كمتر از يك سال ديگر انتخابات رياستجمهوري ايالات متحده امريكا برگزار ميشود و هنوز نامزدهاي نهايي دو حزب اصلي اين كشور مشخص نشدهاند.بر اساس تقويم انتخاباتي امريكا، رقابتهاي درونحزبي براي برگزيدن نامزد نهايي هر يك از دو حزب دموكرات و جمهوريخواه از نيمه اول ژانويه سال 2024 آغاز و تا اواسط تابستان همان سال ادامه خواهد يافت. با اين حال، بر اساس نظرسنجيهاي انجام شده در حال حاضر پيشتازان در اين رقابتها تقريبا مشخص شدهاند. دونالد ترامپ در حزب جمهوريخواه و جو بايدن در حزب دموكرات آنچنان از رقباي هم حزبي خود جلو هستند كه بسيار بعيد به نظر ميرسد در انتخابات مقدماتي شكست بخورند. به عبارت ديگر ميتوان فرض كرد كه مردم امريكا در سال 2024 مانند سال 2020، ميان دونالد ترامپ و جو بايدن، يكي را انتخاب كنند. با اين تفاوت كه در سال 2020، اين ترامپ بود كه در كسوت رياستجمهوري ايالات متحده قرار داشت و در سال 2024، اين جايگاه از آن بايدن خواهد بود؛ البته اگر تا روز پنجم نوامبر 2024، «روز انتخابات»، رييسجمهوري كنوني امريكا به دلايلي از جمله مرگ يا بيماري از صحنه سياست حذف نشده باشد. در مورد دونالد ترامپ هم مانند بايدن، فرضياتي وجود دارد كه چه بسا به مرحله نهايي رقابتهاي انتخابات رياستجمهوري نرسد، حتي در صورت كسب عنوان نامزد نهايي حزب جمهوريخواه. چرايي چنين شرايطي ميتواند به دليل صدور احتمالي احكامي در دادگاههاي متعدد عليه رييسجمهوري سابق امريكا باشد كه چه بسا مانع شركت او در انتخابات شود. با اين حال و فارغ از احتمالات غير انتخاباتي، همه شواهد و قرائن حكايت از آن دارد كه در سال 2024، رقابت مجددا ميان بايدن و ترامپ شكل بگيرد. در حال حاضر بر اساس ميانگين دادههاي نظرسنجي چند موسسه افكارسنجي و رسانهاي معتبر در امريكا، دونالد ترامپ از جو بايدن پيشي گرفته است.
در سايتRealClearPolitics كه روزانه ميانگين نظرسنجيها را منتشر ميكند، دونالد ترامپ با 2.2 درصد بيشتر، از جو بايدن پيش افتاده است. بر اساس اطلاعات اين سايت، بايدن آخرين بار در روز نهم سپتامبر، حدود دو ماه پيش، از ترامپ جلوتر بود. اما در اين مدت، اين ترامپ بوده كه از بايدن جلو زده است. البته از نوامبر 2022، بايدن و ترامپ بارها از هم سبقت گرفتهاند و چندين بار جايگاه آنان در ميانگين نظرسنجيها تغيير كرده است. با اين حال، اكنون رييسجمهوري سابق، از رييسجمهوري كنوني امريكا جلوتر است. از اين رو، اگر انتخابات رياستجمهوري امريكا به جاي نوامبر 2024 در دسامبر 2023 برگزار شود، چه بسا ترامپ بتواند كرسي رياستجمهوري را از بايدن پس بگيرد. اما تاريخ پر فراز و نشيب رقابتهاي انتخاباتي در امريكا نشان ميدهد، برتري يك نامزد بر نامزد ديگر در نظرسنجيها، آن هم تقريبا يك سال پيش از برگزاري انتخابات، شاخص معتبري براي پيشبيني نتايج آن نيست. يكي از نادقيقترين پيشبينيها بر اساس نتايج نظرسنجيها، به سال 2016 بازميگردد كه حتي در آستانه انتخابات، نشان ميداد هيلاري كلينتون، نامزد دموكراتها به راحتي ميتواند دونالد ترامپ از حزب جمهوريخواه را شكست دهد. در حالي چنين اتفاقي رخ نداد و ترامپ با شكست دادن كلينتون، به كاخ سفيد راه يافت تا ثابت كند، نظرسنجيهاي انتخاباتي چندان قابل اتكا نيستند. چهار سال بعد نيز در ابتداي سال 2020 تقريبا قطعي به نظر ميرسيد كه ترامپ ميتواند در انتخابات رياستجمهوري به پيروزي مجدد برسد، اما از راه رسيدن همهگيري كوويد-19 و پيامدهاي ويرانگر اقتصادي اين بيماري، شانس رييسجمهوري مستقر در انتخابات نوامبر را بر باد داد و به پيروزي جو بايدن انجاميد. اين دو مثال نشان ميدهد اتكا به نتايج نظرسنجيها، آن هم نه در آستانه برگزاري انتخابات، بلكه تقريبا يك سال زودتر از آن، براي پيشبيني آينده سياسي امريكا و شناختن ساكن بعدي كاخ سفيد، تقريبا بيحاصل خواهد بود، هر چند كه نظرسنجيها ميتوانند چشماندازي از روند پيش رو را تا حدي مشخص كنند. در حال حاضر و فارغ از نتايج نظرسنجيها، هر دو نامزد پيشتاز در دو حزب اصلي امريكا، نقاط قوت و ضعف دارند كه بر تصميم رايدهندگان امريكايي، به ويژه رايدهندگان مستقل، اثر ميگذارد.
آنان اميدوارند با به رخ كشيدن موفقيتهاي خود در مقام رياستجمهوري و تحقير ناكاميهاي رقيب، آن هم در مقام رياستجمهوري، شانس خود را براي پيروزي در انتخابات افزايش دهند. در يكي از منحصر به فردترين رقابتهاي انتخاباتي رياستجمهوري امريكا، در نوامبر 2024 دو فردي به مصاف هم ميروند كه هر دو به مدت چهار سال، سكان رياستجمهوري ايالات متحده را در دست داشتهاند و رايدهندگان ميتوانند هر دو را بر اساس توانمنديها و برنامههاي دوران رياستجمهوريشان قضاوت كنند. اين در حالي است كه در تقريبا تمامي انتخابات پيش از آن، رقابت ميان يك رييسجمهوري مستقر و يك فرد غير رييسجمهور برگزار ميشد يا اينكه هر دو نامزد سمتهايي غير از رياستجمهوري داشتند. اينكه هر دو نامزد انتخابات رياستجمهوري امريكا را با عنوان رسمي «رييسجمهوري ايالات متحده امريكا» خطاب ميكنند، شرايط را براي دونالد ترامپ، رييسجمهوري چهلوپنجم و جو بايدن، رييسجمهوري چهلوششم ايالات متحده دشوارتر ميكند. اينكه رييسجمهوري چهل و هفتم ايالات متحده همان رييسجمهوري چهل و پنجم خواهد بود يا رييسجمهوري چهلوششم، نياز به گذشت كمتر از يك سال دارد و با نظرسنجيهاي انجام گرفته در روزها و هفتههاي اخير قابل تشخيص نيست.كارشناس ارشد مسائل امريكا
دوئل كمسابقه دو رييسجمهور!
اميرعلي ابوالفتح
صاحبخبر -
∎