سقوط این قطعهی بزرگ موشک که مطابق گذشته باز هم بهعنوان اقدامی غیرمسئولانه و خطرناک مورد انتقاد آژانسهای فضایی غرب قرار گرفت، چهارمین ورود مجدد و کنترل نشدهی بوستر موشک «لانگ مارچ ۵بی» (Long March 5B) محسوب میشود که از دو سال پیش فعالیت خود را برای فرستادن محمولههای بزرگ چین به مدار زمین آغاز کرده است.
به گفتهی فرماندهی فضایی آمریکا که زیرمجموعهی وزارت دفاع این کشور محسوب میشود، موشک درست پس از ساعت ۶ صبح منطقهی زمانی شرقی (۱۳:۳۰ به وقت تهران) بر فراز منطقهی جنوب مرکزی اقیانوس آرام وارد جو زمین شد. این بوستر در مأموریت ۳۱ اکتبر بخش دیگری از ایستگاه فضایی جدید چین به نام «تیانگونگ» (Tiangong) را در مدار قرار داده بود.
کارشناسان تا کنون بارها به این روند بازگشت موشکها انتقاد کردهاند و آن را دارای خطری غیرضروری میدانند. «لایل وودز» (Lael Woods) متخصص مدیریت ترافیک فضایی در اینباره گفت: «هرچه خطر قابل قبول کمتر باشد، طراحی هزینهی بیشتری دارد، اما این کاری است که باید انجام شود.»
تقویتکنندهی این موشک در مجموع ۳۳ متر طول دارد. اگرچه بخش زیادی از این سختافزار ۲۲ تنی طی فرآیند بازگشت به جو غلیظ زمین، میسوزد، اما معمولا حدود ۱۰ تا ۴۰ درصد آن سالم میماند و یک تهدید جدی برای جمعیت منطقهی سقوط بهشمار میرود.
هرچند موشک Long March 5B تا کنون خطر مستقیمی برای مردم ایجاد نکرده است اما در مواردی هم بقایای آن در خشکی پیدا شده است. از جمله پس از سقوط کنترل نشدهی یکی از بوسترها در سال ۲۰۲۲، بقایای آن در مالزی و فیلیپین یافت شد.
«ژائو لیجیان» (Zhao Lijian) سخنگوی وزارت امور خارجهی چین پیش از سقوط موشک، دربارهی این شیوهی بازگشت به جو گفت: «به عنوان یک اصل، تأکید میکنم که چین همواره بر اساس قوانین و روند بینالمللی، فعالیتهایی را برای استفاده صلحآمیز از فضای ماورای جو انجام داده است.»
او افزود: «این رویهی بینالمللی پذیرفته شده است که مراحل بالای موشکها دوباره وارد جو شوند. مقامات چین از نزدیک پارامترهای مداری لاشهی موشک مربوطه را زیر نظر دارند و ما اطلاعات را بهصورت باز و شفاف و بهموقع در اختیار جامعهی بین المللی قرار خواهیم داد.»
بیشتر موشکهای امروزی طوری ساخته میشوند تا از ورود ایمن بقایای آنها اطمینان حاصل شود. برخی از شرکتها اطمینان میدهند که موشکها هنگام بازگشت به سمت اقیانوس هدایت میشوند.
حتی شرکتی مانند اسپیسایکس بوسترهای اصلی خود را بهصورت سالم فرود میآورد تا قابل بازیابی و استفادهی دوباره باشند. اما با وجود نیاز به فرود ایمنتر، کارشناسان پیشبینی نمیکنند که چین در جهت بازطراحی موشک خود حرکت کند.
وودز در این زمینه خاطرنشان کرد: «همافزایی کل جامعهی جهانی یا حتی بخشهایی از آن برای رسیدن به توافق دربارهی هنجارهای فضایی و استانداردها در زمینهی مانند ریسک قابل پذیرش برای بازگشت موشکها، واقعا دشوار است. با این وجود حرکت در این جهت بسیار ارزشمند و مهم خواهد بود.»