بازار؛ گروه بین الملل: حدود ۱۰۰ روز مانده به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ در آمریکا، گمانه زنی های بخش های مختلف صنعت، نظامی پولی و بانکی و ... برای آینده بازارهای مالی در صورت روی کار آمدن ترامپ یا کامالا هریس قوت گرفته است. صنعت نفت یکی از بخش هایی است که می تواند واکنش شدید و گسترده ای به انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده و پیروز نهایی آن نشان دهد.
حقیقت امر این است که دستکم در بخش صنعت نفت، نتیجه انتخابات آمریکا بسیار متفاوت و تاثیرگذار خواهد بود. در حالیکه سیاست های جو بایدن منجر به رونق گرفتن زیرساخت ها و البته قیمت های مربوط به نفت، پتروشیمی و دیگر بخش های وابسته شد، دونالد ترامپ به عنوان یک تاجر مشهور، قطعا سیاستی دیگر را در پیش خواهد گرفت.
از سوی دیگر، دولت بایدن را می توان مشتاق ترین دولت تاریخ آمریکا در حمایت از انرژی های تجدیدپذیر و سرمایه گذاری روی زیرساخت های مربوط به آن معرفی کرد. اگرچه نمی توان برآورد دقیقی از وضعیت بازار نفت در دوران جو بایدن به دلیل شکل گیری تورم گسترده در جهان و آمریکا داشت، اما دستکم آمارهای موجود نشان می دهند که شرکت های بزرگ نفتی آمریکایی همچون شورون، اِکسون موبیل، بی پی، توتال انرژی و شِل، بیشترین میزان سودآوری را در دوران ریاست جمهوری وی تجربه کرده اند. بر اساس آخرین آمار، این شرکت ها به صورت متوسط، بیش از ۴۱۰ میلیارد دلار در سه ساله نخست دوره ریاست جمهوری بایدن سود آوری داشته اند که این آمار، در قیاس با سه ساله نخست دوره ترامپ، بیش از ۱۰۰ درصد افزایش سود را نشان می دهد.
همچنین، به لطف شکل گیری جنگ اوکراین و به هم خوردن توزیع متوازن فرآورده های نفتی در سطح جهان که ناشی از حذف روسیه از بازار نفت بود، ارزش سهام شرکت های نفتی آمریکایی بیش از ۱۱۷ درصد رشد را طی حدود چهار سال ریاست جمهوری بایدن تجربه کرده اند.
پیش بینی سیتی بانک از وضعیت بازار نفت پس از انتخابات آمریکا
هلدینگ بانکی مشهور «سیتی» آمریکا در آخرین گزارش خود از وضعیت بازار نفت در دوران پس از انتخابات ریاست جهوری آمریکا، پیش بینی کرده که در صورت پیروزی کامالا هریس، سیاست های نفتی بایدن همچنان پر قدرت ادامه داشته و در نتیجه، باید شاهد افزایش قیمت نهاده های نفتی و همچنین، ارزش سهام شرکت های بزرگ نفت آمریکا باشیم.
پیش بینی ها حاکی از آن است که ایالات متحده طی ماه های آتی، قصد دارد ۵۰۰ هزار بشکه نفت بیشتر نیز تولید نماید.
از سوی دیگر، جمهوری خواهان به صورت سنتی مخالف سیاست های آب و هوایی دولت بایدن و حرکت گسترده وی به سمت انرژی های تجدیدپذیر بوده و در عوض، به صورت سنتی همچنان از نفت ارزان قیمت و تولید بالای آن در راستای پشتیبانی بیشتر از صنایع حمایت می کنند. آنها همچنین از کاهش تولید نفت و افزایش قیمت فرآورده های نفتی در دولت بایدن انتقاد کرده و به عنوان مثال، ملغی شدن قرارداد ساخت خط لوله «کی استون» که قرار بود گاز کانادا را به آمریکا صادر نماید را نقطه منفی سیاست های نفتی وی می دانند.
انتقاد جمهوری خواهان از دولت بایدن در حالی انجام می شود که میزان تولید نفت آمریکا در دوره وی رشد چشمگیری داشته و به رکورد ۱۲.۹ میلیون بشکه در روز رسیده است. همچنین میزان تولید نفت در دسامبر سال ۲۰۲۳، رکورد ماهانه خود را شکسته و به ۱۳.۳ میلیون بشکه در روز رسید. پیش بینی ها حاکی از آن است که ایالات متحده طی ماه های آتی، قصد دارد ۵۰۰ هزار بشکه نفت بیشتر نیز تولید کند و با اینحال، جمهوریخواهان همچنان خواستار تولید بیشتر نفت در راستای رونق بیشتر تولید و کاهش هزینه تولید کننده در آمریکا هستند که باید دید ترامپ در این زمینه چگونه عمل خواهد کرد.
آینده بازار نفت ایران پس از انتخابات آمریکا
نکته مهم برای کشورهای عضو اوپک مانند ایران مساله قیمت و عرضه جهانی نفت است که همین امر، انتخابات آمریکا و نتیجه آن را بیش از پیش برای کشورهای نفتی مهم جلوه می دهد. همانطور که گفته شد، در صورت پیروزی کامالا هریس در انتخابات، می توان چشم اندازی نسبتا مثبتی در خصوص بازار جهانی نفت باز کرد. هرچند، فاکتورهای دیگری چون وضعیت اقتصاد جهانی، میزان تولید نفت اوپک و سیاست های داخلی اعضای مهم آن همچون عربستان سعودی در زمینه تولید نفت نیز از جمله عوامل مهم و تاثیرگذار بر بازار نفت محسوب می شود، اما به طور کلی می توان گفت که چشم انداز این بازار در صورت پیروزی هریس مثبت خواهد بود.
از سوی دیگر، با توجه به رفتار نرم تر دموکرات ها در قبال ایران و روی کار آمدن دولت مسعود پزشکیان که زمینه مذاکرات احتمالی میان ایران و غرب را بیش از گذشته فراهم آورده، مساله دریافت معافیت های تحریمی برای واردات نفت ایران نیز حتما از گزینه های روی میز مذاکره میان دو طرف خواهد بود. حال، در صورتی که تمامی این سناریو ها درست از آب در آمده و همزمان با ادامه سیاست های نفتی فعلی آمریکا، بتوان معافیتی محدود برای صادرات نفت نیز به دست آورد، بدیهی است که اقتصاد نفتی ایران دچار تحولی جدی خواهد شد.
اما در صورت پیروزی ترامپ در انتخابات، وضعیت می تواند تا حد زیادی متفاوت جلوه نماید. بدین معنا که افزایش تولید نفت در داخل آمریکا و فشار به اعضای اوپک برای تولید نفت بیشتر به منظور کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی (درست مانند افزایش فشار به عربستان سعودی در دور نخست ریاست جمهوری ترامپ) نمی توان بازار نفت چندان مطلوبی در سطح جهانی را متوقع بود. از سوی دیگر، حتما مذاکرات احتمالی میان ایران و غرب، در صورت روی کار آمدن ترامپ به سادگی دوران حاکمیت دموکرات ها نبوده و چشم انداز افزایش درآمدهای نفتی ایران در هاله ای از ابهام قرار خواهد داشت.