرژی سبز در راستای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر صورت گرفته است.
در آن زمان هدف از راهاندازی این نیروگاه و نیروگاههای مشابه در کشور، کمک به تأمین منابع انرژی، کاهش مصرف سوختهای فسیلی، کاهش آلودگی محیطزیست، کاهش تلفات انرژی در سطوح انتقال و توزیع و کمک به تنوعبخشی منابع انرژی با هدف توسعه پایدار و پدافند غیرعامل عنوان شد، اما مشخص نشد چرا این کار ادامه پیدا نکرد.
اردیبهشت ماه امسال هم استاندار کرمان با بیان اینکه در بحث فراهمکردن زیرساختهای تولید انرژی پاک و خورشیدی ۴ هزارو ۵۰۰ هکتار زمین برای تولید ۳ هزارمگاوات برق از این نوع آماده شده؛ گفت: «کرمان به لحاظ ارتفاع و زاویه تابش خورشید از بهترین مکانهای تولید انرژی پاک در کشور محسوب میشود.»
محمدمهدی فداکار، افزود: «ماده اولیه سیلیس که مورد نیاز ساخت تجهیزات خورشیدی است به حد کافی در استان کرمان وجود دارد و چند معدن داریم که به شرط فرآوری واگذار میشود و متقاضی نیز برای آن وجود دارد. ضمن اینکه سرمایهگذاری خوبی در استان در این حوزه ایجاد شده است و در برخی مناطق تا ۶ کیلو وات ساعت ظرفیت تولید انرژی خورشیدی وجود دارد.»
این مسئول تأکید کرد: «کارخانه تولید تجهیزات انرژی خورشیدی در ماهان نیز در حال احداث است و تا چهار الی پنج سال آینده عدد بسیار خوبی در حوزه انرژی پاک کرمان ایجاد میشود.» به هرحال هنوز همه چیز در حد حرف و وعده مانده و استانها درگیر کمبود برق هستند.