مصطفی آذرکیش در برنامه تلویزیونی پرسشگر با موضوع "چالشهای آموزش مهارتی" ضمن تاکید بر ضرورت فرهنگ سازی در حوزه کار و کارآفرینی به قانون مصوب نظام جامع آموزش و تربیت فنی و حرفه ای و مهارتی اشاره و اظهار کرد: این قانون قصد ایجاد یک وحدت جدی و هم افزایی را دارد.
وی افزود: امسال برای اولین بار هنرستانهای ما سه ساله شد و به این ترتیب شاهد افزایش ۳۲۰ هزار نفری دانش آموزان بودیم.
مدیرکل دفتر آموزش های کاردانش وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه طی سه سال اخیر، حدود ۶۰۰ هزار دانش آموز داشتیم که اکنون به بالغ بر ۹۰۰ هزار نفر رسیده است گفت: در حال حاضر آمار ثبت نام ما در پایه دهم در دوره فنی و کاردانش، ۳۷ درصد است اما باید تا پایان برنامه ششم توسعه به ۵۰ درصد برسد که البته به الزاماتی نیاز دارد.
آذرکیش با اشاره به اینکه با تغییرات سریع تکنولوژی و گستردگی مشاغل روبروییم و اگر بخواهیم به نرخ ثبت نامی ۵۰ درصد برسیم، تعامل بین دستگاهی بسیار ضروری و اجتناب ناپذیر است گفت: مشوق های بیمهای و کارفرمایی نیز برای افزایش جذب فارغالتحصیلان در بخش خصوصی نیز لازم است. این در حالی است که ۷۰ درصد مشاغل توسط افراد با مدرک پیش دانشگاهی پر شده است و میتوان فارغالتحصیلان رشتههای مهارتی را نیز به این سمت و سو برد.
بیتوجهیها به آموزشهای مهارتی
سلیمان پاک سرشت، رئیس سازمان فنی و حرفهای اظهار داشت: هنوز با الگوی فرهنگی که مهارت آموزی را مهم میداند فاصله داریم و یک تحول فرهنگی در این زمینه رخ نداده، ولی با توجه به بودجه سال ۹۸ برای این حوزه میتوان گفت که حساسیت در نظام تصمیم گیری بالاتر رفته است.
پاک سرشت با بیان اینکه شاهد جهش جدی در این حیطه نیستیم، اما معتقدم حرکت به سمت و سوی نظام مهارتی شروع شده است گفت: در حوزه آموزشهای مهارتی، تجهیزات و محتوای آموزشی بروز نداریم و ادامه مسیر فعلی کمکی به ما نمیکند. دستگاهها منفرد کار میکنند و ارتباطی با همدیگر ندارند.
رئیس سازمان آموزش فنی و حرفه ای افزود: دانشگاهها، آموزش و پرورش، سازمان آموزش فنی و حرفه ای، دستگاههای اجرایی عرضه کننده آموزش چون وزارت ارشاد، اتاقهای بازرگانی، تشکلها، اتحادیهها و صنوف، عرضه کنندگان بخش خصوصی و آموزشگاههای آزاد از جمله بازیگران عرصه فنی و مهارتی هستند.
پاک سرشت درباره علت عدم تشکیل شورای عالی مهارت علیرغم گذشت یکسال از تصویب و ابلاغ قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی و حرفهای و مهارتی گفت: بعد از ابلاغ قانون، باید آیین نامه تنظیم میشد که پیش نویس آن در سازمان برنامه و بودجه تنظیم شد و به دولت رفت که در کمیسیون اجتماعی نیز مصوب شد اما روال کار، زمانبر است و باید آیین نامه اجرایی تعیین تکلیف شود تا بتوانیم تشکیل جلسه بدهیم هرچند ایجاد این نظام هماهنگی کار سادهای نیست.
وی درباره ضرورت احراز گواهی صلاحیت حرفهای شغلی نیز گفت: صلاحیت حرفهای در قانون نظام جامع مورد اشاره قرار گرفته است. آیا چارچوب مشخصی داریم که افراد به گواه آزمون های رسمی صلاحیتشان احراز و در شغلی پذیرفته شوند؟ از سوی دیگر تقاضایی برای دریافت گواهیهای صلاحیت حرفهای از سوی بنگاههای اقتصادی وجود ندارد. همچنین مراکزی که به شکل متمرکز امر سنجش را انجام دهند نیز نداریم. اگر میخواهیم به مهارت بهاء بدهیم باید بپذیریم گواهی مهارتی و فنی افراد قابلیت معادل سازی با مدرک رسمی دانشگاهی داشته باشند. باید مقررات الزام آوری باشد که افراد غیراز این مسیر نتوانند استخدام شوند.
وی با بیان اینکه قانون کم نداریم، اما قانون مفید کم داریم به عنوان مثال هیچ قانون الزام آوری برای آموزشهای مهارتی نداریم عنوان کرد: ۹۴ درصد اعتبارات ما پرسنلی است. آیا ۶۰۰ مرکز آموزش فنی و حرفهای با شش درصد بودجه میتوانند مواد اولیه تامین و متناسب با بازار کار عمل کنند؟ قانون کم نداریم اما قانون مفید کم داریم. مسئله اصلی این است که باید بیشتر در حوزه معرفی حوزه فنی و حرفهای کار کنیم، اما حتماً باید اراده وجود داشته باشد که اتفاقات خوب بیفتد. پایینترین اصل حقوقی مربوط به سازمان ماست.
گلایه از دولت برای عدم تشکیل شورای عالی مهارت
میرحمایت میرزاده، سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی نیز با بیان اینکه آموزشهای آموزش و پرورش و دانشگاهها آموزش رسمی و آموزشهای سازمان فنی و حرفهای آموزش غیررسمی است گفت: در هر صورت باید مهارت در مدرک دادنها، یک اصل مهم باشد.
وی با اشاره به قانون مصوب نظام جامع آموزش و تربیت مهارتی و فنی و حرفهای گفت: شاهد موازیکاریهایی در بین دستگاهها بودیم؛ در این قانون قصد داشتیم شورای عالی مهارت زیرنظر معاون اول رئیس جمهور تشکیل شود و دستگاههای مربوط عضو آن شوند و دبیرخانه آن در سازمان فنی و حرفهای تشکیل شود. ولی گلایه داریم که بیش از یک سال است به دولت ابلاغ شده اما حتی یک جلسه نیز تشکیل نشده است. باید شورا تشکیل شود تا جلوی موازی کاریها را بگیرد.
سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی ادامه داد: این عدم تشکیل شورا، سهل انگاری است. اگر بحث کنکور بود کار سریع انجام میشد اما مهارت اولویت ندارد، ما سه بار مکتوب، پیگیری کردیم. فراکسیون مهارت را تشکیل دادیم و مسئولان را در مجلس میخواهیم و باید پاسخگو باشند. تا وقتی مهارت اولویت نباشد معضل اشتغال حل نخواهد شد. ما در بعد قانونگذاری مشکل نداریم اما قبول داریم در بعد نظارت بر اجرای قانون، خوب عمل نکردیم.
وی با اشاره به اینکه عدم استفاده بهینه از امکانات موجود مشکلات اصلی ماست، درباره گواهی صلاحیت حرفهای و فنی برای کسب شغل اظهار کرد: باید شکل مصاحبه برای استخدام و پذیرش که اکثراً تئوریزه هستند را تغییر دهیم. ۸۰ درصد مشکل به عدم وجود اراده لازم برمیگردد نه قانون گذار، میشود آموزش و پرورش با صراحت آزمون تیزهوشان را حذف و رسانه ملی از بار تبلیغات کنکوری بکاهد؟ باید تغییرات را از همینجاها شروع کرد.
میرزاده تاکید کرد: بین هنرستانهای فنی و حرفه ای و کاردانش نباید دیوار باشد و دوم اینکه آموزش و پرورش باید آمایش سرزمینی را انجام دهند و رشتههای هنرستان متناسب با شرایط همان منطقه باشد./ایسنا