به گزارش راهبرد معاصر، «بازگشت واقعی به برجام» به خط قرمز سیاست خارجی دولت بایدن تبدیل شده است! دموکراتها در محافل خصوصی خود بارها تاکید کردهاند که «تعلیق واقعی تحریمهای یکجانبه آمریکا»، مانع از مذاکره بر سر «توافق جامع» و «شدیدا محدودکننده» علیه تهران خواهد شد. دموکراتها از زمان حضور رسمی جو بایدن در راس معادلات سیاسی و اجرایی واشنگتن، راهکارها و تاکتیکهای مختلفی را در این خصوص آزمودهاند: از اعلام «بازگشت مشروط به برجام» تا «تلاش برای بازگشت پوچ به توافق هستهای»! با این حال مواضع صریح رهبر معظم انقلاب اسلامی در خصوص «لزوم رفع واقعی تحریمها از سوی آمریکا» و «لزوم راستی آزمایی برجامی واشنگتن توسط ایران»، قدرت مانور سیاسی و تبلیغاتی واشنگتن در قبال برجام را شدیدا محدود ساخته است. در چنین شرایطی بایدن به تاکتیک جدیدی متوسل شده است : «انعقاد توافق موقت»!
اخیرا نشریه «پولتیکو» در گزارشی اعلام کرد که ایالات متحده تلاش میکند با پیشنهاد جدیدی به تهران، بن بست توافق هستهای ایران را بشکند. بر این اساس، مقامات کاخ سفید قصد دارند این هفته پیشنهاد جدیدی را برای شروع مذاکرات ارائه دهند. در این پیشنهاد از ایران خواسته شده است تا برخی از فعالیتهای هستهای خود مانند کار بر روی سانتریفیوژهای پیشرفته و غنی سازی اورانیوم تا خلوص 20 درصد را در ازای کاهش تحریمهای اقتصادی ایالات متحده متوقف کند. به عبارت بهتر، دولت آمریکا قصد دارد در ازای عقب نشینی ایران از غنی سازی 20 درصدی و اعمال محدودیت در حوزه تحقیق و توسعه ایران بر روی سانتریفیوژهای نسل جدید، بخشی از تحریمهای یکجانبه و غیرقانونی علیه کشورمان را (آن هم به صورت مشروط و مقطعی) تعلیق کنند!
مقامات کاخ سفید سعی دارند این پیشنهاد را در قالب «طرح گام به گام» ارائه نموده و آن را مصداق «صداقت برجامی» خود قلمداد کنند! واقعیت امر این است که دولت آمریکا، به عنوان «بازیگر یاغی در برجام» و کشوری که به صورت یکطرفه و غیرقانونی در سال 1397 از این توافق خارج شده است، حق ارائه این پیشنهاد (بازگشت گام به گام به برجام) را ندارد. واشنگتن در صورتی می توانست این پیشنهاد را مطرح کند که در دوران ریاست جمهوری ترامپ، به صورت یکجانبه از برجام خارج نمیشد و تحریمهای یکجانبه را علیه کشورمان اعمال نمیکرد! در حال حاضر و با استناد به هر دو جنبه حقوقی و سیاسی ماجرا، کاخ سفید مقصر «اضمحلال برجام» محسوب شده و جبران این وضعیت نیز صرفا بر عهده آمریکا خواهد بود. همان گونه که کاخ سفید «کنشگر اولیه در خروج از برجام» محسوب میشود، در پروسه «بازگشت به برجام» نیز باید به عنوان«کنشگر اولیه» ایفای نقش کند.
بدون شک طی روزهای آینده، دولت بایدن بر روی آنچه «طرح برجامی جدید آمریکا» خوانده میشود، مانور زیادی خواهد داد. نباید فراموش کرد که راه مواجهه با این بازی هدفمند و انحرافی، تاکید بر مطالبات بر حق جمهوری اسلامی ایران در قبال توافق هستهای میباشد. این مطالبات، یکی «رفع تحریمهای یکجانبه بر اساس ارائه تضمینهای لازم» و دیگری«راستی آزمایی بازگشت آمریکا به برجام» توسط جمهوری اسلامی ایران میباشد. هرگونه راهکار و پیشنهادی که در برگیرنده این دو مولفه اساسی و منطقی نباشد، قطعا منسوخ و اجرایی شدن آن بر خلاف منافع ملی کشورمان میباشد.
∎