توسعه میدان مشترک پارس جنوبی و افزایش ۲.۵ برابری برداشت از این میدان مشترک در دولت تدبیر و امید، افزایش درآمد ایران از آن را به همراه داشته، تا آنجا که به گفته مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس، ایران در مجموع درآمدی ۳۳۵ میلیارد دلاری (ارزش محصولات تولیدی) از این میدان مشترک داشته است.
حدود ۲۰ سال است که ایران برداشت گاز از میدان مشترک پارس جنوبی را آغاز کرده و در این مدت همواره تولید ایران از این مخزن مشترک افزایش داشته با این حال تا چند سال پیش این برداشت همواره کمتر از قطر بوده است. قطر تولید گاز خود از پارس جنوبی را پیش از ایران آغاز کرده بود. ایران اما در سال ۸۱ با بهرهبرداری از فازهای ۲ و ۳ نخستین تولید گاز را از این میدان انجام داد و با سرعتی منطقی، رشد تولید ادامه داشت.
هر چند که در آن زمان نیز تولید قطر بیشتر از ایران بود اما فاصله تولید با بهرهبرداری از فازهای مختلف از سوی ایران، حفظ میشد.با توجه به اینکه حدود ۶۰ درصد از مساحت میدان مشترک پارس جنوبی و ۶۰ درصد از حجم گاز درجای آن در سمت قطر قرار دارد، این فاصله تولید منطقی بود و قطر حدود ۲۰ درصد بیشتر از ایران از این میدان برداشت میکرد.
از سال ۸۴ اما این فاصله تولید بیشتر شد و در حالی که قطر با تکیه بر سرمایه و توان فنی شرکتهای بینالمللی هر روز بر تولید گاز خود اضافه میکرد، ایران اما به دلیل تحریمها و همچنین پراکندگی منابع مالی، از رقیب خود در برداشت گاز جا ماند تا آنجا که تولید گاز قطر از پارس جنوبی در مقایسه با ایران در سال ۸۸ حدود دو برابر شد. با اینکه در آن سالها ایران فازهای ۳۵ ماهه را تعریف کرده بود اما در عمل نتوانست چیزی به تولید گاز ایران اضافه کند. این فاصله تولید تا سال ۹۲ ادامه داشت. قطر هم البته در آن سالها سطح تولید خود را ثابت نگه داشت و همین امر باعث شد تا برداشت بیشتری از ایران داشته باشد.
با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و برنامهریزی برای بهرهبرداری از فازهای باقیمانده پارس جنوبی، شتاب توسعه در این میدان مشترک از سوی ایران بیشتر شد و همین امر کمک کرد تا سال ۹۶، با بهرهبرداری از فازهای ۱۲، ۱۵ و ۱۶، ۱۷ و ۱۸، ۱۹ و ۲۰ و ۲۱، تولید گاز ایران از پارس جنوبی با قطر برابر شود. این نخستین بار بود که ایران توانست سهمی برابر با کشورهمسایه در تولید گاز از این میدان مشترک داشته باشد.
درآمد ایران از پارس جنوبی چقدر است؟
با بهرهبرداری تدریجی از فازهای ۱۳، ۱۴، ۲۲، ۲۳ و ۲۴ تولید گاز در سمت ایران از قطر پیشی گرفت و ایران درحالحاضر از میدان مشترک پارس جنوبی، ۱۵ درصد بیشتر از قطر گاز تولید میکند. این امر باعث شد تا ایران تولید تجمعی خود را از این میدان افزایش دهد و به گفته مدیرعامل نفت و گاز پارس، در حالی که در سال ۸۱، در مجموع ۱۲ میلیارد متر مکعب گاز از این میدان در سمت ایران تولید شده بود، این رقم درحالحاضر به ۲۲۰ میلیارد متر مکعب افزایش یافته است.
«محمد مشکینفام» اواخر سال گذشته در نخستین پنل از ششمین کنگره راهبردی و نمایشگاه نفت و نیرو همچنین میزان برداشت تجمعی از این میدان مشترک را هزار و ۸۶۱ میلیارد مترمکعب گاز غنی عنوان کرد و گفت: ارزش این میزان از گاز برداشت شده از پارس جنوبی در مجموع ۳۳۵ میلیارد دلار برآورد شده است.
مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس در ادامه به وضعیت تولید گاز پارس جنوبی در مقایسه با تولید گاز کشور اشاره کرد و گفت: پارس جنوبی در سال ۸۱ و همزمان با آغاز برداشت گاز، سهمی ۱۰ درصدی از تولید گاز کل کشور را در اختیار داشت، در حالیکه با توسعه فازهای این میدان، هماکنون نزدیک به ۷۰درصد از تولید گاز کشور از پارس جنوبی تأمین میشود. با توجه به اقدامات انجام شده در ۸ سال گذشته، تولید گاز از میدان مشترک پارس جنوبی از سوی ایران از ۲۸۲ میلیون متر مکعب در روز به بالای ۷۰۰ میلیون متر مکعب رسیده که نشاندهنده رشد ۲.۵ برابری ایران در برداشت گاز از این میدان است.
از سوی دیگر، با توسعه میدان مشترک گازی پارس جنوبی علاوه بر تامین ۷۵ درصد از گاز کشور از این میدان، همچنین توسعه صنعت پتروشیمی نیز در کشور انجام شد. همچنین جایگاه ایران در میان تولیدکنندگان گاز در دنیا نیز ارتقا داشته و سبد صادراتی کشور با توجه به جایگزینی سوخت مایع با گاز متنوعتر شده است. خودکفایی در تولید بنزین با تکیه بر میعانات گازی تولیدی از پارس جنوبی با بهرهبرداری از پالایشگاه ستاره خلیجفارس از دیگر دستاوردهای توسعه این میدان گازی مشترک به شمار میرود.
در مجموع با توجه به اینکه سهم ساخت داخل در توسعه این میدان ۶۰ درصد برآورد میشود، این امر باعث بهبود زیرساختهای توسعه صنعتی و اشتغالزایی در کشور شده است. میدان مشترک پارس جنوبی که در بستر خلیجفارس و مرز مشترک ایران و قطر قرار دارد، بزرگترین میدان گازی جهان است. مجموع ذخایر گازی این میدان ۳۹ تریلیون متر مکعب و ذخایر میعانات گازی آن نیز ۵۶ میلیارد بشکه است. از این میزان سهم ایران در بخش گاز آن ۱۴ تریلیون متر مکعب و در میعانات گازی ۱۸ میلیارد بشکه برآورد میشود که معادل ۸ درصد از کل گاز جهان است.
منبع: ایرنا