«پیرمحمد ملازهی» کارشناس مسائل شبهقاره در تشریح دلایل حبس نخستوزیر پیشین پاکستان و تبعات آن برای ساختار سیاسی و امنیتی این کشور در گفتوگو با خبرنگار ایلنا عنوان کرد: قبل از هر چیز باید به این نکته توجه داشته باشیم که عمرانخان با تأیید ارتش پاکستان روی کار آمد و به نوعی از او حمایت کردند تا در نهایت یک حزب سوم روی کار بیاید و به همین دلیل شاهد روی کار آمدن حزب تحریک انصاف پاکستان به عنوان حزب سوم بودیم. بحث بر سر این است که عمرانخان و حزب متبوع وی، با هماهنگی ارتش به پیروزی رسید اما زمانی که وی روی کار آمد نتوانست دخالتهای ارتش را تحمل کند و به همین دلیل از خود یک استقلال نشان داد که چندان مورد علاقه ارتش پاکستان نبود. در نهایت ارتش فشارهای زیادی را به پارلمان وارد کرد و موجب شد تا حزب تحریک انصاف با بنبست روبهرو شود و به نوعی مقدمات دستگیری عمرانخان و اطرافیان او با این اقدام مهیا شد.
وی ادامه داد: در نهایت شاهد آن بودیم که عمران خان رأی و دستورات صادر شده از سوی مجلس را نپذیرفت و یک مخالفت مشخص را از خود نشان داد. کمی بعد نخستوزیر پیشین پاکستان از هواداران خود خواست که به خیابانها بیایند و این روند تا جایی ادامه پیدا کرد که بخشی از هواداران او به مقرهای ارتش حمله کردند و همین مسأله موجب شد تا ارتش با عصبانیت علیه وی دست به اقدامات گسترده بزند که آخرین مورد آن بازداشت عمرانخان طی چند هفته اخیر بود. بر اساس دادههای موجود او حالا در بخش کلاس C زندان ارتش پاکستان قرار دارد و هیچگونه اختیارات و امکانات خاصی به وی داده نشده است و حتی از دیدن تلویزیون و دسترسی به رسانهها محروم است و با مجرمان خطرناک همبند شده است. باید توجه کرد که طی ۷۰ سال گذشته این نخستین بار است که ارتش پاکستان به این صورت زیر سوال میرود؛ چراکه حتی در زمان درگیری پاکستان و هند بر سر کشمیر شاهد آن بودیم که مردم پاکستان از ارتش کشور خود دفاع کردند و به همین دلیل معتقدم که اوضاع و احوال سیاسی در اسلامآباد به شدت به هم ریخته است.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: اقداماتی که عمران خان انجام داد برای ارتش گران تمام شد و اساساً حالا باید منتظر انتخابات بعدی باشیم تا ببینیم چه اتفاقی رخ میدهد. این در حالیست که دولت شهباز شریف و سیاستمداران فعلی هم چندان با عمرانخان خوب نیستند ولی به هر ترتیب اتفاقات اخیر هم باعث شده تا جریانی مانند حزب اسلامی و یا علمای اسلامی با قدرت بیشتری وارد میدان شوند. به همین دلیل است که میگویم وضعیت در پاکستان چندان مناسب نیست و میتواند به یک اوضاع بحرانی تبدیل شود. در این راستا به نظر میرسد که شاید عمرانخان مجبور باشد با ارتش مصالحه کند که اگر چنین اتفاقی بیفتد و سازش رخ دهد در اصل ما شاهد مرگ سیاسی زودهنگام وی خواهیم بود. باید متوجه باشیم که او قهرمان کریکت در پاکستان است و یک چهره اجتماعی خوبی دارد و دوم هم بحث پشتون بودن او مطرح است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: این دو مؤلفه از حیث فرهنگی و اجتماعی باعث میشود که اگر او بیش از حد با ارتش راه بیاید و مدارا کند بیشتر تحت فشار قرار میگیرد و در این بین حتی امکان دارد که مبارزه مسلحانه رخ دهد. باید متوجه باشیم که وضعیت سیاسی، امنیتی و اقتصادی پاکستان چندان مناسب به نظر نمیرسد و حتی ممکن است وضعیت به سمت و سویی برود که جریانهایی مانند تحریک طالبان پاکستان یا جبهه خلق بلوچستان اقدام به بحرانزایی در این کشور کنند. لذا به نظرم ادامه این روند میتواند بحران میان تحریک انصاف پاکستان و ارتش این کشور را گستردهتر کند.
∎