گروه ديپلماسي
«ويروس كوويد-۱۹» يك به يك كشورهاي متفاوت از چين تا ايتاليا، از كره جنوبي تا ايران، از كشورهاي اروپايي تا ايالات متحده امريكا را درگير خود كرده و در اين چرخه ايران تنها كشوري است كه با دستهاي بسته به مصاف اين ويروس شايع و فراگير رفته است. در حالي كه سازمان بهداشت جهاني كرونا را يك اپيدمي جهاني معرفي كرده و كشورهاي مختلف با اعتراف به بيمرز بودن اين بيماري در حال كمكرساني و هماهنگيهاي گسترده با يكديگر براي مقابله با آن هستند، ايران در حالي به صدر جدول آماري مبتلايان به اين بيماري نزديك شده كه از شديدترين تحريمهاي اقتصادي تحميل شده توسط ايالات متحده امريكا رنج ميبرد. در چند روز گذشته محمدجواد ظريف، وزير خارجه و عبدالناصر همتي، رييس كل بانك مركزي در گامهايي هماهنگ و همراستا اقدام به ارسال نامه به رييس كل صندوق بينالمللي پول همچنين دبيركل سازمان ملل متحد كرده و در اين نامهها ضمن محكوم كردن انفعال جهاني در برابر اقدامهاي غيرقانوني رييسجمهور ايالات متحده امريكا، درخواست ورود نهادهاي بينالمللي به اين پرونده همچنين كمك مالي به ايران براي مقابله با كرونا را مطرح كردند.
نخستين درخواست در نيم قرن گذشته
محمدجواد ظريف و عبدالناصر همتي در موضعگيريهاي جداگانه اعلام و تاييد كردند كه ايران از صندوق بينالمللي پول ۵ ميليارد دلار كمك درخواست كرده است. وزير امور خارجه كشورمان در توييتي از صندوق بينالمللي پول خواست تا دسترسي ايران به كمكهاي مالي خارجي براي مقابله با ويروس «كوويد۱۹» را تسهيل كند. ظريف در اين باره نوشت:«كريستالينا جورجيوا [مدير اجرايي] صندوق بينالمللي پول تاكيد كرد كه از كشورهاي متاثر از كوويد۱۹ با ابزار [حمايت] سريع مالي پشتيباني خواهد شد. بانك مركزي ايران خواستار دسترسي فوري به اين تسهيلات شده و صندوق بينالمللي پول و هيات مديره آن بايد به دستور صندوق پايبند باشند، در طرف صحيح تاريخ قرار بگيرند و مسوولانه عمل كنند».
عبدالناصر همتي، رييس كل بانك مركزي نيز در صفحه اينستاگرام شخصي خود از درخواست ايران براي دريافت ۵ ميليارد دلار كمك از صندوق بينالمللي پول خبر داد. همتي نوشت كه در پي اعلام صندوق بينالمللي پول، ايران روز جمعه ۱۶ اسفند ماه، نامهاي به كريستالينا جورجيوا، رييس صندوق بينالمللي پول نوشته و به او گفته كه «با توجه به ميزان سهميه جمهوري اسلامي ايران در صندوق، خواستار بهرهمندي از «تسهيلات تامين مالي سريع» در حدود ۵ ميليارد دلار است.»
همتي ابراز اميدواري كرده كه صندوق بينالمللي پول به «اين مسووليت خود در حوزه وظايفش به سرعت عمل كند» و افزود كه «واكنش جامعه جهاني و صندوق بينالمللي پول ميتواند، معيار خوبي براي ارزيابي ادعاهاي آنها در كمك به كنترل اين ويروس و كاهش آلام مردم آسيب ديده، باشد.»به گزارش خبرگزاري فرانسه، اين نخستين بار در حدود 50 سال اخير است كه ايران از صندوق بينالمللي پول چنين درخواستي ميكند و آخرين بار كه ايران از اين صندوق وام گرفته است، سال ۱۹۶۲(۱۳۴۱خورشيدي) بوده است. حدود 10 روز پيش صندوق بينالمللي پول از اختصاص بودجهاي ۵۰ ميليارد دلاري براي كمكرساني به كشورهايي كه از ويروس كرونا آسيب ديدهاند، خبر داد. گري رايس، سخنگوي صندوق بينالمللي پول در پاسخ به سوالي درباره درخواست كمك مالي ايران گفت:«ما در حال مشاوره فعال با كشورهاي عضو هستيم. درخواستها و استعلامهايي از تعدادي كشورها از جمله ايران دريافت كردهايم. همه اين درخواستها را بر اساس سياستهايمان بررسي ميكنيم و در روزهاي آينده انتظار داريم كه بتوانيم جزييات بيشتري ارايه دهيم.»
ويروسها تبعيض قائل نميشوند
محمدجواد ظريف در توييت ديگري ليستي از اقلام و تجهيزات پزشكي مورد نياز ايران براي مقابله با ويروس «كوويد۱۹» را منتشر كرد. ظريف در صفحه توييتر خود با تيتر «ضروري» نوشت:«كادر درماني ايران با شجاعت در حال مبارزه با كوويد۱۹ در خطوط مقدم است». او ضمن انتقاد از تاثير تحريمهاي يكجانبه و ظالمانه امريكا بر تامين تجهيزات پزشكي افزود:«اقدامات آنها به دليل كمبودهاي گستردهاي كه بر اثر محدوديتهاي اعمالي بر دسترسي مردم ما به تجهيزات پزشكي/دارويي رخ داده، كند شده است». وزير خارجه كشورمان سپس درباره تصوير ليستي كه در اين توييت الصاق كرده، توضيح داد:«ضروريترين نيازها در زير ذكر شدهاند. ويروسها تبعيض قائل نميشوند. پس بشريت هم نبايد تبعيض قائل شود». 10 ميليون دست «تجهيزات حفاظتي شخصي» شامل كلاه، دستكش، ماسك، لباس مخصوص و 100 ميليون جفت دستكش يك بار مصرف و ۱۶۰ ميليون ماسك از جمله اقلامي است كه در فهرست وزير خارجه ايران آمده است.
رد چند باره ادعاي امريكا توسط ايران
جدال ميان ايران و امريكا بر سر لغو تحريمها و پيشنهاد كمك ادامه دارد. چهرهاي متفاوت در دولت دونالد ترامپ ادعا ميكند كه ايران پيشنهاد كمك امريكا براي مبارزه با كرونا را رد كرده و همزمان مقامهاي ايراني تاكيد دارند كه امريكا تنها ژست كمك را گرفته و در عمل حتي در مسير استفاده ايران از كانال مالي سوييس براي خريد اقلام به اصطلاح غربيها بشردوستانه به شمول دارو و تجهيزات پزشكي هم كارشكني ميكند. اخيرا «رابرت دسترو» معاون بخش دموكراسي و حقوق بشر وزارت خارجه امريكا مدعي پيشنهاد كمك كشورش به ايران و كره شمالي در مهار ويروس كرونا شد. اين مقام امريكايي در ادامه ادعاي خود به خبرنگاران گفت:«ميدانم كه دولت ما تلاش كرده اقدامي براي كره شمالي، ايران و چين انجام دهد. سعي خواهيم كرد تا جايي كه ميتوانيم مفيد واقع شويم، سعي خواهيم كرد و كمك ميكنيم. اين كار را در چند مورد انجام دادهايم.»ادعايي كه سيدعباس موسوي، سخنگوي وزارت خارجه در پاسخ به آن گفت:«3 هفته است با يكي از كشورها در اين زمينه در حال گفتوگو هستيم. 3 هفته است با يكي از اين كشورها كه منابع مالي در آنجاست در حال صحبت و گفتوگو هستيم ولي آنها تاكيد دارند كه امريكاييها مانع اين كار هستند و اجازه نميدهند، منابع خود ما كه در آن كشور است وارد اين كانال شود تا در اين شرايط از آن استفاده و اقلام مورد نياز خود را بخريم.» موسوي تصريح كرد تا امريكاييها اقدام عملي نكنند و موانع برطرف نشود اين را جز يك حرف گزاف و فريب چيز ديگري نميدانيم.