کمتر از ۱۰ ماه دیگر تا انتخابات ریاست جمهوری آمریکا (در ماه نوامبر۲۰۲۰) باقی مانده است و با وجود مشخص بودن نامزد جمهوریخواهان که همان «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری کنونی است، هنوز در حزب دموکرات هیچ فردی نتوانسته است خود را به عنوان نامزد احتمالی رقابت، در رسانهها و افکار عمومی این کشور مطرح سازد.
در ابتدا همه چهرههای سیاسی، رسانهها و افکارعمومی در ایالات متحده گمان میکردند «جو بایدن» معاون رئیس جمهوری پیشین آمریکا، اصلیترین گزینهای خواهد بود که سرانجام برای رقابت با ترامپ انتخاب می شود؛ رای گیریهای ایالتی این حزب در چند هفته اخیر اما بسیاری از گمانه زنیها را تغییر داد. اکنون دموکراتها به شدت به دنبال گزینهای هستند که در وی قابلیت و ظرفیتهای شکست ترامپ با این همه گافهای اساسی را پیدا کنند.
شاید تصور شود سیاستهای چند سال گذشته کاخ سفید و اتهامهایی که علیه ترامپ در زمینه دخالت روسیه در انتخابات ۲۰۱۶ و گزارش کمیته مولر، ماجرای اوکراین گیت، عزل و نصبهای پرشمار در دولت و سخنان و رفتار خارج از رویه ترامپ باعث رویگردانی مردم از جمهوریخواهان خواهد شد اما خط مشی و شعارهای پوپولیستی به ویژه اقدامات موفق وی در حوزه اقتصاد که با سیاستهای ملی گرایانه و شعار «نخست آمریکا» همراه شده، پیروزی دموکراتها در انتخابات سال آینده را سخت کرده است. ترامپ در سه سال گذشته قادر شد تا آمار رشد اقتصادی آمریکا را افزایش دهد و در مقابل از میزان بیکاری در این کشور به شکل بیسابقهای کم کند.
چالش گزینه نهایی
رسانهها و مراکز پژوهشی در ایالات متحده هر یک از نامزدهای حزب دموکرات را دارای ویژگی خاص میدانند و برخی نیز آنها را تک بعدی میبینند. برای دموکراتها چالش اینجاست که نمی توانند فردی را با بیشترین ویژگیهای شخصیتی، سیاسی، مالی، رفتاری و رویکردی بیابند که در انتخابات آینده قادر به هماوردی با ترامپ باشد. رسانهها و مراکز پژوهشی در ایالات متحده هر یک از نامزدهای حزب دموکرات را دارای یک ویژگی خاص میدانند.
«برنی سندرز» مهمترین فردی دیده میشود که میتواند دموکراتها را متحد کند و از این طریق بیشترین بخت را برای شکست ترامپ دارد. از نگاه تعدادی از ناظران، «الیزابت وارن» فردی دیده میشود که قادر است تحولی شگرف را در ریاست جمهوری ایجاد کند. «جو بایدن» هم فردی ارزیابی میشود که ظرفیت واقعی برای انجام اقدامات عملی را دارد. «پیت بودجیج» هم فردی ارزیابی میشود که از سندرز قدرتمندتر است و دیدگاههای ترقی خواهانهای فراتر از تصور دارد. «مایکل بلومبرگ» و سرمایههای میلیاردی وی همان چیزی است که دموکراتها برای شکست ترامپ به آن نیاز دارند.
بر اساس، نظرسنجی «واشنگتن پست» و شبکه تلویزیونی «ایبیسی» ترامپ در مقابله یک به یک با همه شش نامزد اصلی دموکراتها بین ۴۵ تا ۴۷ درصد آرا را کسب میکند و از این نظر با بسیاری از نامزدها رقابت پایاپای و حتی برتری را خواهد داشت. با اینحال شرایط و چینش رایهای الکتورال ایالتی (یا مجمع انتخاب کنندگان رئیس جمهوری) هستند که تاحدود زیادی اعتماد به این آمار و بیان نظرات قطعی را سخت کرده است. جمهوریخواهان که در چند دهه اخیر سه بار به واسطه رایهای الکتورال در انتخابات پیروزی به دست آوردهاند، نسبت به آینده خوش بین هستند اما در هر صورت برخی از ایالتها که آرای الکتورال بیشتری را در اختیار دارند به شدت در تعیین نتیجه انتخابات موثر خواهند بود.
کالیفرنیا، نیویورک، ایلینویز، تگزاس، فلوریدا، پنسیلوانیا، میشیگان، اوهایو، کارولینای شمالی، جورجیا و نیوجرسی از ایالتهایی هستند که بیشترین تعداد رایهای الکتورال را در اختیار دارند؛ نوع تصمیمگیری و رای دادن افکار عمومی این مناطق در انتخاب یک رئیس جمهوری با اهمیت است.
شاید برنی سندرز؟
در هر صورت دلمشغولی دموکراتها رسیدن به گزینه نهایی است و هرچه زمان می گذرد و مناظرات بیشتری برگزار می شود، بر پیچیدگی این معما افزوده میشود. همه نامزدهایی که تاکنون دیدگاههای خود را در مناظرهها عرضه کرده اند، تکمحوری ارزیابی شدهاند. به اعتقاد تحلیلگران در همه این مناظرهها و حتی نظرسنجیها، هر یک از نامزدها دیدگاههایی را برجسته میکنند که هیچکدام به نیاز دموکراتها پاسخ نمیدهد. به نوشته روزنامه «نیویورک تایمز» حتی ورود میلیاردر معروف مایکل بلومبرگ به تنور انتخابات داخلی دموکراتها نتوانست گرهی را باز کند. وی در نخستین اظهارنظر عمومی خود نشان داد، ممکن است باعث شود دموکراتها راحتتر به ترامپ ببازند. بلومبرگ حتی با صراحت عنوان داشت ممکن نیست وارن بتواند ترامپ را شکست دهد.
وی همچنین در زمینه دستمزدها و کمکهای اجتماعی هم با دیگر نامزدها دچار چالش شد. به نوشته این روزنامه، اکنون مشخص شده است که رای دهندگان دموکرات که تا به حال بایدن را قدرتمندترین نامزد میدانستند، ناامید شدهاند زیرا وی قادر نشد تا در انتخابات داخلی اخیر حزب دموکرات در چند ایالت حتی در میان سه فرد نخست قرار بگیرد. دموکراتها به این موضوع میاندیشند که برنی سندرز بهترین فرد است که میتواند ترامپ را شکست بدهد.
بدون تردید ترامپ در بسیاری از حوزهها به ویژه در عرصه سیاست خارجی حرفی برای گفتن و دفاع از رویههای خود ندارد. وی تقریبا همه متحدان سنتی واشنگتن را رنجانده است و در این میان تنها با عربستان سعودی و رژیم صهیونیستی روابط مستحکمی را برقرار ساخته است. نکته اینجاست که مانند همه مردم جهان، تامین منافع و رفاه شهروندان و تسهیل زندگی و کار برای آنها مهمترین دلیل برای حمایت از یک فرد خواهد بود و دولت ترامپ در این زمینه موفق عمل کرده است. اما همانگونه که اندیشکده «بروکینگز» عنوان داشت، ترامپ با همه موفقیتهای که در حوزه اقتصادی کسب کرده، برخی انتقادها هم به وی وارد است.
از جمله نکاتی که کارشناسان به آن پرداخته اند و الیزابت وارن نیز به آن اشاره داشت، بالا بودن ارزش دلار است که در بلندمدت به ضرر کاخ سفید تمام می شود. ترامپ به نوعی تلاش میکند تا ارزش پول آمریکا را بالا نگاه دارد. این درحالی است که به گفته مقامهای صندوق بین المللی پول، تقریبا اکثر کشورهای جهان تلاش میکنند تا ارزش پولهای ملی خود را در مقابل دلار پائین بیاورند اما دولت واشنگتن اقداماتی را انجام میدهد تا ارزش دلار بین ۶ تا ۱۲ درصد بالاتر از نرخ واقعی آن باشد.
از نگاه برخی ناظران شاید نقطه اتکا و مایه مباهات ترامپ یعنی اقتصاد ملی این کشور به عنصری برای تخریب وی تبدیل شود. به نوشته نشریه «پولیتیکو»، جمهوریخواهان رقیب اصلی خود را برنی سندرز سوسیالیست میدانند که نگاه خاصی نسبت به اقتصاد دارد. نکته مهم از دید رسانههای آمریکایی آن است که در شرایط کنونی، اوضاع ترامپ به علت بهبود وضعیت اقتصادی رو به رشد ایالات متحده بهبود یافته است. براساس نظرسنجی موسسه «گالوپ» برای نخستین بار از زمان ریاست جمهوری ترامپ میزان محبوبیت وی از ۴۹ درصد بیشتر شد.
موضوع نگرانکننده برای دموکراتها آن است که با وجود نارضایتیها از سیاستهای کاخ سفید، ترامپ هنوز بیشترین شانس را برای پیروز دارد.