سالی که گذشت برای بازار مسکن سالی کم فروغ بود؛ به گونه ای که میزان ساخت و سازها نسبت به سال های ماقبلش به کمترین حد خود رسید که برخی کارشناسان آن را نشانه ای از دلسردی سرمایه گذاران بخش خصوصی در ساخت و ساز مسکن عنوان می کنند. با نگاهی به وضعیت سرمایه گذاری بخش خصوصی در حوزه ساخت و سازها درمی یابیم که جز زمستان ۱۳۹۹ و سال های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ که اوج سرمایه گذاری ها در حوزه مسکن صورت گرفته بود شیب سرمایه گذاری پس از این سال ها به خصوص از سال ۱۴۰۰ به بعد رو به کاهش رفت.
به گزارش تین نیوز به نقل از اقتصاد آنلاین، در آخرین گزارشی که بانک مرکزی منتشر کرد قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در شهر تهران طی اسفند ماه ۱۴۰۲ نسبت به بهمن ماه نزدیک به ۴درصد افزایش داشت و این افزایش درحالی رخ داد که تعداد معاملات مسکن تقریبا در سطح بهمن ماه مانده بود. در گزارش بانک مرکزی از تحولات بازار مسکن پایتخت اعلام شد که در اسفند ماه ۶ هزار و ۱۷۹ واحد مسکونی معامله شده است. این تعداد نسبت به بهمن ماه افت ۰.۱درصدی داشته، بنابراین می توان این طور برداشت کرد که سطح معاملات تقریبا ثابت مانده است. با این حال وقتی تعداد معاملات خانه در تهران با اسفند سال ۱۴۰۱ مقایسه می شود کاهش شدیدتری به چشم می خورد. به بیان دقیق تر، این رقم در اسفند ماه سال ۱۴۰۱ برابر با ۶ هزار و ۶۰۵ واحد مسکونی بوده که ۶.۴درصد نسبت به اسفند ماه ۱۴۰۲ بیشتر بوده است. جز تعداد معاملات که با تغییرات جزیی نسبت به بهمن ماه همراه بوده، قیمت مسکن نیز فراز و فرودهایی را در این مدت تجربه کرده است.
شواهد آماری نشان می دهد که در اسفند ماه ۱۴۰۲ قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در شهر تهران ۸۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان بوده است. این رقم در بهمن ماه برابر با ۷۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان بوده، بنابراین قیمت مسکن با رشد ماهانه ۳.۸درصدی از کانال ۷۰ میلیون تومان خارج و وارد کانال ۸۰ میلیون تومان شده است.
هیچ ارتباط منطقی بین دستمزدها و قیمت مسکن وجود ندارد
مجید گودرزی، کارشناس بازار مسکن در مورد افت ساخت و سازها به خصوص از سال ۱۴۰۰ به بعد به «اعتماد» گفت: بیشترین پروانه های ساخت و ساز در سال ۱۳۹۶ صادر شدند و از سوی دیگر در این سال ها شاهد ایجاد جذابیتی کاذب در حوزه مسکن بودیم که همین مساله سرمایه ها را به سمت بازار مسکن هدایت کرد. این کارشناس بازار مسکن با بیان اینکه قدرت خرید مردم به اندازه رشد قیمت مسکن بالا نرفته است، تصریح کرد: این موضوع باعث شد که تقاضای مصرفی مردم به سمت صفر برود، چراکه قیمت ها به گونه ای شده که دور از دسترس مردم شده است و نرخ گذاری ها هیچ ارتباط منطقی با هزینه های ساخت و دستمزدها و سایر فاکتورهای اثرگذار ندارد.
دوره انتظار خرید مسکن از ۱۰۰ سال هم گذشت
این فعال حوزه مسکن ادامه داد: همه موارد دست به دست هم دادند تا این قفل شدگی در بازار مسکن ایجاد شود و شاهد آنیم که موضوع قیمت گذاری کاملا دلبخواهی شده و دست مالکان هم باز شود و از سوی دیگر با کاهش واقعی دستمزدها و تورم های بالا روبه رو هستیم و سیاستگذاری ها هم آن گونه که باید پیش نرفته و شاهد آنیم که عرضه و تقاضا نقطه تعادلی بسیار بالایی را تشکیل داده است. گودرزی خاطرنشان کرد: کارگران، کارمندان، بازنشستگان و معلمانی که دستمزدها و حقوق های ناچیزی دریافت می کنند و ۱۲ میلیون جوان ایرانی که در آستانه ازدواج قرار دارند، در شرایطی قرار گرفته اند که حداقل تا ۱۰۰ سال دوره انتظار خرید مسکن شان بالا رفته است و قادر به خرید مسکن نیستند، چراکه دستمزدها زیر خط فقر قرار گرفته اند.
افزایش تورم و کاهش قدرت خرید باعث رکود شده است
این فعال حوزه مسکن گفت: از سوی دیگر شکافی دو طرفه ایجاد شده است از یک سو تورم لجام گسیخته مسکن و از سوی دیگر کاهش قدرت خرید مردم که باعث رکود در بازار مسکن شده است. گودرزی در پاسخ به این پرسش که ورود سرمایه های جدید چه زمانی به سمت ساخت و ساز خواهد آمد، تصریح کرد: زمانی که نرخ گذاری ها و سوداگری ها در این بازار به سمت صفر میل کند سرمایه ها هم به این حوزه وارد می شود، اما در حال حاضر سوداگری در این بازار همچنان جذاب است و ساخت و ساز برای سازندگان هم صرفه اقتصادی ندارد و ضرورت دارد تا با ابزارهای مالی و مالیاتی قیمت ها را به نوعی کنترل کنند که برای سوداگران صرفه اقتصادی نداشته باشد.
با بدترین نوع وام ها در کشور مواجه هستیم
او با بیان اینکه باید سیاست هایی پیاده شود که تحرک در ساخت و سازها را افزایش دهد، افزود: پرداخت تسهیلات آسان یکی از این سیاست هاست این درحالی است که امروز وام هایی که به بخش مسکن داده می شود وام های دردسرسازی است که گرهی از بازار مسکن باز نمی کند. گودرزی با بیان اینکه با بدترین نوع وام ها در کشور مواجه هستیم، گفت: یکی از بدترین مدل ها برای پرداخت وام مسکن در ایران صورت می گیرد که در هیچ جای دنیا کاربرد ندارد اینکه یک چهارم وام مسکن را به عنوان اوراق قبل از پرداخت وام اخذ کنند و عملا پرداخت نکنند و مابقی وام را مشمول ۲۳درصد سود کنند و حتی وامی که هنوز پرداخت نکرده اند را مشمول اقساط و سود کنند بسیار عجیب است.
کمبودها در بخش مسکن عمدی است
این فعال حوزه مسکن افزود: موضوع دیگر مربوط به بحث آزادسازی زمین هاست، چراکه تمامی افرادی که در این کشور زندگی می کنند حق دارند از منابع طبیعی این کشور بدون آسیب زدن به سهم آیندگان بهره برداری کنند اما امروز شاهد آنیم که کمبودها در بخش مسکن عمدی و جهت ایجاد نارضایتی است.
گودرزی ادامه داد: این موضوع قابل پذیرش نیست که کشوری با وسعت و ظرفیت ایران کمبود زمین داشته باشد و سوال این است که چرا باید ۶۰ تا ۷۰درصد بهای ساخت یک مسکن مربوط به قیمت زمین شود.
این فعال حوزه مسکن خاطرنشان کرد: هم اکنون کمبودی در بخش ساخت مسکن در کشور وجود ندارد، از نظر نیروی کار، زمین، مصالح ساختمانی و... مشکلی وجود ندارد، اما متاسفانه قیمت گذاری ها در این حوزه رها شده و قانونگذاری هم نشده است و با فقر شدید قانون در صنعت ساختمان و مسکن ایران روبه رو هستیم.
بافت قدیمی شهر، دارای قراردادهای غیررسمی است
گودرزی در پاسخ به این پرسش که چرا در تهران میزان ساخت و سازها نسبت به سایر شهرها با افت همراه شده است، افزود: قیمت ها در تهران به شدت بالا رفته است و متاسفانه پایتخت به جهنمی برای کارگران و کارمندان تبدیل شده و ساخت و سازها در این بخش اشباع شده است، ضمن اینکه بخش هایی که بافت فرسوده محسوب می شوند به دلیل قدیمی بودن خانه ها در این مناطق و اینکه دارای قراردادهای غیررسمی هم هستند مشمول دریافت تسهیلات نمی شوند.
او افزود: تا زمانی که این مشکلات حل نشود هیچ بانکی حاضر به پرداخت وام به این مناطق فرسوده نیست، البته تغییر قراردادهای غیررسمی هم به سادگی صورت نمی گیرد، چراکه بحث های مربوط به وراثت و طرح های توسعه ای شهرداری و هزینه ها و عوارض شهرداری ها در این خصوص نیز مطرح است که کمرشکن بوده و صرفه اقتصادی هم برای شان ندارد.
شرایط تهران برای سکونت به شدت بد شده است
گودرزی خاطرنشان کرد: این روزها شرایط تهران برای سکونت به شدت بد شده است و حتی در مناطق مرفه نشین به خصوص منطقه یک با ترافیک سرسام آور روبه رو می شویم که روان جامعه را به هم ریخته است و کیفیت زندگی در تهران را به شدت تنزل داده و رفت و آمد به محل کار و محل زندگی هم کلافه کننده شده است. این فعال حوزه مسکن افزود: بسیاری از افراد مرفه تهران این روزها به سمت شهرک های اطراف تهران کوچ کرده اند که هم ترافیک کمتری دارد و هم آب و هوای بهتری. او گفت: زمانی که یک ساختمان از سوی یک انبوه ساز ساخته می شود به قصد فروش و رسیدن به سود بیشتر است اما شاهد آنیم که قیمت ها به اندازه ای بالا رفته که دوره انتظار برای فروش این ملک بسیار طولانی شده است و صرفه اقتصادی هم از بین می رود.