به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، جودت بهجت، نویسنده و استاد مرکز مطالعات استراتژیک در دانشگاه دفاع ملی واشنگتن که ۱۱ کتاب درباره خاورمیانه به رشته تحریر درآورده است، در گزارش اخیر خود در پایگاه خبری «میدل ایست آی»، مذاکرات وین را به زیر ذره بین برده است. در ادامه با نظرات وی درباره مذاکرات وین آشنا میشویم.
دور هفتم مذاکرات ایران و بلوک غرب برای احیای توافق هستهای ۲۰۱۵ از اواخر نوامبر آغاز شد. در حالی که حدس زدن درمورد نتیجه کار دشوار است، اما واضح است که شکاف بزرگی بین واشنگتن و تهران وجود دارد.
به باور این کارشناس مسائل سیاسی، ایران ضمانتهای محکمی را درخواست کرده است تا دولت دیگری نتواند از توافقی که در وین به دست میآید خارج شود. پس از خروج دولت ترامپ از برجام در سال ۲۰۱۸ و اتخاذ استراتژی «فشار حداکثری» علیه ایران، لطمات سنگینی به این توافق وارد شد.
استاد دانشگاه واشنگتن بر این باور است که مشکل آمریکا با تقاضای ایران این است که نه دولت بایدن و نه هیچ دولت دیگری نمیتوانند تصمیمات رؤسایجمهور آینده این کشور را کنترل کنند. علاوه بر این، آمریکا در حال حاضر با چالشهای داخلی و خارجی عظیمی مواجه است. نرخ تورم این کشور در سال جاری به ۶.۸ درصد رسیده که بالاترین افزایش از سال ۱۹۸۲ است. این وضعیت را به خروج بینظم از افغانستان اضافه کنید که ضربه سنگینی به شهرت یانکیها وارد کرد.
این شکستها و دیگر ناکامیها نشان میدهد که حزب دموکرات برای حفظ کنترل کنگره پس از انتخابات سال آینده با مشکل مواجه خواهد شد.
این نویسنده حوزه مسائل سیاسی همچنین معتقد است که مقامات ایرانی دلایل خوبی دارند که به امضای این توافق با دولت بایدن بدبین باشند. چون مشخص نیست که رئیسجمهور فعلی آمریکا، پس از انتخابات بعدی در رأس کار باشد یا خیر.
با این حال، مقامات ارشد آمریکا از تهیه طرح دیگری در صورت شکست مذاکرات هستهای صحبت میکنند که میتواند مستلزم تقویت تحریمهای اقتصادی علیه ایران باشد. واشنگتن قصد داشت این هفته هیئتی بلندپایه به امارات بفرستد تا درباره پایبندی ایران به تحریمها گفتوگو کند.
افزایش فشار اقتصادی بر ایران آن را مجبور به تسلیم نخواهد کرد. ایرانیها برای دههها تحت تحریمهای آمریکا بودهاند و سیاست «فشار حداکثری» دولت ترامپ تنها موضع هستهای تهران را سختتر کرد و آن را به گسترش برنامه هستهایش سوق داد. این تحریمها بیش از این کارایی نخواهند داشت. علاوه بر این، افزایش تنش بین آمریکا و روسیه و چین، مسکو و پکن را به تهران نزدیکتر خواهد کرد.
جودت بهجت از طرح جایگزین آمریکا مبنی بر حمله نظامی به ایران نیز صحبت میکند. جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا از مشاور امنیت ملی خود خواسته است در صورت شکست تلاشهای دیپلماتیک، طرح پنتاگون برای اقدام نظامی را بررسی کند. علاوه بر این، گزارش شده است که مقامات ارشد آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره رزمایش نظامی مشترک و آمادگی بر حملات احتمالی به تأسیسات هستهای ایران گفتوگو کردهاند.
ماه گذشته، رژیم صهیونیستی بودجه ۱.۵ میلیارد دلاری را برای تسلیحات و تجهیزات در صورت حمله احتمالی به ایران تصویب کرد. ارزیابی اینکه آیا این اعلامیهها جنگ روانی هستند یا آمادگی واقعی برای اقدام نظامی، دشوار به نظر میرسد. آنچه مسلم است این است که حمله نظامی به تأسیسات هستهای ایران کل خاورمیانه را بیثبات خواهد کرد.
در گزارش بهجت میخوانیم که تحریمها و تهدیدهای نظامی تلاشهای دیپلماتیک در وین را تقویت نمیکند. بلکه باید نگرانیهای امنیتی مشروع ایران و دیگر قدرتهای منطقهای را پذیرفت و ابتکارات جدید را در نظر گرفت.
برای چندین دهه، تلآویو از تأیید یا تکذیب داشتن زرادخانه هستهای خودداری کرده است. رژیم صهیونیستی تنها رژیمی بود که با درخواست اخیر در مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای ایجاد منطقه عاری از سلاح هستهای در خاورمیانه مخالفت کرد.
زرادخانه هستهای تلآویو یک بدهی است، نه یک دارایی. اگر رژیم صهیونیستی به معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای بپیوندد، مذاکرات در وین پویایی جدیدی به خود میگیرد و احتمال موفقیت بسیار بیشتر میشود.
در پایان، نویسنده این گزارش به همکاری کشورهای حوزه خلیج فارس نیز اشاره میکند و میگوید: «به همان اندازه مهم است که کشورهای عربی و ایران تلاشهای اخیر را برای غلبه بر اختلافات خود به کار گیرند. بغداد اخیراً میزبان مذاکرات بین عربستان و ایران بود و مشاور ارشد امنیت ملی امارات در این ماه از تهران بازدید کرد و این دیدار بالاترین دیدار مقامات ایرانی و اماراتی در یک دهه اخیر را رقم زد.کاهش تنش در میان رقبای خلیج فارس گامی در جهت درست است.»
انتهای پیام/