کلیو جونز استاد مطالعات منطقهای و اسلامی و مطالعات بینالملل و خاورمیانه دانشگاه دورهام است. وی در گفتوگو با ایلنا به بیان نظرات خود در مورد احیای برجام و مذاکرات برجامی پرداخت.
برای دولت جدید ایران هم رفع تحریمها مهم است
کلیو جونز در ابتدا در مورد نشست وین گفت: در مورد این واقعیت که طرفین هنوز در حال گفتوگو هستند، باید زمینه را برای برخی امیدها فراهم کند اما ممکن است برخی بگویند با انتخابات اخیر در ایران زمینه تغییر کرده است. اما شاید دلیل اصلی ادامه مذاکرات این باشد که برای رئیسس هم رفع تحریمها مهم است چون با توجه به میزان آرای مردم او به حمایت و رضایت آنها نیاز دارد.
تهران میخواهد مطمئن شود که توافق با آمریکا در دولت بعدی نابود نمیشود
سیستم سیاسی آمریکا چنین اطمینانی را نمیدهد
وی در ادامه در مورد احتمال لغو تحریمها گفت: احتمالاً این امر به این بستگی دارد که آیا دولت بایدن میتواند با اروپاییها در رابطه با کاهش تحریمها و درباره سایر مواردی که در توافق اصلی گنجانده نشده است، به توافق برسد؛ توسعه موشک و حمایت ایران از برخی گروهها که این نگرانی سعودیها، اماراتیها و اسرائیلیها است. به نظر من این مساله کمی دور از دسترس است. تهران نیز میخواهد اطمینان کسب کند که هر توافق حاصل شده توسط واشنگتن رعایت میشود و آنگونه که ترامپ نشان داد لغو نخواهد شد. فکر نمیکنم آمریکاییها با توجه به سیستم سیاسیشان بتوانند این اطمینان را بدهند.
روابط چین و ایران آسیبهای تحریمهای آمریکا را در درازمدت و بلندمدت کاهش میدهد
وی افزود: واشنگتن فکر میکند که ایران آسیبپذیر است و حضور مجدد در برجام تنها راه خلاص شدن از تحریمهای بانکی، تحریمهای نفتی و حمل و نقل است که واقعاً به ایران آسیب میرساند. من کاملاً در این مورد قانع نمیشوم زیرا روابط فزاینده بین چین و ایران ممکن است برخی از آسیبها را در درازمدت و بلندمدت کاهش دهد.
این استاد دانشگاه در ادامه گفت: فکر میکنم ایالات متحده خواهان توافقی است که بتواند به متحدان خود در خلیج فارس و اسرائیل اطمینان دهد و بعد از حل این چالش، به چالشهای شرق آسیا میرسد.
عدم احیای برجام، معضل بزرگی برای آمریکا در خاورمیانه ایجاد میکند
این استاد دانشگاه در ادامه گفت: ایالات متحده نگران هستهای شدن خاورمیانه است. امارات اکنون یک برنامه هستهای غیرنظامی دارد اما اگر توافقی صورت نگرفت و ایران اعلام کرد که توانایی تسلیحات هستهای را توسعه داده است، میتوانید ببینید که سعودیها نیز از آن پیروی خواهند کرد و خواهان توسعه قدرت هستهای خود میشوند و البته اسرائیل ممکن است اقدامات دیگری انجام دهد. این امر میتواند معضل بزرگی را برای ایالات متحده و استراتژی کلان آن ایجاد کند زیرا این کشور میخواهد از منطقه دور شود و برای تأمین منافع خود به متحدان منطقه خود اعتماد کند.
اسرائیل سالهاست با ترور دانشمندان و حملات سایبری برای برنامه هستهای ایران مانعتراشی میکند
وی در مورد اجرای تعهدات برجامی توسط ایران گفت: این بسیار بستگی دارد به اینکه آنها برای رفع تحریم ناامید شدهاند و اینکه آیا تهران مایل به پرداخت هزینه دیپلماتیک بالا مانند بازرسیهای سرزدهتر، محدودیت در برنامه موشکی و غیره هستند یا خیر.
کلیو جونز همچنین در مورد مانعتراشی اسرائیل بر سر راه احیای برجام گفت: اسرائیل همانطور که اکثر مردم بیان میکنند تقریباً دهها سال است که جنگی را علیه برنامه هستهای ایران انجام داده است، مانند ترور دانشمندان هستهای و حملات سایبری. اینها احتمالاً ادامه خواهد یافت. با این حال، آنچه در دولت جدید بنت قابل توجه است این است که وزیر امور خارجه، یایر لاپید، با اعضای برجام در تعامل است تا مطمئن شود مواضع سختگیرانه را علیه ایران اعمال میکنند.
رئیسی خواهان رفع تحریمهاست
وی درباره فضای ایران پس از انتخابات اضافه کرد: من موافق نیستم انتخاب رئیسی تاثیری بر مذاکرات داشته باشد، آقای رئیسی در حالی که فردی اصولگرا است اما اظهار داشت که با بازگشت به برجام مخالف نیست، رهبر ایران هم خواهان رفع تحریمها و به دنبال تنوع بخشیدن به شرکای اقتصادی کشور است، ایران هنوز هم به کاهش تحریمها نیاز دارد و رئیسی هم این را میداند.
∎