پیشمرگها خانوادههای کرکوک را مجبور به شرکت در همهپرسی کردند
امید نتانیاهو به فتنه بارزانی
صاحبخبر - اقلیم کردستان عراق، خودمختارترین ایالت از یک کشور عربی، دیروز بزرگترین تناقض دموکراتیک عصر حاضر را با کارگردانی مسعود بارزانی، دیکتاتور خود به نمایش گذاشت؛ همهپرسی استقلال برای منطقهای که دستکم طی دهه اخیر کاملا مستقل بوده است! در حقیقت نامشروع بودن همهپرسی دیروز بیش از آنکه به نقض قانون اساسی جمهوری عراق مربوط باشد از توطئه مافیای بارزانی برای به راه انداختن جنگ قدرت و جنگ نفت در شمال عراق همجوار با مرزهای ایران و ترکیه ناشی میشود، توطئهای که میتوان به جرأت گفت نقشه عملیاتی آن در تلآویو طراحی شده است و چیزی نیست جز امتداد پروژه داعش در قالب طرح مادر تجزیه خاورمیانه که برای نخستینبار در سال 1979 توسط برنارد لوئیس، پدر آنگلوصهیونیست نومحافظهکاران ارائه شد. برگزاری همهپرسی در سایه مخالفتهای گسترده بالاخره در میان مخالفتهای گسترده داخلی و منطقهای، همهپرسی مناقشهبرانگیز جدایی در اقلیم کردستان عراق روز دوشنبه برگزار شد. در این روز، اهالی استانهای اربیل، دهوک، سلیمانیه، کرکوک و مناطق کردنشین خارج از مرزهای اداری منطقه کردستان پای صندوقهای رای حاضر شدند. واجدان شرایط شرکت در این همهپرسی غیرالزامآور، بیش از 5 میلیون و 200 هزار اعلام شده است، هرچند برخی منابع خبری این تعداد را 3 میلیون و 900 نفر اعلام کردهاند. منابع رسانهای گزارش دادند همهپرسی جدایی منطقه کردستان تحت تدابیر شدید امنیتی آغاز شد و نیروهای امنیتی کرد در نزدیکی مراکز رایگیری مستقر شده بودند. مقاومت شدیدی چه داخلی و چه بینالمللی در برابر این رفراندوم وجود داشت. حیدر العبادی، نخستوزیر عراق این همهپرسی را «غیرقانونی و خلاف قانون اساسی» میداند. سلیم الجبوری، رئیس پارلمان نیز نتیجه این همهپرسی را «فاقد هرگونه اعتبار و باطل» خوانده است. العبادی همچنین هشدار داده است اگر همهپرسی به خشونت بینجامد، حکومت مرکزی مداخله نظامی خواهد کرد. در عراق علاوه بر دولت و پارلمان، تعدادی از گروههای اقلیت ساکن در مناطق مورد مناقشه خارج اقلیم کردستان مانند کرکوک، از جمله بخشی از اقلیت عرب و جهبه ترکمانی کرکوک هم با این همهپرسی مخالفند. دولت عراق همچنین در چارچوب اقدامات تنبیهی خود علیه اقلیم کردستان، از کشورهای خارجی درخواست کرده واردات مستقیم نفت خام از این اقلیم را متوقف و تجارت نفت را تنها به حکومت مرکزی عراق محدود کنند. شورای امنیت ملی عراق نیز یکشنبهشب در بیانیهای اعلام کرد بغداد انجام اقدامات سیاسی و دیپلماتیک علیه همهپرسی و تصمیم یکجانبه بارزانی برای برگزاری آن را برای خود محفوط میدارد. کشورهای مجاور نظیر ایران و ترکیه نیز نسبت به آن ابراز نگرانی کرده و تدابیری را برای تعامل با آن اندیشیده و هر یک گفتهاند به نوعی به این همهپرسی پاسخ خواهند داد. از نخستین اقدامات در این زمینه اعلام بستن مرزهای هوایی ایران به روی کردستان عراق بود. نیروهای سپاه و ارتش این کشور نیز رزمایشهایی را در مرزهای غربی آغاز کردهاند. سوریه نیز از زبان وزیر خارجه خود گفته دمشق مخالف تجزیه عراق است و برگزاری همهپرسی را به رسمیت نمیشناسد. موضوع لزوم حفظ یکپارچگی و وحدت در عراق، در سخنان دبیر کل سازمان ملل نیز بازتاب پیدا کرده بود؛ دیگر چهره بینالمللی که با برگزاری همهپرسی در شرایط فعلی مخالفت کرده است. در رابطه با آمریکا و اتحادیه اروپایی نیز به نظر میرسد که مخالفت آنها چندان جدی نیست. مواضع رسمی آنها تا این لحظه بیشتر جنبه توصیه داشته تا تهدید. رژیم اشغالگر اسرائیل ولی گفته از تشکیل «دولت کـرد» در شمال عراق و «دستیابی کردها به دولت مستقل» حمایت میکند. پیش از این رئیس انجمن تقویت مناسبات اسرائیل و کردها به روزنامه «جروزالم پست» گفته بود یک هیات از کردستان عراق به تلآویو سفر کرده و خواسته بود آن کشور با اعمال نفوذ از واشنگتن بخواهد از مخالفت با استقلال خودداری کند. حکیم: کردهای عراق پشیمان میشوند شخصیتهای برجسته عراقی نیز در روز همهپرسی جدایی اقلیم، طی اظهاراتی بهتاکید مخالفت خود را اعلام کردند. رئیس حزب حکمت ملی عراق با ذکر اینکه کشورش امروز با خنجر داعش و همهپرسی استقلال کردها روبهرو است به اهالی کردستان عراق هشدار داد آنها تنها متضرران همهپرسی خواهند بود. عمار حکیم در یکی از مجالس عزاداری محرم گفت: «ما به مردم کردستان عراق تاکید میکنیم که شما دوستان ما هستید و جای شما در قلبما است اما این همهپرسی هرگز شما را به نتیجهای نخواهد رساند و بسیاری چیزها را از دست خواهید داد و روزی که حسرت خوردن فایدهای ندارد، شما حسرت خواهید خورد و پشیمان خواهید شد». هادی العامری، دبیرکل سازمان بدر عراق و از فرماندهان اصلی حشدالشعبی از منطقه عملیاتی الحویجه، برگزاری همهپرسی جدایی کردستان از عراق را یک توطئه بزرگ توصیف کرد و گفت: «باید مقابل این توطئه بزرگ بایستیم و اجازه ندهیم این توطئه به بار بنشیند». مقتدا صدر، رهبر جریان صدر نیز همزمان با برگزاری همهپرسی جدایی منطقه کردستان بیانیهای در رد این همهپرسی صادر کرد و از دولت عراق خواست کنترل همه گذرگاههای زمینی و هوایی را به دست گیرد و با اعلام آمادهباش نیروهای امنیتی، از مرزهای کشور محافظت کند. اردوغان: یکباره به کردستان حمله میکنیم در چارچوب تدابیر تنبیهی ترکیه علیه کردها در شمال عراق، شورای امنیت ملی این کشور روز یکشنبه اعلام کرد، مرزهای هوایی خود را به روی هواپیماهایی که از اقلیم کردستان میآیند یا به آنجا پرواز دارند، خواهد بست. پارلمان ترکیه در عین حال لایحهای را که به ارتش آن کشور اجازه دخالت در سوریه و عراق، در صورت رویارویی با تهدیدهای امنیتی را میدهد، تمدید کرد. دولت ترکیه همچنین از اتباع این کشور خواست تا هر چه زودتر اقلیم کردستان را ترک کنند. رجب طیباردوغان، رئیسجمهوری ترکیه نیز روز گذشته طی اظهاراتی، همهپرسی استقلال اقلیم کردستان را بیاعتبار و نامشروع خواند و اعلام کرد ممکن است ترکیه با اقدامات نظامی و اقتصادی با حکومت اقلیم کردستان برخورد کند. اردوغان گفت دروازه مرزی خابور که دروازه اصلی اقلیم کردستان به روی جهان است تنها یکطرفه باز است و در آینده ممکن است کاملا بسته شود. وی همچنین تهدید کرد ممکن است ترکیه صادرات نفت اقلیم از طریق این کشور را متوقف کند. وی گفت: «خواهیم دید اقلیم کردستان نفتش را به چه کسی میفروشد. ترکیه کنترل شیر نفت را در اختیار دارد». اردوغان تأکید کرد ترکیه در صورت لزوم در استفاده از قدرت نظامی خود تردید نخواهد کرد و گفت: «همانگونه که جرابلس، الرای و الباب را در سوریه آزاد کردیم، اگر لازم باشد از برداشتن چنین گامهایی در عراق نیز ابایی نداریم». وی با لحنی تهدیدآمیز گفت: «ممکن است یک شب یکباره به آنجا حمله کنیم». استقبال کمرنگ از همهپرسی در کرکوک منابع رسانهای در روز برگزاری همهپرسی جدایی اقلیم با انتشار تصاویری گزارش دادند همهپرسی جدایی کردستان عراق در شهرها و مناطق جنوب کرکوک، ترکلان، یایجی، کومبتلر، طوزخورماتو، البشیر و قصبه امام زینالعابدین با استقبال بسیار ضعیف مردم روبهرو شده است. خبرگزاری فرانسه نوشت، صبح دوشنبه خیابانهای کرکوک شاهد حضور گسترده نیروهای پیشمرگ و نیروهای پلیس وابسته به دولت عراق بویژه در ورودیهای مراکز رایگیری بود و باید گفت طبق انتظارها این شهر شاهد استقبال همهگیر نبود. در این میان، دیدهبان حقوقبشر عراق دیروز اعلام کرد که مقامهای امنیتی اقلیم بر خانوادههای آواره در کرکوک برای شرکت در همهپرسی فشار زیادی آوردند. به دنبال گزارشها درباره نقض حقوقبشر در کرکوک، حیدر العبادی به نیروهای امنیتی عراق دستور داد که هر جا مردم عراق در مناطق تحت کنترل کردستان عراق، مورد فشار قرار گرفتند تا در همهپرسی شرکت کنند، مداخله کنند. نتانیاهو: دولت مستقل کرد ذخیرهای استراتژیک برای اسرائیل است رژیم صهیونیستی در جهت بقای خود به دنبال یافتن راهکاری مناسب در جهت ایجاد آشوب در منطقه است و طرح جدایی اقلیم کردستان عراق، یکی از مهمترین برنامههای ایجاد ناآرامی در منطقه است. بسیاری از کارشناسان هدف اصلی فعالیتهای رژیم صهیونیستی در شمال عراق را ایجاد یک جبهه جدید در مقابل ایران، سوریه و عراق میدانند. در همین راستا است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ماه گذشته در دیدار با اعضای کنگره آمریکا گفته بود که یک علت قانعکننده برای وی و اسرائیل جهت حمایت از کردها در ایجاد تشکیل دولت مستقل وجود دارد و آن عبارت از اینکه کردها طرفهای همپیمان اسرائیل هستند و در منطقه میان عراق و ترکیه، سوریه و ایران قرار دارند و این مساله یک ذخیره استراتژیک برای اسرائیل به حساب میآید. در همین حال، روزنامه عبریزبان معاریو از یک نیروی موساد در کردستان عراق در سالهای ۱۹۶۵ و ۱۹۷۵ نقل کرده است: «کردها مردمی هستند که از ۲۰۰۰ سال قبل حضور داشتند. آنها قبل از عراقیها ترکها و سوریهایها نیز بودهاند. آنها حق تشکیل کشور مستقل را دارند». 2 کشته در درگیریهای طوزخورماتو همزمان با هشدارها درباره التهابات در مناطق خارج از اقلیم کردستان عراق، روز گذشته بخش بزرگی از تیپ 23 حشدالشعبی راهی منطقه طوزخورماتو در استان صلاحالدین شده است تا مراقب اوضاع امنیتی منطقه پس از برگزاری همهپرسی باشد. یک منبع امنیتی در استان دیالی عراق تصریح کرد، این نیروها برای پشتیبانی از نیروهای امنیتی عراق و دیگر نیروهای حشدالشعبی حاضر در طوزخورماتو در صورت هرگونه درگیری با نیروهای کرد، به منطقه اعزام شدهاند. این نیروها در نزدیکی منطقه سلیمانبیک مستقر میشوند. منطقه طوزخورماتو به علت دارا بودن سکنه ترکمن، کرد و عرب از مناطقی است که اربیل و بغداد بر سر آن اختلاف دارند و بسیار مستعد درگیری و تشنج است. در این میان، برخی رسانهها مدعی شدند در طوزخورماتو، میان نیروهای پیشمرگ و نیروهای حشدالشعبی درگیری صورت گرفت که در پی آن 2 تن از پیشمرگها کشته شدند. با این حال، علی حسینی، یک سخنگوی نیروهای حشدالشعبی در محور شمال عراق، گفته که آتش از جانب افراد نامشخصی صورت گرفته است. نماینده کرد همهپرسی را تحریم کرد نماینده حزب کردی التغییر(گوران) همهپرسی کردستان عراق را تحریم کرد. حزب کردی التغییر(گوران) نیز دیروز بدون اعلام حمایت از برگزاری همهپرسی جدایی، طرفداران خود را به انتخاب گزینه «بله» یا «نه» مخیر کرد. به گزارش فارس، «سروه عبدالواحد» رئیس فراکسیون پارلمانی حزب التغییر که توسط رژیم بارزانی به اربیل ممنوعالورود شده، دیروز اعلام کرد همهپرسی جدایی منطقه کردستان را تحریم کرده، زیرا پذیرش این همهپرسی یعنی نادیده گرفتن فساد و سرقت درآمدهای نفتی و هدر رفتن بیتالمال توسط حکومت بارزانی. او در بیانیهای که توسط سومریهنیوز منتشر شد، آورد: «من این همهپرسی را تحریم میکنم، زیرا نمیتوانم روی فساد و سرقت درآمدهای نفتی سرپوش بگذارم. این تحریم یعنی عدم به رسمیت شناختن مشروعیت بارزانی. من چگونه میتوانم به درخواست یک رئیس غیرقانونی در این همهپرسی شرکت کنم؟ من چگونه میتوانم به درخواست شخصی پاسخ مثبت دهم که پارلمان را تعطیل کرد و رئیسش را طرد کرد؟ چرا باید به خواست شخصی که به آرای بیش از 500 هزار رایدهنده کردی که خواستار مشارکت در حکومت منطقه کردستان بودند، بیاحترامی کرد و با یک تماس تلفنی وزرای آنها را به خانههایشان برگرداند، احترام بگذارم؟ من به شهدای رسانه که در طول حاکمیت بارزانی ترور شدند، چه بگویم؟ چگونه با شهدای 17 فوریه و سایر شهدا روبهرو شوم... شهدایی که تنها به دلیل آنکه خواستار بهبود وضعیت معیشتی خود بودند و پایان دادن به فساد، کشته شدند.∎