جواد کرباسفروشان در گفتوگو با ایسنا و با اشاره به اینکه حدود ۱۰ درصد افراد در جوامع مختلف طبق آمارهای جهانی مبتلا به دیابت هستند، گفت: مردم باید آگاه شوند و بدانند که ۶۰ تا ۶۵ درصد بیماران دیالیزی به علت ابتلا به دیابت، کلیههایشان را از دست میدهند؛ بنابراین دیابت شایعترین عامل ابتلا به نارسایی کلیه است. همچنین دیابت شایعترین علت نابینایی و شایعترین علت قطع پا (بعد از تصادفات) است. این وظیفه رسانهها است که چهره کریه دیابت را به شکل واقعی به مردم معرفی کنند. بیمار دیابتی باید بداند که اگر سراغ درمان مناسب نرود، عاقبتش به این اشکالی که ذکر شد، رقم خواهد خورد.
وی دیابت را یک بیماری متابولیک با افزایش مداوم قند خون تعریف کرد و افزود: آزمایش قندخون تنها مسیر تشخیصی دیابت است. به خصوص اینکه دیابت در مراحل ابتدایی کاملا بدون علامت است. به طوری که در مواردی حتی ممکن است چندسال (معمولا کمتر از ۵ سال) بیمار بدون علامت به زندگی خود ادامه دهد. بر اساس آمارها و شواهد علمی بیان شده است که به ازای هر بیمار دیابتی شناخته شده در کل دنیا یک بیمار شناسایی نشده وجود دارد و باز از بین افرادی که بیماری در آنها تشخیص داده شده است، نیمی به دنبال درمان نمیروند و متاسفانه این موضوع فاجعه بار است.
این فوق تخصص غدد و متابولیسم با اشاره به اینکه عمده بیماران دیابتی در چکاپهای روتین استخدامی، قبل عمل جراحی و بستری بیمارستان شناسایی میشوند، گفت: متاسفانه بیمار چون در اوایل بیماری خیلی با عوارض خاصی روبهرو نمیشود بیماری را جدی نگرفته و به دنبال درمان نمیرود، در حالی که دیابت مانند کوه یخی است که قسمت اعظم آن زیر آب است و ما فقط قله آن را می بینیم.
کرباسفروشان با اشاره به غربالگری ادامه داد: به طور استاندارد چکاپ قند خون در یک فرد بیعلامت و سالم از ۴۵ سالگی شروع میشود و در صورت طبیعی بودن میزان قند خون، چکاپ سه سال یکبار توصیه میشود، اما اگر هر کدام از ریسکفاکتورهایی چون چاقی ، بیتحرکی، وجود سابقه فامیلی دیابت، سابقه تخمدان پلی کیستیک، کبد چرب و یا تولد نوزاد بیش از ۴ و نیم کیلو برای فردی وجود داشته باشد، آزمایشات را باید زودتر آغاز کند و در آستانه ۳۰ سالگی معمولا این چکاب برای این افراد توصیه میشود.
وی با اشاره به مشکلات فراوان زندگی شهرنشینی بیان کرد: سبک زندگی شهرنشینی و بیتحرکی و استفاده از غذاهای پر از قند و کالری باعث شده که ما حتی شاهد بروز دیابت نوع ۲ در دهه دوم زندگی و در نوجوانان با اضافه وزن شدید باشیم که این موضوع زنگ خطر بزرگی است.
پرنوشی، پورخوری و پرادراری؛ زنگ خطر ابتلا به دیابت
این فوق تخصص غدد، سه علامت شایع پرنوشی، پورخوری و پرادراری را زنگ خطر ابتلا به دیابت دانست و ادامه داد: بیماری که این علائم در او بروز میکند معمولا قند خون بالای ۲۰۰ دارد؛ زیرا اصولا قند خون زیر ۲۰۰ یا ۱۸۰ علامتدار نمیشود.
وی در خصوص سیر پیشرفت دیابت در افراد عنوان کرد: افراد دارای قند خون طبیعی که قند ناشتای آنها زیر ۱۰۰ و قند خون ۲ ساعت بعد از غذا خوردن زیر ۱۴۰ و میانگین سه ماهه قند خون آنها کمتر از ۷/۵ درصد است را نرمال در نظر میگیریم. اگر قند خون ناشتای فرد بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ ، قند خون ۲ ساعت بعد غذا ۱۴۰ تا ۱۹۹ و میانگین سه ماهه قند خون او بین ۷/۵ تا ۴/۶ باشد فرد پیش دیابتیک محسوب میشود و باید نسبت به تغییر سبک زندگی، کاهش وزن، کاهش مصرف قند و ... اقدام کند.
کرباسفروشان افزود: قند خون ناشتای بالای ۱۲۶و قند خون ۲ ساعت بعد از غذا بیشتر از ۲۰۰ نشان از دیابتی بودن فرد داد.
وی در خصوص هزینه بسیار پایین آزمایشات تشخیصی دیابت بیان کرد: با یک آزمایش ساده و کمهزینه میتوان دیابت را شناسایی کرد. توصیه میکنیم که افراد چکاپهای مرتب داشته و از دو عدد طلایی مرتبط با سلامت خود شامل عدد قند خون و عدد فشار خونشان آگاهی داشته باشند.
کرباسفروشان با اشاره به اینکه در حال حاضر در ایران مشکل شناسایی بیماران دیابتی خیلی مثل گذشته پر رنگ نیست، افزود: متاسفانه باید بگوییم که مشکل یک قدم جلوتر رفته است. غربالگری اتفاق میافتد، بیمار دیابتی شناسایی میشود اما به علل مختلف فرد دنبال درمان نمیرود.
بیماران دیابتی باید خدمات درمانی کمهزینه یا رایگان دریافت کنند
این فوق تخصص غدد و متابولیسم با اشاره به اینکه بیمار دیابتی نباید به حال خود رها شود و بایستی خدمات درمانی کمهزینه یا رایگان دریافت کند، گفت: سیستم بهداشت و درمان ما اگر روی درمان در مراحل اولیه بیماری دیابت سرمایهگذاری کند از صرف هزینههای هنگفت و عوارض فراوان این بیماری در سالهای آتی خواهد کاست.
وی با اشاره به اینکه دیابت یک بیماری مادام العمر برای مبتلایان است، اظهار کرد: تنها ۱۵ درصد افراد دیابتی در جوامع به درمان ایدهآل می رسند و از یک زندگی طبیعی بهره میبرند. یک فرد دیابتی نیاز به چکاپهای مکرر بینایی، اعصاب، تغذیه و ... دارد. شاید بهترین خدمتی که بتوان به افراد دیابتی ارائه کرد تاسیس کلینیکهای جامع درمان دیابت باشد که متاسفانه باید بگویم که حداقل در استان خراسان نمونهای از این کلینیکهای جامع را نمیشناسم.
کرباسفروشان به پوشش بیمهای تقریبا مناسب انسولین برای بیماران دیابتی اشاره کرد و گفت: بیماران دیابتی که انسولین مصرف میکنند باید مرتب با استفاده از دستگاههای گلوگومتر میزان قند خونشان را چک کنند. متاسفانه نوارهای تست گلوگومتر تحت پوشش بیمه نیست و بیماران با هزینه بالایی مجبور به تهیه این نوارها میشوند. جا دارد حداقل برای بیماران انسولینی و با تجویز پزشک، نوارهای تست گولوگومتر تحت پوشش بیمه قرار گیرد.
انتهای پیام