به گزارش سرویس سیاسی پایگاه 598، صبح پنجشنبه ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه دستور عملیات ویژه نظامی در شرق اوکراین را برای ارتش روسیه صادر کرد. به دنبال آن ارتش روسیه عملیات نظامی را در اوکراین آغاز کرد که منجر به درگیری با نظامیان اوکراین شد.
طی 48 ساعت گذشته اخبار و ویدئوهای مختلفی از این جنگ مخابره شد و به تیتر یک رسانه های جهان تبدیل شد. رسانه ها و روزنامه های سراسری ایران هم تیتر امروز خود را به این مهم اختصاص داده که در ادامه به برخی از مهمترین آنان اشاره میکنیم:
روزنامه وطن امروز با تیتر «بله! دنیایموشکها» با کنایه به جمله معروف مرحوم هاشمی رفسنجانی نوشت:
![آتش جنگ اوکراین در مطبوعات ایران؛ «سراب ناتو» «تنها ماندم» «تاوان اعتماد» «تراژدی کمدین» تیتر یک روزنامه ها شد آتش جنگ اوکراین در مطبوعات ایران؛ «سراب ناتو» «تنها ماندم» «تاوان اعتماد» «تراژدی کمدین» تیتر یک روزنامه ها شد](https://www.598.ir/files/fa/news/1400/12/7/225473_356.jpg)
![آتش جنگ اوکراین در مطبوعات ایران؛ «سراب ناتو» «تنها ماندم» «تاوان اعتماد» «تراژدی کمدین» تیتر یک روزنامه ها شد آتش جنگ اوکراین در مطبوعات ایران؛ «سراب ناتو» «تنها ماندم» «تاوان اعتماد» «تراژدی کمدین» تیتر یک روزنامه ها شد](https://www.598.ir/files/fa/news/1400/12/7/225471_647.jpg)
به گزارش سایت شبکه خبری «الجزیره»، «ولادیمیر پوتین» در بیانیه خود برای مردم کشورش که ساعت 6 بامداد به وقت مسکو منتشر شد، به اطلاع آنان و جهانیان رساند: «من تصمیم گرفتهام عملیاتی نظامی را در خاک اوکراین انجام دهیم.» او در این بیانیه سپس تأکید کرد که این عملیات نظامی واکنشی به تهدیدهایی است که روسیه از جانب اوکراین احساس میکند و اضافه کرد که کرملین تصمیمی برای اشغال خاک این کشور ندارد. او سپس «رژیم» کییف را مسئول خونهایی که ریخته خواهد شد، دانست و تهدید کرد، کشورهایی که بخواهند در عملیات نظامی روسیه مداخله کنند «با پیامدهایی روبهرو خواهند شد که هرگز ندیدهاند.» در همین ارتباط «سرگیی لاوروف» وزیر خارجه روسیه نیز تأکید کرد، قصد «پوتین»، «آزاد کردن اوکراین از بند رژیم ظالم آن است.» او غرب را متهم کرد که چشمان خود را بر نسلکشی دولت اوکراین در جمهوریهای خلق دونتسک و لوهانسک بسته است. با این حال در شماری از شهرهایی که عموما محل فعالیت مخالفان «ولادیمیر پوتین» هستند، اعتراضهای گستردهای علیه حملات روسیه به اوکراین شکل گرفت و در رأس مخالفان «پوتین»، «الکسی ناوالنی» آنچه را که دولت این کشور عملیات نظامی ویژه اعلام کرده، تهاجم به اوکراین خواند و آن را محکوم کرد.
دقایقی بعد از انتشار این بیانیه، خبرگزاری «اینترفکس» به نقل از شاهدان عینی گزارش کرد، صدای تیراندازیهایی از فرودگاه اصلی «بریسپول» در استان کییف شنیده شد و در کمتر از یک ساعت از شروع عملیات نیز صدای انفجارها شهر کییف را پر کرد. وزارت خارجه اوکراین نیز خبر داد، شهرهای مختلف این کشور شاهد تهاجمی کامل و گسترده بودهاند. اخبار رسانهها نیز حاکی از آن بود که ارتش روسیه علاوه بر خیرسون که در جنوب اوکراین قرار دارد، وارد تمامی استانهای شرقی این کشور شده است.
یکی از مهمترین مناطقی که ارتش روسیه وارد آن شد، نیروگاه چرنوبیل بود. به گزارش «یورو نیوز» هرچند چرنوبیل سالها است، از کار افتاده است. اما استیلای ارتش روسیه بر آن بهلحاظ استراتژیکی اهمیت بسیاری دارد. از همینرو حضور ارتش روسیه در این نیروگاه اتمی جدا از اینکه همانطور که «زلنسکی» تأکید کرده، میتواند با نشت زبالههای اتمی خطری جدی برای سراسر اروپا باشد، به لحاظ ژئوپلتیکی نیز اهمیت بسیار زیادی در عرصه رویاروییهای احتمالی میتواند باشد.
این عملیات در حالی انجام شده است که «واسیلی نبنزیا»، نماینده روسیه در سازمان ملل در پاسخ به «آنتونیو گوترش»، دبیرکل سازمان ملل که از رئیس جمهوری روسیه درخواست کرده بود، عملیات نظامی خود را بلافاصله متوقف کند، تأکید کرد: «روسیه هیچ تهاجمی علیه مردم اوکراین ندارد و هرچه میکند، علیه خونتا(حکومتی نظامی) است که در کییف قدرت را در دست گرفته است.» این در حالی بود که «اورسلا فون در لاین»، رئیس کمیسیون اروپا در توئیتی حملات روسیه را «بیدلیل» خواند و روسیه را مسئول زندگی مردم اوکراین خواند. اما در جبهه مقابل وزارت دفاع روسیه در بیانیهای تأکید کرد که عملیات نظامی این کشور با استفاده از سلاحهایی بسیار دقیق انجام میشود که تنها تجهیزات نظامی را هدف قرار خواهند داد و هیچ خطری مردم اوکراین را تهدید نخواهد کرد. بر اساس آماری که این وزارتخانه منتشر کرده است، روسیه در 24 ساعت نخست عملیات خود در اوکراین کاملاً موفق بوده و 74 پایگاه نظامی اوکراین را تخریب کرده است. 11 پایگاه از این پایگاهها فرودگاه نظامی بوده است. روسیه همچنین علاوه بر پیشروی زمینی خود در خاک اوکراین، با استقرار ناوهای خود در دریای آزوف کییف را به چالش در دریاها نیز کشید.
چند ساعت پس از آغاز حملات روسیه به اوکراین، «ولودیمیر زلنسکی»، رئیس جمهور این کشور که تلاش میکرد خود را خونسرد و آرام نشان دهد، برای مردم کشورش سخنرانی کرد و به آنان گفت: «برای همه چیز آماده هستیم و میتوانیم بر هرکسی پیروز شویم.» او در حالی این سخنرانی را ایراد کرد که امیدوار بود، کمک نظامی از غرب دریافت کند. اما صبح دیروز تنها 24 ساعت بعد از این سخنان، در سخنرانی دیگری به مردم کشورش گفت: «ما در دفاع از اوکراین تنها هستیم. هیچ کس در عمل کمکی به اوکراین نکرده است.» او همچنین اقدامات غرب مقابل روسیه را ناکافی دانست و گفت: «آیا این تحریمها روسیه را مجاب کرده تا دست از حمله بردارد؟ از رهبران هر 27 عضو ناتو پرسیدم که آیا اوکراین عضو ناتو میشود؟ و آنها هیچ پاسخی ندادند. زیرا میترسند.» «زلنسکی» در حالی از اتحادیه اروپا و ناتو بهخاطر تنها گذاشتن اوکراین گلایه کرد و آنها را مورد انتقاد قرار داد که هیچ کدام از کشورهای غربی با توجه به اینکه اوکراین در ناتو عضویت ندارد، بهلحاظ نظامی وارد این منازعه نشدند و تنها به ارسال برخی کمکهای نظامی و همین طور ابزار تحریمی علیه روسیه بسنده کردند. حتی ترکیه نیز که روابط خوبی با روسیه دارد و در دریای سیاه به نوعی هم با اوکراین و هم روسیه همسایه است، به درخواست اوکراین برای بستن تنگههای بسفر و داردانل که شاهراه دریای سیاه به شمار میروند، پاسخی نداد.
ناامیدی مقامات اوکراین از حمایت غربیها تا آنجا پیش رفت که از مردم کشور خود و بویژه شهرهایی که در معرض ورود ارتش روسیه بودند، خواستند، برای مقابله احتمالی کوکتلمولوتف درست کرده و در حالت آماده باش باشند. دولت اوکراین همچنین اعلام کرده، مردان 18 تا 60 سال حق خروج از کشور را ندارند و در صورت لزوم باید وارد جنگ با روسیه شوند. این در حالی است که «رویترز» گزارش کرده است، این شرایط باعث وحشت بیشتر در مردم شهرهایی شده که شاهد حملات ارتش روسیه به زیرساختهای نظامی مستقر در این شهرها بودند. به طور خاص مردم شهر کییف، پایتخت اوکراین دیروز به سمت خروجیهای این شهر هجوم برده بودند. اقدام دولت اوکراین در بستن مرزها نیز باعث افزایش هراس مردم شده است و به زعم ناظران میتواند باعث آغاز موج جدید مهاجران در اروپا که این بار مبدأ آن اوکراین است، شود. در همین ارتباط «فرانس پرس» خبر داد، فنلاند اعلام کرده این کشور آماده است تا مهاجران احتمالی را پذیرا شود. سازمان ملل شمار آوارگان اوکراینی تا ظهر دیروز را 100 هزار نفر برآورد کرد. پنجشنبه سفیر اوکراین در انگلیس نیز در اظهاراتی گفت: زرادخانه هستهای بزرگی داشتیم، آن را واگذار کردیم و این بلایی است که بر سر ما آوردند. این درس بزرگی برای ما و کشورهایی مثل ایران است که سپر هستهای خود را کنار نگذارند.
غرب در حالی از درخواستهای کمک کییف برای گسیل نیرو به اوکراین سر باز زده که ناتو اعلام کرده است، به منظور حمایت از اعضای خود نیروهایی را در شرق اروپا و نه اوکراین مستقر خواهد کرد تا آن دسته از اعضای ناتو که در نزدیکی مرزهای روسیه و نگران وضعیت امنیتی خود هستند، احساس امنیت خاطر بیشتری داشته باشند.
با وجود فضای پرتنشی که اوکراین را فرا گرفته است، در آخرین ساعات روز پنجشنبه «ریانوستی» خبر داد، «واچسلاو ولودین»، رئیس پارلمان سفلای روسیه که از حامیان «پوتین» است، خبر داده، کشورش خواهان آن است که اوکراین دست از تمایلات نظامیگری خود بکشد. این چیزی است که «دیمیتری پسکوف» سخنگوی کاخ کرملین نیز به آن بهعنوان یکی از شروط کرملین برای مذاکره با اوکراین اشاره کرده است. به گفته «پسکوف» که تأکید کرده، روسیه نمیتواند بیش از این پشت پرده آهنینی که غرب بنا کرده، بماند، مسکو به سه شرط حاضر به آغاز مذاکرات مینسک 2 با اوکراین است. شرط نخست همان چیزی است که «ولودین» به آن اشاره کرده، یعنی پایان تمایلات نظامیگری در اوکراین. شرط بعدی انصراف کییف از پیوستن به ناتو و سومین شرط نیز خروج همه تسلیحات و تجهیزات غربی است که اکنون در اوکراین مستقر هستند. همه این شروط بیانگر نگرانیهای امنیتی است که روسیه به گفته مقامات این کشور بیش از یک دهه است، بابت پیشرویهای ناتو به سمت شرق داشته و بهطور مشخص از سال 2014 و برکناری «ویکتور یانوکوویچ» و روی کار آمدن دولتهایی که نزدیک به غرب هستند، افزایش قابل توجهی یافته است.
![آتش جنگ اوکراین در مطبوعات ایران؛ «سراب ناتو» «تنها ماندم» «تاوان اعتماد» «تراژدی کمدین» تیتر یک روزنامه ها شد آتش جنگ اوکراین در مطبوعات ایران؛ «سراب ناتو» «تنها ماندم» «تاوان اعتماد» «تراژدی کمدین» تیتر یک روزنامه ها شد](https://www.598.ir/files/fa/news/1400/12/7/225468_224.jpg)
به گفته «واقع گرایان» هیچ کشوری نباید امنیت خود را به امید دیگر دولتها واگذار کند چرا که در زمان جنگ یا بحران غیر از توان نظامی خود به هیچ کشوری نمیتوان اعتماد کرد. مسائل برای عبرت گرفتن زیاد ولی عبرت گیرنده بسیار کم است. آمریکا طی چند دهه گذشته بسیاری از متحدین خود را وارد بحران کرده و یا در شرایط بحرانی رها کرده است. آخرین مورد آن «اشرف غنی» رئیسجمهور فراری افغانستان بود که مرداد ماه گذشته مقابل طالبان رها شد. غنی که خود را متعهد به اجرای دستورات آمریکا در منطقه میدانست بعدها طی مصاحبهای گفت: «ای کاش به غربیها اعتماد نمیکردم.» در جدیدترین مورد نیز این دولت اوکراین است که طعم تلخ اعتماد به آمریکا را میچشد. دیروز «ولادیمیر زلنسکی» در حالی که کشورش از زمین و هوا و دریا زیر شدیدترین حملات روسیه بود گفت متحدین غربی اش تنها تماشاچی این جنگ هستند و عملاً اوکراین را تنها در مقابل ماشین جنگی قدرتمند روسیه تنها گذاشتهاند...آیا غربگراها عبرت خواهند گرفت؟
بامداد پنج شنبه به وقت مسکو ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه در یک سخنرانی تلویزیونی از آغاز عملیات نظامی روسیه علیه اوکراین خبر داد. پوتین گفت روسیه برای دفاع از خود این عملیات را انجام میدهد و اوکراین را غیرنظامی و «نازی زدایی» میکند. او از سربازان اوکراینی هم خواست سلاحهایشان را زمین بگذارند و تهدید کرد که هرگونه مداخله قدرتهای خارجی علیه روسیه با یک پاسخ «فوری» از سوی این کشور همراه خواهد بود. رئیسجمهور روسیه این را هم گفت که در پاسخ به درخواست رهبران دو منطقه «دونتسک» و «لوهانسک» تصمیم به انجام یک عملیات نظامی ویژه برای حفاظت از غیرنظامیان دونباس گرفته است. وی تاکید کرد که روسیه چارهای جز این اقدام نداشته و قصد اشغال خاک اوکراین را ندارد.
به دنبال فرمان پوتین حملات هوایی گسترده روسیه علیه اوکراین آغاز شد. طبق گزارش رسانههای روسیه حملات روسها با شلیک پرتعداد موشکهای «کروز» و «بالستیک» آغاز شد. بر اساس گزارشها تمرکز حملات بر نابودی حداکثری توان هوایی و پدافندی ارتش اوکراین بود تا راه برای ورود جنگندهها و بالگردهای روسی به عمق خاک این کشور باز شود. عمده پایگاههای هوایی مهم این کشور در کیف، ریون، چرنیوتسی، ایوانو و فرانکسویک هدف حملات سنگین موشکی قرار گرفته و بخش زیادی از توان آنها از دور خارج شد. به گفته منابع آمریکایی، یگان موشکی دوربرد ارتش روسیه روز نخست نبرد ۱۶۰تیر انواع موشکهای کروز و بالستیک نظیر کالیبر، اسکندر، توچکا را به سمت آشیانههای هواپیما، سامانههای پدافندی، رادارهای پیش اخطار و انبارهای مهمات ارتش اوکراین شلیک کرده است. وزارت دفاع فدراسیون روسیه نیز همزمان اعلام کرد که «نیروهای نظامی این کشور به شهرهای اوکراین حمله نمیکنند، برای غیرفعال کردن زیرساختارهای نظامی تجهیزات بسیار دقیق استفاده شده و مردم غیرنظامی اوکراین در خطر نیستند.»
وزارت دفاع روسیه گفته در نتیجه حملات موشکی این کشور در روز پنج شنبه، ۷۴ هدف زمینی ارتش اوکراین شامل ۱۱ فرودگاه نیروی هوایی، ۳ پست فرماندهی، یک پایگاه نیروی دریایی، ۱۸ ایستگاه رادار و تعدادی از پرتابگرهای سامانههای پدافندی S-۳۰۰ نابود شدند. همچنین وزارت دفاع روسیه اعلام کرد تاکنون یک بالگرد و ۴ فروند هواپیمای بدون سرنشین ارتش اوکراین نیز سرنگون شدهاند. بامداد دیروز نیز یک فروند جنگنده سوخو۲۷ نیروی هوایی اوکراین بر فراز شهر کیف پایتخت این کشور هدف قرار گرفته و سرنگون شد که به شکل دقیق مشخص نیست که توسط جنگندههای نیروی هوایی روسیه رهگیری شده است یا پدافند هوایی دوربرد این کشور مستقر در خاک بلاروس نظیر سامانه اس-۴۰۰ که از مدتها قبل به بلاروس منتقل شده بود. وزارت دفاع روسیه هم زمان تایید کرد که چتربازان ارتش روسیه روز پنج شنبه کنترل نیروگاه اتمی چرنوبیل را در اختیار گرفتند. در نقطه مقابل وزارت دفاع اوکراین میگوید که نیروهای مسلح این کشور از آغاز تهاجم در ساعات اولیه روز پنجشنبه، حدود ۸۰۰ تلفات به نیروهای روسیه وارد کردهاند.
گفته منابع رسمی اوکراین از آغاز حمله نظامی روسیه تاکنون ۱۳۷ اوکراینی کشته و ۳۱۶ نفر زخمی شدهاند. بر اساس گزارشها دهها هزار اوکراینی نیز از کیف خارج و در راه کشورهای همسایه هستند. گفته میشود نیروهای زمینی ارتش روسیه نیز از چند محور در حال پیشروی در داخل خاک اوکراین هستند. وزارت دفاع اوکراین دیروز (جمعه) در توئیتر نوشت که نیروهای نظامی روسیه وارد شهر کیف پایتخت این کشور شدهاند. به گفته وزارت دفاع اوکراین «دشمن» در منطقه « اوبولون» که در حدود ۹ کیلومتری شمال پارلمان «کیف» در مرکز شهر قرار دارد، موضع گرفته است. به گزارش ایسنا، ارتش اوکراین مردم محلی را تشویق کرده که برای مقابله اقدام به ساخت کوکتل مولوتف کنند و از سایرین خواسته که به دنبال پناهگاه باشند.ارتش به مردم توصیه کرده که خانههای خود را ترک نکنند.از سوی دیگر آنتون هراشچنکو، مشاور وزارت کشور اوکراین گفته روسیه در تلاش است تا با ستونهایتانک و یگانهای زرهی از شمال شرق و شمال غرب به پایتخت وارد شود. دیروز همزمان با روز دوم جنگ اخبار و گزارشها زیادی نیز از تسلیم شدن نیروهای ارتش اوکراین منتشر شد. همزمان گزارشهایی نیز از حضور هزاران چچنی برای جنگ در اوکراین در کنار سربازان روسی منتشر شده است.
نابودی زیرساختهای اوکراین و عدم واکنش متحدین غربی کیف دیروز صدای «زلنسکی» رئیسجمهور این کشور را نیز درآورد. رئیسجمهوری اوکراین در دومین پیام ویدئویی خود از آغاز جنگ گفت که قدرتهای جهانی اوکراین را در جنگ مقابل روسیه تنها گذاشتهاند. وی با ناکافی دانستن تحریمهای اعلام شده از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا علیه مسکو گفت: «آیا روسیه با تحریمهای دیروز متقاعد شد که دست از حمله بردارد؟ امروز از ۲۷ رهبر اروپا پرسیدم که آیا اوکراین عضو ناتو خواهد بود یا نه؟ مستقیم پرسیدم. همه میترسند. آنها پاسخ نمیدهند.» «ولودیمیر زلنسکی» در اظهاراتی خطاب به آمریکا گفت: «امروز صبح، ما به تنهایی از کشور خود دفاع میکنیم. درست مثل دیروز، قدرتمندترین کشور جهان از دور به آن نگاه میکرد». زلنسکی همچنین با بیان اینکه جهان همچنان آنچه را که در حال وقوع است از دور تماشا میکند، گفت: «اوکراین تنها ماند، روسیه تحت تاثیر تحریمهای جدید قرار نگرفت... دیر یا زود، روسیه باید با ما در مورد پایان دادن به این عملیات نظامی، در مورد پایان دادن به این تهاجم صحبت کند و هر چه زودتر این گفتوگو آغاز شود، خسارات روسیه کمتر خواهد بود...»
جنگ در اوکراین پس از هفتهها رجزخوانی غرب با روسیه مغلوبه شد و ارتش روسیه به کییف رسید. اروپاییان میگویند پس از جنگ دوم، این تیرهترین روز اروپاست. روسیه میگوید اوکراین اتمی و عضو ناتو را تحمل نخواهد کرد. زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین که از شغل هنرپیشگی به سیاست رسید، میگوید با سران ناتو مستقیماً تماس گرفته و درخواست کمک کرده، اما همه ترسیدهاند! امریکا و انگلیس گفتهاند برای اوکراین دعا میکنند. روسیه درخواست گفتگو با زلنسکی را منوط به شرطهای زیادی کرده است. پایتخت زیر چکمه سربازان پوتین است. زلنسکی با «شان پن» هنرپیشه امریکایی جلسه گذاشته تا او مستندی از اشغال کشورش بسازد. پن در ۱۳۸۸ هم به ایران آمده بود. کییف خالی از سکنه شده و باقی مردم شب را در تونلهای مترو به سر بردند.
غرب تحریمهای شدید برای روسیه آماده کرده و روسها هم گفتهاند به تحریمها جواب میدهند. بایدن و سران اروپا بیشتر در نقش خبرنگار فقط از پیشرفت ارتش روسیه خبر میدهند. اروپا یک بار دیگر به جنگ خوشامد گفت و آن را تدارک دید. این بار نه در خاورمیانه یا آفریقا، در قلب خود!
پس از چند ماه شاخ و شانهکشی غرب و روسیه برای همدیگر بر سر بحران اوکراین، سرانجام ولادیمیر پوتین صبح پنج شنبه دستور حمله به خاک اوکراین را صادر کرد و در سخنرانی تلویزیونی خود با بیان اینکه جداییطلبان دونتسک و لوهانسک از روسها درخواست کمک فوری کردهاند، گفت که چارهای جز جنگ برایش نمانده بود تا امنیت مرزهای کشورش را تأمین کند. در همان ساعات ابتدایی شروع حملات، جنگندهها و موشکهای روسی مناطق نظامی و زیرساختهای دفاعی اوکراین را به شدت منهدم کردند و نیروهای روسی دیروز وارد کییف شدند و به احتمال زیاد تا امروز (شنبه) پایتخت اوکراین سقوط میکند. مقامات غربی هم که تا همین اواخر با هیاهوی زیاد مدعی بودند که با قدرت تمام پشت اوکراینیها خواهند ایستاد به محض شلیک اولین گلوله به سمت این کشور، متحد خود را تنها گذاشتند و فقط نظارهگر ماجرا شدند. بدعهدی ناتو به حدی بود که ولودیمیر زلنسکی که به حمایتهای غرب چشم دوخته بود دیروز اعتراف کرد که ناتو، اوکراین را تنها گذاشت و از سر استیصال گفت که از کمک غربیها مأیوس شده است و تنها امیدش به ارتش و شهروندان اوکراینی است تا از میهن خود دفاع کنند. غربیها مثل همیشه برای فریب افکار عمومی به تنها حربه تنبیهی خود که همان تحریمهای کاغذی است، بسنده کردند؛ اقدامی که نه تنها پیشروی مسکو را متوقف نکرده بلکه گفته به آنها پاسخ درخوری خواهد داد.
به گزارش شبکه راشاتودی، پوتین در سخنان تلویزیونی گفت: «تصمیم گرفتهایم اقدام نظامی ویژه با هدف غیرنظامی کردن و غیرنظامیسازی در اوکراین را انجام دهیم.» پوتین که نام عملیات نظامی خود را خلع سلاح اوکراین نامیده است، با غیرقابل قبول خواندن حضور ناتو در اوکراین تأکید کرد: «روسیه قصد اشغال خاک اوکراین را ندارد و در صورت مداخله خارجی، نیروهای نظامی روسیه به سرعت واکنش نشان خواهند داد.» او از اوکراینیها هم خواست در برابر ورود نیروهای روسیه به شرق این کشور مقاومت نکنند و مسئولیت خونهای ریخته شده احتمالی در اوکراین بر عهده آنهایی خواهد بود که مقاومت میکنند. پوتین خطاب به روسها گفت: «به من و شما هیچ فرصت دیگری برای محافظت از روسیه و مردممان داده نشده است، به جز فرصتی که امروز فراهم خواهیم کرد. شرایط ایجاب میکند که قاطعانه و فوری عمل کنیم. جمهوری خلق دونباس از روسیه درخواست کمک کرده است.» به گزارش خبرگزاری اسپوتنیک، رئیسجمهور روسیه در توجیه فرمان حمله به اوکراین خاطرنشان کرد: «اگر این اقدام را انجام نمیدادیم با تهدید مواجه میشدیم و نمیدانم کشور ما پس از آن چگونه ادامه میداد.» پس از دستور پوتین، حملات موشکهای کروز و بالستیک برای کنترل مراکز مهم در اوکراین انجام شد. در همان ساعات ابتدایی جنگندهها و موشکهای روسی شهرهای مرزی خارکف، کییف و ماریوپل را مورد هدف قرار دادند و بلافاصله مردم کییف، پایتخت و شهرهای بزرگ برای در امان ماندن از حملات، خانههای خود را ترک کردند. پنتاگون مدعی شده که روسیه بیش از ۱۶۰ موشک بالستیک و کروز به سمت تأسیسات نظامی اوکراین شلیک کرده است.
به گزارش شبکه اسکاینیوز، وزارت دفاع روسیه دیروز اعلام کرد که نیروهای زمینی این کشور از کریمه به سمت اوکراین حرکت کردهاند و در حال پیشروی به سمت شهر خرسون در شمال غربی کریمه هستند. وزارت دفاع روسیه روز جمعه اعلام کرد که در جریان عملیات نظامی پنج جنگنده، یک بالگرد و پنج پهپاد سرنگون شدند. وزارت دفاع روسیه در ادامه از کنترل نیروهای روسی بر نیروگاه هستهای چرنوبیل و تسلیم کامل نیروهای اوکراینی در اودسا خبر داد. براساس اعلام وزارت دفاع روسیه، در جریان عملیات نظامی در اوکراین، نیروهای روسیه ۱۸ تانک و خودروی زرهی، ۷ لانچر و ۴۱ خودرو ارتش اوکراین را منهدم کردند. خارکف دومین شهر بزرگ اوکراین واقع در شمال شرق این کشور به شدت موشکباران شد و بخشهای زیادی از آن به کنترل روسها درآمده است. روسها گفتهاند که حملات روز اول به اهداف خود رسیده است. برخی منابع روز پنج شنبه اعلام کردند که مرزبانان اوکراین برای جلوگیری از تلفات بیشتر، خود را تسلیم ارتش روسیه کردهاند. ریاستجمهوری اوکراین اعلام کرد در پی عملیات نظامی روسیه، ۱۳۷ نفر کشته و ۳۰۶ تن دیگر زخمی شدند.
کییف درآستانه سقوط
با سقوط شهرهای اوکراین، روسها به سمت کییف در حرکت هستند. به گزارش رویترز، روز جمعه در دومین روز از درگیریها در اوکراین صدای چند انفجار در پایتخت این کشور شنیده شد و متعاقب آن آژیر خطر به صدا درآمد. اگرچه اخباری از ورود تانکهای روسی به درون شهر کییف منتشر شد، اما ارتش اوکراین اعلام کرد که در حوالی شمال کییف در حال مقابله با نیروهای روسیه است. برخی منابع اعلام کردند که ارتش روسیه به فاصله ۳۰ کیلومتری کییف رسیده و آنگونه که وزارت دفاع امریکا گفته است به احتمال زیاد، پایتخت اوکراین تا امروز (شنبه) سقوط میکند. شبکه «سیانان» دیروز گزارش داد که دستکم صدای سه انفجار دیگر در سراسر کییف پایتخت اوکراین شنیده شده است. مشاور دولت اوکراین اعلام کرد پایتخت این کشور روز جمعه هدف حمله موشکهای بالستیک قرار گرفته است. مسئولان شهر کییف همچنین از ساکنان خواستند به دلیل تهدید هوایی، فوراً به دنبال سرپناه باشند. خبرگزاری «اسپوتنیک» هم گزارش داد منبعی در وزارت دفاع روسیه میگوید که ارتش روسیه هیچ حمله موشکی به کییف انجام نداده است. خبرگزاری فرانسه به نقل از ارتش اوکراین نوشت که نیروهای روسی از شرق و شمال وارد پایتخت اوکراین شدند.
با پیشروی روسها، ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین دیروز از پوتین خواست با وی وارد مذاکره شود، اما کرملین گفته که حاضر نیست با او مذاکره کند، چرا که او فرصت زیادی برای گفتگو داشت که آن را از دست داد. هرچند زلنسکی گفته که از اوکراین خارج نمیشود، اما دیروز برخی منابع به نقل از ماریو دراگی، نخستوزیر ایتالیا اعلام کردند که بهرغم اینکه برای تماس تلفنی با زلنسکی برنامهریزی شده بود، دراگی نتوانست با زلنسکی تلفنی صحبت کند. این در حالی است که شبکه سیانان پیشتر، خبر انتقال رئیسجمهور اوکراین را منتشر کرده بود. ساعتی بعد، شبکه تلویزیونی «ان. ت. و» خبر پناه گرفتن زلنسکی در خارج از پایتخت را تأیید و اعلام کرد که وی از این محل فرمان صادر میکند. اوکراین اعلام کرده که از زمان آغاز عملیات روسیه، حدود ۱۸ هزار اسلحه با مهمات تنها در منطقه کییف بین نیروهای ذخیره توزیع شده است. الکسی رزنیکوف، وزیر دفاع و والری زالوژنی، رئیس ستاد نیروهای مسلح اوکراین در بیانیهای مشترک گفتند: «به زودی ما با تسلیحات مدرن و منابع دیگر از شرکای خود حمایت بیشتری دریافت خواهیم کرد.» تلویزیون اوکراین روز جمعه اعلام کرد که آژیرهای خطر پس از «حمله موشکی روسیه» در کییف به صدا درآمده است. شبکه الجزیره گزارش داده خیابانهای کییف تقریباً خالی شده و مردم به پناهگاهها رفتهاند. همچنین ارتش اوکراین یک پل را در نزدیکی کی یف منفجر و حرکت تانکهای روسیه را به سمت شهر متوقف کرد.
ارتش اوکراین نیز دیروز اعلام کرد که نیروهای این کشور توانستهاند در نزدیکی شهر چرنیهیف واقع در شمال اوکراین نیروهای روسیه را وادار به عقبنشینی کنند. یک مسئول دفتر وزیر دفاع اوکراین هم دیروز در گفتگو با الجزیره گفت: «نیروهای ما یک کاروان زرهی روسیه را در نزدیکی هوستمل در شمال غرب کییف منهدم کردهاند.»آنتون هراشچنکو، مشاور وزیر کشور اوکراین اعلام کرد نیروهای این کشور در ساعات اولیه روز جمعه یک فروند هواپیمای دشمن را بر فراز کییف سرنگون کرد. برخی منابع خبری گزارش دادهاند که اوکراین به طور رسمی از دولت ترکیه درخواست کرده که عبور کشتیهای جنگی روسیه از تنگه بسفر و داردانل را محدود کند، ولی آنکارا مخالت کرده است. با این همه، از اوکراین به نقل از مقامات ارشد صداهایی به گوش میرسد که احتمال تسلیم شدن کییف طی ۹۶ ساعت را قریبالوقوع میدانند. امریکا و انگلیس گفتهاند که تسلیحات بیشتری را در اختیار اوکراین قرار خواهند داد.
مسکو دنبال اشغالگری نیست
هرچند غربیها مدعی هستند که روسیه قصد دارد اوکراین را اشغال کرده و مرزهای اروپایی را از نو ترسیم کند، اما مقامات کرملین این ادعاها را رد کردهاند. به گزارش خبرگزاری تاس، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه دیروز در دیدار با وزیر خارجه جمهوری لوهانسک و نخستوزیر جمهوری دونتسک گفت: «روسیه هیچ زمانی برای گفتگو با رئیسجمهور اوکراین ندارد. زلنسکی شانس خود را برای مذاکره در زمینه مسائل امنیتی از دست داده است. ما بهدنبال اشغال اوکراین نیستیم و هدف از عملیات نظامی خلع سلاح آن و ریشهکن کردن نازیسم از آن است.» به گفته لاوروف، «ایالات متحده از اوکراین برای بازدارندگی در مقابل روسیه استفاده میکند. اوکراین خط قرمز ماست و ما بارها گفتهایم نمیتوانیم اجازه دهیم این کشور عضو ناتو شود.» وزیر خارجه روسیه همچنین گفت: «ما میخواهیم مردم اوکراین در آزادی زندگی کنند و نمیخواهیم در آن محدودیتهایی که زلنسکی برای آنها فراهم کرده بود باشند.»
غرب پشت اوکراین را خالی کرد
غربیها که تا پیش از عملیات روسیه مدعی بودند که تا آخرین لحظه در کنار اوکراین خواهند بود، با شروع حملات روسیه، از میدان نبرد فرار کردند و حاضر نشدند برای متحد خود هزینه بدهند. امریکا و متحدان اروپایی آن به صراحت اعلام کردند که برای مقابله با روسها، نیرویی به اوکراین اعزام نمیکنند و تنها به ارسال تسلیحات به این کشور اقدام میکنند و از اوکراینیها خواستهاند با همه توان در مقابل روسها دفاع کنند. همین بیاعتمادی به غربیها کافی بود تا چند ساعت پس از شروع حملات ارتش روسیه، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین نارضایتی خود را از متحدان غربی ابراز کند. زلنسکی که همه چیز را از دست رفته میدید روز جمعه اعتراف کرد که اعضای ناتو، او و شهروندانش را در مقابل روسیه تنها گذاشتند.
به گزارش» جوان» رئیسجمهور اوکراین روز جمعه در سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد: «کشورهای غربی ما را در نبرد با روسیه تنها گذاشتند! گروههای خرابکار مرتبط با روسیه در کییف مشغول عملیات هستند. چه کسی حاضر است در کنار ما بجنگد؟ من کسی را نمیبینم!» به گزارش خبرگزاری رویترز، زلنسکی در سخنرانی خود خطاب به مردم اوکراین گفت: «امروز صبح ما به تنهایی از کشور خود دفاع میکنیم و مثل دیروز، قدرتمندترین نیروهای جهان از دور نظارهگر هستند.» وی با کنایه به اعمال تحریمهای غرب علیه روسیه هم گفت: «آیا روسیه با تحریمهای دیروز قانع شد تا دست از حمله بکشد؟ ما در آسمان خود میشنویم و در زمین خود میبینیم که این کافی نبود.» زلنسکی تأیید کرد که حملات موشکی متعددی به کییف صورت گرفته است. به گزارش شبکه فرانس ۲۴، زلنسکی همچنین در ویدئویی که از سر استیصال و ناامیدی از احتمال کمکهای نظامی غرب بود، گفت: «من از ۲۷ رهبر اروپایی پرسیدم که آیا اوکراین در ناتو خواهد بود یا خیر. همه میترسند، کسی جواب نمیدهد، ولی ما نمیترسیم.»
به گزارش شبکه اسکاینیوز، زلنسکی همچنین در یک سخنرانی تلویزیونی دیگر با اشاره به دریافت اظهاراتی از مسکو مبنی بر آمادگی برای گفتگو، عنوان کرد: «میخواهند در مورد وضعیت بیطرف اوکراین صحبت کنند؛ به همه شرکا میگویم که اکنون سرنوشت کشور ما در حال تغییر است؛ از آنها میپرسم آیا شما با ما هستید؟ آنها پاسخ میدهند که با ما هستند با این حال آماده نیستند که ما را به ناتو ملحق سازند.» زلنسکی با بیان اینکه لازم است درباره پایان اشغال مداوم اوکراین صحبت شود، خطاب به اوکراینیها خاطرنشان ساخت: «با این حال سرنوشت کشورمان اکنون به طور کامل به ارتش و نیروهای امنیتی ما بستگی دارد.» رئیسجمهور اوکراین برای اینکه نشان دهد جنگ کنونی روسها با این کشور تنها به اوکراین محدود نخواهد شد، با غربیها اتمام حجت کرد و گفت: «آنچه ما امروز میشنویم تنها صدای موشک و غرش هواپیما نیست بلکه صدای فرود آمدن یک پرده آهنین است که ارتباط روسیه را با جهان متمدن قطع میکند. ممکن است سایر کشورهای اروپایی بعد از اوکراین، مورد حمله روسیه قرار بگیرند.» دولت اوکراین که دیگر امیدی به کمکهای نظامی اعضای ناتو ندارد، دیروز ۱۰ هزار قبضه سلاح در اختیار شهروندانش قرار داد تا خود از امنیت کشورشان دفاع کنند و زلنسکی برای بسیج عمومی اوکراینیها فراخوان داد.
پیمانشکنی دوباره
دولت اوکراین که اعتماد کاملی به واشنگتن و اروپاییها داشت و خیالش از جانب حمایتهای آنها راحت بود، سناریوی خطرناک عضویت در ناتو را دوباره زنده کرد، اما در نهایت به ضرر خود و کشورش تمام شد و اکنون نه تنها قدرت خود را از دست رفته میبیند، حتی وجود کشوری به نام اوکراین در آینده هم در هالهای از ابهام قرار دارد. اوکراین از سال ۲۰۱۴ و پس از الحاق کریمه به خاک روسیه، تلاش زیادی انجام داد تا خود را وارد اردوگاه غرب کند، اما کشورهای عضو ناتو فقط وعدههای توخالی به کییف دادند و پس از گذشت هشت سال و زمانی که اوکراینیها به حمایت قاطع غرب نیاز داشتند، پوچ بودن این وعدهها هم به اثبات رسید. تنهایی اوکراین در مقابل روسیه، درحالی است که جو بایدن، رئیسجمهور امریکا در هفتههای اخیر ادعا کرده بود که اگر روسها به اوکراین حمله کنند، عواقب بدی در انتظار آنها خواهد بود. امریکا برای اینکه نشان دهد چقدر در حمایت از تمامیت ارضی اوکراین جدی است حتی بمبافکنهای هستهای خود را نیز در کشورهای آلمان و بالتیک مستقر کرده بود، اما عملیات ارتش روسیه نشان داد که این ادعاها فقط جنبه تبلیغاتی داشته و در صورت وقوع جنگ عملاً کارایی خود را از دست میدهد. هیاهوی اخیر غربیها به گونهای بود که برخی کارشناسان بر این باور بودند که روسیه از ترس تهدیدات ناتو دست به اقدام نظامی در اوکراین نخواهد زد، اما همه چیز در مدت زمان کوتاهی تغییر یافت و همه محاسبات اشتباه از آب درآمد. غربیها در حالی کییف را تنها گذاشتند که در سال ۱۹۹۴، با تضمین انگلیس و امریکا، اوکراین تسلیحات اتمی خود را به روسیه تحویل داد و در آن زمان سومین قدرت هستهای در جهان بود که بسیاری از اوکراینیها معتقدند اگر این تسلیحات را در اختیار داشتند، روسیه نمیتوانست کشورشان را مورد هدف قرار دهد.
پیمانشکنی غربیها در قبال متحدان مسبوق به سابقه است و ناتو در زمان حمله روسیه به خاک گرجستان در سال ۲۰۰۸ نیز گفته بود که از این کشور در مقابل مسکو حمایت خواهد کرد، اما به محض ورود ارتش روسیه به خاک گرجستان، خود را عقب کشید. تکرار بدعهدی امریکا در اوکراین، مردم اروپا را نسبت به اعتماد کردن به امریکا بدبین خواهد کرد و بعد از این دیگر هیچ کشوری نمیتواند روی کمکهای واشنگتن برای دفاع از خود حساب باز کند. اوکراینیها که درس تلخی از اعتماد به غربیها گرفتهاند، به کشورهای دیگر توصیههایی کردهاند. در همین راستا، وادیم پروستایگو، سفیر اوکراین در انگلیس در پی حمله روسیه به اوکراین پیامی را برای ایران و کشورهایی که در زمینه فناوری هستهای کار میکنند، ارسال کرد و گفت: «اشتباه ما را تکرار نکنید سپر هستهای خود را حفظ کنید.» علاوه بر اروپاییها، دیگر متحدان امریکا در گوشه و کنار جهان هم اکنون از اعتماد به واشنگتن و سپردن امنیت ملی خود به امریکاییها در ترس و وحشت به سر میبرند. کرهجنوبی و ژاپن که با کرهشمالی و چین مناقشات ارضی دارند، ممکن است در آینده در تعاملات خود با غرب بازنگری کنند.
![آتش جنگ اوکراین در مطبوعات ایران؛ «سراب ناتو» «تنها ماندم» «تاوان اعتماد» «تراژدی کمدین» تیتر یک روزنامه ها شد آتش جنگ اوکراین در مطبوعات ایران؛ «سراب ناتو» «تنها ماندم» «تاوان اعتماد» «تراژدی کمدین» تیتر یک روزنامه ها شد](https://www.598.ir/files/fa/news/1400/12/7/225467_801.jpg)
کمتر از چهار سال پیش یکی از محبوبترین کمدینهای تلویزیون اوکراین بود و در برنامههای تلویزیونی طنز بازی میکرد. ولودیمیر زلنسکی در گروهی نمایش طنز اجرا میکرد که سخیفترین کارها برای خنداندن مردم را به مسخرهترین شکل ممکن انجام میداد. او حالا رئیسجمهوری کشوری است که دارد سقوط میکند.
در سناریویی ناگهانی که حتی نویسندگان نمایش قدیمی زلنسکی به نام «خدمتکار مردم» هم نمیتوانستند آن را متصور شوند، او حالا رهبری در میانه یک جنگ تمامعیار در اروپاست و در خطر ترور قرار دارد. روسیه یک جنگ کامل علیه اوکراین را آغاز کرده. تهاجم گستردهای که از پنجشنبه شب شروع شد و کمدین قدیمی را بهشدت وحشتزده و غافلگیر کرد. او که تنها سه سال پیش انتخاب شد، اکنون خود را در هسته یک جنگ تاریخی در اروپا میبیند.
زلنسکی 44 ساله، در انتخابات ریاستجمهوری سال 2019 پیروز شد. یک کمدین تلویزیونی مدیریت اوکراین را به دست گرفت؛ پیروزی او در مبارزات انتخاباتی به اذعان گروههای سیاسی، با حمایت قاطع از سوی یکی از ثروتمندترین و فاسدترین الیگارشهای اوکراین، ایگور کولومویسکی، تامین مالی شده بود.
زلنسکی در یک سخنرانی ویدیویی کوتاه که دقیقا بعد از نیمهشب جمعه در اوکراین منتشر شد، گفت روسها میخواهند با سرنگونی رئیس دولت، اوکراین را از نظر سیاسی نابود کنند: «من همراه با دیگران در مقر دولت میمانم. دشمن من را به عنوان هدف شماره یک و خانوادهام را هدف شماره دو تعیین کرده است.» رئیسجمهوری اوکراین خطاب به 44میلیون شهروند اوکراینی سخنرانی کرد و سپس به 144میلیون روس ساکن در همسایگی روی آورد و به آنها التماس کرد که از حملهای که تداعیکننده تاریکترین دوران اروپا از زمان جنگ جهانی دوم است، جلوگیری کنند: «به صدای عقل گوش کنید. مردم اوکراین خواهان صلح هستند.»
نمایش یک تلاش پرشور برای نجات کشورش که البته کار نکرد و ساعاتی بعد، تهاجم تمامعیار روسیه آغاز شده بود و زلنسکی، بازیگر سابق تلویزیون، حالا رهبر جنگ بود. سخنرانی دراماتیک او و همچنین حضورش در کنفرانس امنیتی مونیخ آخر هفته گذشته، جایی که او به متحدان اروپایی در مورد «مماشات» با روسیه هشدار داد، چیزی را در زلنسکی نشان داد که حتی متحدانش معمولا به او نسبت نمیدهند؛ جدیت. کمدین به ظاهر جدی و قاطع اوکراینی حالا با بزرگترین بحران در تاریخ مدرن کشورش مواجه خواهد شد.
سیاستمدار امروز و کمدین دیروز به نقطه پایان رسیده؟
در کمال ناباوری، کارشناسان میگویند که زلنسکی با توجه به گذشته بیهوده نمایشیاش، بیش از اینها به نقطه پایان رسیده است؛ همانطور که حتی در سخنرانیهای تلویزیونی پرشورش که هم روسها و هم هموطنانش را قبل و بعد از حمله خطاب قرار میداد نیز نتوانست قدرت نظامی ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه را متوقف کند. او قدرت نظامی روسیه را با وجود هشدارهایی که غرب و به ویژه آمریکا از حمله روسیه به اوکراین میدادند، جدی نگرفت.
سه ساعت قبل از حمله نیروهای روس به اوکراین، زلنسکی پیام خود را به مردم روسیه رساند؛ یک التماس قدرتمند، برای توقف و سوال از آنچه کشورشان قرار است انجام دهد. مدتی بعد از اینکه پوتین دلایل خود را برای حمله به اوکراین بیان کرد، زلنسکی در پیامی در شبکههای اجتماعی که ساعت 2 بامداد به صورت آنلاین ارسال شده بود، پرسید: «برای چه میجنگی؟» «و با چه کسی؟»
زلنسکی وقتی اوکراینیها را خطاب قرار داد، چه از طریق تلویزیون و چه در فضای مجازی، شهروندان را با تشویق به حفظ مقاومت علیه روسها به مبارزه برای کشورشان دعوت کرد. او بامداد پنجشنبه از کییف در توییتی نوشت: «ما روابط دیپلماتیک خود را با روسیه قطع کردهایم. برای همه کسانی که هنوز وجدان خود را از دست ندادهاند، زمان آن فرا رسیده که به جنگ با اوکراین اعتراض کنند.» رئیسجمهوری اوکراین خواستار حکومت نظامی شد و سرکش باقی ماند، درست همان زمان که نیروهای روسیه و بلاروس به اوکراین حمله کردند؛ تهاجمی وسیع و بیسابقه از زمان جنگ جهانی دوم. کییف محاصره شد و مردم وحشتزده به دنبال راهی برای فرار.»
زلنسکی در توییتر خود نوشت: «روسیه در حملهای خیانتآمیز به کشور ما حمله کرد، همان کاری که آلمان نازی در سال دوم جنگ جهانی دوم انجام داد. از امروز، کشورهای ما در سمتهای مختلف تاریخ جهان قرار دارند. روسیه راه شیطانی را در پیش گرفته، اما اوکراین از خود دفاع میکند و مهم نیست مسکو چه فکری میکند؛ کییف آزادی خود را رها نمیکند.»
آیا زلنسکی نمیدانست در وسط بازی ابرقدرتها قرار دارد؟
زلنسکی که در جنوبشرقی روسیزبانِ اوکراین بزرگ شده، قبل از تهاجم روز پنجشنبه رهبر بدی به نظر نمیآمد، اما چرا هشدارهای جنگ را جدی نگرفت؟ زلنسکی که در ابتدا تصور میشد عروسک خیمهشببازی الیگارشی کولومویسکی است، در آغاز مسیر زندگی سیاسی، خود را به عنوان یک جنگجوی صلیبی علیه الیگارشیها معرفی کرد؛ درست همانطور که از یک بومی روسزبان بزرگشده در شرق اوکراین به یک ملیگرا تبدیل شد.
راس بلانت، محقق باسابقه اوکراینی روز پنجشنبه به نیویورکپست گفت: «او یک دولت مستقل را حفظ کرده و با آنچه روسیه یا آمریکا میخواستند، همراهی نکرد. به نظر میرسید زلنسکی میداند در وسط یک بازی قدرت بزرگتر بین ابرقدرتها قرار دارد و باز هم به نظر میرسید که میداند دارد چه میکند. او باید از عهده خود برآید، چون میداند چه چیزی در خطر است و البته میداند چه اتفاقی برای ویکتور یانوکوویچ افتاد.» یانوکوویچ 71 ساله چهارمین رئیسجمهوری اوکراین بود که در جریان انقلاب میدان در سال 2014 سرنگون شد.
زندگی از هنر تقلید میکند؛ زلنسکی در سریال «خدمتکار مردم» نقشی خیالی به نام واسیلی گولوبرودکو را بازی کرد، معلم دبیرستانی سی و چند ساله که یک روز صبح از خواب بیدار میشود و میفهمد با بیش از 60درصد آرای مردم به عنوان رئیسجمهوری کشور انتخاب شده. در این برنامه، یکی از شاگردانش ویدیویی از او در فضای مجازی منتشر میکند با این مضمون که معلم علیه فساد در کشور سروصدا راه میاندازد و در راستای دموکراسی فریاد میزند.
هم در اجراهای گروه کمدیاش و هم در روایت داستانی «خدمتکار مردم» زلنسکی فساد در اوکراین را به سخره میگرفت. با این حال، در طول مبارزات انتخاباتی ریاستجمهوری خود، از یک مرسدس ضدگلوله استفاده میکرد که متعلق به یکی از همکاران تجاری او و کولومویسکی بود.
چرا باید زلنسکی به پیشینهاش نگاه کند؟
یک دلیل محکم وجود دارد برای اینکه زلنسکی برگردد و به پشتسرش نگاهی بیندازد؛ زمانی که با کولومویسکی ارتباط نزدیکی داشت، کسی که شریک اصلی بنیانگذار PrivatBank، بزرگترین بانک تجاری اوکراین قبل از ملیشدن این کشور در سال 2016 بود. کولومویسکی آنقدر سرسخت بود که جداییطلبان روس را با واحدهای شبهنظامی خود سرکوب کرد و هفت کشتهشده حامی پوتین را «کوتولههای اسکیزوفرنی» نامید؛ او کسی بود که ظاهرا دستور قتلهای توافقی را صادر کرد و اغلب برای ترساندن مهمانانش در دفتر کار خود، به یک کوسه زنده در آکواریومی عظیم غذا میداد.
FBI در سال 2019 تحقیق درباره کولومویسکی را به دلیل جرایم مالی مربوط به برخی از منافع او در ایالاتمتحده آغاز کرد. دادستانهای آمریکایی گفتند که او و یکی از شرکایش اختلاسها و کلاهبرداریهای کلانی در Privat Bank انجام داده و بخشی از این فرآیند را از طریق داراییهای خود در آمریکا پولشویی کردهاند. کولومویسکی سال گذشته به دلیل تضعیف دموکراسی در اوکراین به طور رسمی توسط ایالاتمتحده تحریم شد. اما با وجود روابط زلنسکی با کولومویسکی، رئیسجمهوری اوکراین تکلیفش را با خودش مشخص نکرد که یک دلقک بداخلاق باشد یا یک رهبر فریبکار برای میلیاردرهای اوکراینی.
دونالد ترامپ اوکراینی یا بازیگر سیاسی ماهر
نینا یانکوویچ، کارشناس اوکراینی در اندیشکده مرکز ویلسون در واشنگتندیسی، سال 2019 پس از بازدید از این کشور مینویسد: «اگرچه بسیاری از مفسران به زلنسکی به دلیل نداشتن تجربه سیاسی و پیشینهای نامرتبط در زمینه سرگرمی و نمایش تلویزیونی، برچسب دونالد ترامپ اوکراینی میزنند، اما زلنسکی در واقع یک بازیگر سیاسی ماهر است.»
زلنسکی که از سال 2003 با اولنا زلنسکا ازدواج کرد، یک پسر به نام کریل و یک دختر به نام الکساندرا دارد. او نشان داد که استعداد خوبی برای قرار گرفتن در کانون و محور یک رسوایی بینالمللی دارد. اولین استیضاح ترامپ از یک تماس تلفنی بدنام با زلنسکی در ژوییه 2019 ناشی شد که در آن ترامپ برای تحقیق درباره فساد خانوادگی بایدن در اوکراین به او تکیه کرد. این تماس همچنین معاملات تجاری مظنون و پرسود جو و هانتر بایدن در اوکراین را در کانون توجه قرار داد.
او تجربه سیاسی چندانی برای پرداخت هزینه بحران سیاسی ندارد
با این همه اوکراینیها امیدوار بودند که زلنسکی بهترین سرنوشت را برای کشورشان به ارمغان بیاورد. ولی آنچه در واقعیت دیده میشود این است که رئیسجمهوری کمدین هموطنان خود را با روش کشورداری خود غافلگیر کرده، حتی همین حالا که اوکراین زیر آتش است. یک زن اوکراینی که در ایتالیا زندگی میکند، در حالی که سعی میکرد با پدر، مادربزرگ و خواهرانش که در کییف گیر کردهاند، تماس بگیرد، به روزنامه نیویورکپست گفت: «زلنسکی تجربه سیاسی زیادی ندارد. اما ما امیدواریم که او از دولت خود و دیگران حمایت کند. اوضاع خیلی بد است. هیچ کس نمیتواند از کشور فرار کند. دوستان من در پناهگاهها پنهان شدهاند. (پوتین) همه اوکراینیها را خواهد کشت.» این زن اوکراینی التماس میکند که هر کسی به دولتیها دسترسی دارد باید با آنها صحبت کند؛ ما با یک فاجعه جهانی روبهرو هستیم.
زلنسکی حالا باید هزینههای این بحران را بپردازد؛ حتی اگر تلاشهای اولیهاش برای کماهمیت جلوه دادن پیشبینی تیره بایدن، در مورد تهاجم تمامعیار روسیه باعث حیرت همه کشور شد، امروز نمیتواند از واقعیت فرار کند. داریا کالنیوک، رئیس مرکز اقدام ضدفساد اوکراین که یک موسسه تحقیقاتی معتبر است، میگوید: «اوکراینیها متحد هستند. ما یک رئیسجمهوری داریم. او فرمانده کل قواست و ارتش اوکراین از دستورات او پیروی میکند. تکیهگاه کشور در رهبری جنگ امروز شخص رئیسجمهوری است. انتقادها زیاد است، اما حالا دیگر زمان گمانهزنی و احتمال نیست. ما در وسط جنگ هستیم و نقش او اکنون بسیار مهم است.»
پرچم سفید را به اهتزاز درآور
چهره واقعی جنگ اما در نگاه وحشتزده شهروندان اوکراینی نمایانتر است؛ بخشی از اوکراینیها خواهان سازش و تسلیم هستند و آتشبس. اوکسانا زیمونووا، فروشنده 23 سالهای که دیوانهوار به دنبال بلیت قطار در ایستگاه مرکزی کییف است، میگوید: «من از رئیسجمهوری میخواهم که پرچم سفید را به اهتزاز درآورد، میخواهم تا زمانی که جنگی وجود ندارد، تسلیم شویم. فقط بدون جنگ.» او با اشاره به زلنسکی گفت: «من میدانم که او میترسد که مردم آن را نپذیرند، اما او باید یک پرچم سفید به اهتزاز درآورد.» فدیر سردیوک 26 ساله که کسبوکار آموزش کمکهای اولیه را اداره میکند، از مقاومت حمایت میکند: «مردم اینجا میمانند تا جان خود را به خطر بیندازند، این کشور چیزی بیش از یک قلمرو است. با افزایش تنشها، مردم به جای بلیت هواپیما، مهمات میخریدند.»
اما کالنیوک شهروند دیگر اوکرانی میترسد که زلنسکی توسط متحدان غربی که تحریمهای قوی علیه پوتین و حامیان او وضع نکردهاند، تنها رها شده باشد. او با اشاره به تهاجم آلمان نازی به لهستان گفت: «آنچه اکنون در حال رخ دادن است شبیه به آن چیزی است که در سال 1939 رخ داد. هیچ کس باور نمیکرد آلمان به یک کشور اروپایی حمله کند و هیچ کس باور نمیکرد پوتین، هیتلر جدید زمان ما، به یک کشور صلحجو حمله کند.»