نخستین تصویر واضح سهبعدی جهان از مغز میمون ارائه شده است و شاید بتواند راه را برای درمان بیماریهای انسانی مانند پارکینسون هموار کند.
گروهی از پژوهشگران "آکادمی علوم چین"(Chinese Academy of Sciences) با استفاده از روشهای تصویربرداری فلورسنت، یک نقشه جامع از مغز "میمون ماکاک"(macaque monkey) ابداع کردند. آنها روش جدیدی را به کار گرفتند تا نشان دهند که سلولهای عصبی چگونه سازماندهی میشوند و در مغز میمون با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند.
مغز انسان، حدود یک میلیارد سلول عصبی را به همراه اتصالات پیچیده در بر دارد و تا ۱۷ برابر بزرگتر از مغز یک میمون ماکاک است. مغز میمون ماکاک، شباهت کافی را برای مقایسه شدن با مغز انسان در بر دارد.
مغز موش تاکنون بزرگترین نوع مغز بود که از آن نقشهبرداری شده و ابداع یک تصویر سهبعدی کامل آن، به چندین روز زمان نیاز داشت اما این روش جدید، امکان تصویربرداری از مغز میمون ماکاک را فراهم میکند که حدود ۲۰۰ برابر بزرگتر از مغز یک موش است.
این روش جدید تصویربرداری به پژوهشگران امکان داد تا از همه نورونهای مغز میمون به صورت بسیار جامعتری نسبت به پیش نقشهبرداری کنند. آنها توانستند جزئیاتی را در مورد سلولهای مغز میمون مشاهده کنند که پیشتر در مغز پستانداران مشاهده نشده بود.
پژوهشگران پس از مشاهده میلیاردها نورون با جزئیات غیرمنتظره، به هوش مصنوعی روی آوردند تا نتایج را بررسی کنند. آنها برای ثبت این جزئیات، از روش جدیدی موسوم به "VISoR" استفاده کردند. این روش در مقایسه با روشهای متداول تصویربرداری سهبعدی، به زمان کمتری نیاز دارد. این بدان معناست که پژوهشگران میتوانند یک تصویر سهبعدی را از یک مغز بسیار بزرگتر به دست بیاورند.
پژوهشگران با کمک این روش میتوانند یک تصویر کامل از مغز میمون را در کمتر از چهار روز به دست بیاورند؛ در صورتی که پیشتر همین زمان برای تصویربرداری از مغز موش که ۲۰۰ برابر کوچکتر است، مورد نیاز بود.
این گروه پژوهشی، روش جدید خود را روی مغز سه میمون ماکاک ۱۰ ساله آزمایش کردند و باور دارند که این روش ممکن است روی سایر اندامهای بدن نیز کار کند.
انتظار میرود که ترکیب کردن دادههای به دست آمده از این روش با تحلیلهای هوش مصنوعی بتواند به درک ساختار سهبعدی مغز و بدن و نحوه تغییر آنها در شرایط بیماری کمک کند.
"دوآن شومین"(Duan Shumin)، از پژوهشگران این پروژه گفت: ما امیدواریم که این فناوری، کاربردهای وسیعتری در مقیاس بزرگتر داشته باشد و نقش مهمی در تصویربرداری و درک مغز نخستیسانان و در نهایت انسان داشته باشد.
این پژوهش، در مجله "Nature Biotechnology" به چاپ رسید./ایسنا