میزان: حجتالاسلام والمسلمین محسنی اژهای طی سخنانی در دیدار دبیران کارگروههای تخصصی شورایعالی امور ایرانیان خارج از کشور و مدیران ذیربط در وزارت امور خارجه، با بیان اینکه از نظر اسلام عزیز، حبوطن جزئی از ایمان محسوب میشود، اظهار کرد: هر ایرانی اعم از ایرانیان داخل و خارج از کشور در پناه قانون هستند و قوانین جمهوری اسلامی ایران شامل حال همه ایرانیان است (به استثنای مواردی خاص که پیشبینیهای مربوطه در خود قانون شده است)؛ هر ایرانی وطندوست و ملتزم به قانون، مورد احترام است؛ البته هر ایرانی که التزام بیشتری به قانون داشته باشد، طبیعتاً از حمایت بیشتر قانون نیز بهرهمند است.
رئیس قوه قضاییه در ادامه به تبیین و تشریح برخی از موانع بازگشت ایرانیان به میهن پرداخت و در این رابطه به مقوله «بیاعتمادی متقابل» اشاره کرد و گفت: در مقوله بازگشت ایرانیان به وطن، باید موانعی که سبب بیاعتمادی در طرفین ماجرا میشود، رفع گردد؛ در اینجا نقش خودِ ایرانیان خارج از کشور و اطرافیان آنها بسیار پررنگ و برجسته است؛ فیالمثل ممکن است فردِ متخصصی در یک برهه حساس نظیر جنگ، از کشور خارج شده باشد و حتی فرار کرده باشد، او حالا میخواهد بازگردد و سرمایه یا تخصصش را ارزانی مردمش کند، در اینجا شاید از طرفِ مسئول و مجموعه داخلی، اعتمادی به او وجود نداشته باشد؛ از سویی دیگر خیلی از ایرانیان خارج از کشور تمایل به بازگشت دارند، اما اعتماد ندارند؛ خب باید سازوکارهایی تعبیه شود که این اعتماد متقابل در طرفین ماجرا ایجاد شود؛ برای نمونه، شاید بتوان برخی امور حقوقی و قضایی ایرانیان خارج از کشور را به گونهای حل و فصل کرد که آنها نیازی به مراجعه به کشور نداشته باشند و از این طریق برای بازگشت به میهن، در آنها ایجاد اطمینان و اعتماد شود.
رئیس قوه قضاییه بیان داشت: قطعاً فردی که به خارج از کشور میرود و در آنجا ساکن میشود، نوع مراودات و رفتارش با افراد ساکن در داخل کشور متفاوت است، این مقولهای است که باید به آن توجه شود.
رئیس دستگاه قضا تصریح کرد: خیلی از مصادیق و مواردی که میتواند در ایرانیان خارج از کشور برای بازگشت به میهن، اعتمادزایی کند، نیازمند اطلاعرسانی و فرهنگسازی است و البته مهمتر از این دو مقوله، نوع عمل دستگاههای مسئول در این زمینه است؛ تفاوت بسیار است میان اینکه من بعنوان رئیس قوه قضاییه بصورت کلامی و لسانی به ایرانیان خارج از کشور برای بازگشت، تضمین دهم و یا اینکه با عمل خود به آنها بفهمانم که بازگشتشان به ایران، مشکلی را برای آنها در پی نخواهد داشت.
رئیس عدلیه بیان داشت: یکی از کارویژههای شورایعالی امور ایرانیان خارج از کشور باید شناسایی و احصای همین موارد و مصادیقی باشد که در طرفین ماجرا (چه ایرانیان خارج از کشور و چه دستگاههای مسئول داخلی) اعتمادزایی و اعتمادزدایی میکند؛ باید موانع اعتمادسازی میان طرفین برداشته شود و در این عرصه، شورایعالی مزبور، نقش مهمی را باید ایفا کند. گاهی نیاز است این اعتمادسازی و اعتمادزایی بصورت چهرهبهچهره باشد؛ باید توجه داشت چنانچه این اعتمادسازی صورت نگیرد، مسائل حوزه ایرانیان خارج از کشور برای بازگشت، شاید با دهها قانون و مقرره نیز مرتفع نگردد.