زمانی ارز دیجیتال بانکهای مرکزی (CBDC) چیزی با ارزش کمتر در آینده پولی در سراسر جهان تلقی میشد و اکنون جایگاه خود را در برخی کشورها باز کرده است، اما حداقل در ایالاتمتحده به دلیل بیزاری دونالد ترامپ و متحدان جمهوریخواه وی افق روشنی از ارز دیجیتال بانک مرکزی آمریکا وجود ندارد.
به گزارش ایسنا، حمایت جدید ترامپ از ارزهای رمزنگاری شده با بیزاری از ایده ایجاد دلار دیجیتال همراه شده است، احساسی که در بین مدیران این صنعت برجسته است، ارز دیجیتال بانکهای مرکزی، ابزارهای نظارتی خطرناک دولت هستند، زیرا استفاده از آنها توسط مقامات قابل ردیابی است. البته، اشکال دیجیتالی ارزهای فیات نیز رقابت بزرگی را برای صنعت ایجاد میکنند و با امکان حذف واسطههای مالی و انتقال سریعتر و سادهتر پول، موارد استفاده عمده از ارزهای دیجیتال را تضعیف میکنند.
با این حال، گفته ترامپ مبنی بر اینکه هرگز اجازه نخواهد داد دلار دیجیتالی شود، اهمیتی فراتر از دنیای رمزارز دارد و ممکن است پول را به جبهه جدیدی در جنگ تجاری رئیسجمهور سابق آمریکا با چین تبدیل کند، چینی که بهعنوان رهبر در دنیای نوپای ارز دیجیتال بانکهای مرکزی ظاهر شده است.
دوران جنگ سرد ارز دیجیتال بانکهای مرکزی نزدیک است؟
هنری ارسلانیان از دانشگاه هنگ کنگ اظهار کرد: بسیاری بر این باورند که ممکن است در «دوران جنگ سرد ارز دیجیتال بانک مرکزی» جدید قرار بگیریم که در آن بخش بزرگی از جهان درگیر خواهد بود و احتمالا ایالاتمتحده و اروپا به دلیل اینکه خواهان چنین ارزی نیستند آن را ممنوع خواهند کرد. وقتی نتایج تحقیقات و دادهها را تحلیل میکنیم، واقعا مشاهده میشود که این دو اکوسیستم در حال حرکت هستند؛ کشورهایی مانند چین در حوزه ارز دیجیتال بانک مرکزی به راحتی پنج تا شش سال از سایر نقاط جهان جلوتر هستند.
اگر چه رشد ارز دیجیتال بانکها مرکزی در سطح جهان به دلیل نتایج معرفی آنها به سیستم مالی کند بوده، اما تفکر پشت آنها بسیار ساده است. در حالی که فراگیر بودن بانکداری آنلاین و کارگزاریها در قرن بیست و یکم باعث میشود به نظر برسد که در حال حاضر دلار دیجیتال است، اما در واقع موجودیهای نمایش داده شد فقط نشاندهنده بدهیهای شرکتهای دارای سپرده است. از سوی دیگر، ارز دیجیتال بانک مرکزی بیشتر شبیه ارز کاغذی در کیف پول شماست و فقط به شکل توکن دیجیتالی که میتواند مستقیم برای هر کسی که میخواهید ارسال شود.
در سالهای اخیر بسیاری از کشورها، تحقیقات در مورد ارزهای بانک مرکزی را افزایش دادهاند و چندین کشور آنها را حداقل در مراحل اولیه به اقتصاد خود معرفی کردهاند. در ایالاتمتحده، تحقیقات رسمی توسط پروژه همیلتون، همکاری بین بانک فدرال رزرو بوستون و ابتکار ارز دیجیتال موسسه فناوری ماساچوست، رهبری شده است. این پروژه در سال ۲۰۲۲ خطرات و مزایای دلار دیجیتال را بررسی کرد، اما فدرال رزرو هیچ تصمیم رسمی در مورد اینکه آیا ارز دیجیتال بانک مرکزی را دنبال کند یا خیر، نگرفته است.
جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، گفته است که بانک مرکزی نمیتواند بدون تایید کنگره، ارز را معرفی کند و با شروع مبارزات انتخاباتی ریاستجمهوری، احتمال این اتفاق کمتر به نظر میرسد. در اواخر ماه مه، مجلس نمایندگان لایحهای را به رهبری جمهوریخواهان برای جلوگیری از ایجاد ارز دیجیتال بانک مرکزی در میان اختلافات شدید حزبی تصویب کرد. در حالی که جمهوریخواهان، از جمله تام ایمر، نماینده مینه سوتا، نگران تجاوز به حریم خصوصی با ایجاد ارز دیجیتال بانکهای مرکزی هستند، برخی از دموکراتها مانند مکسین واترز، نماینده کالیفرنیا استدلال کردند که این لایحه مانع نوآوری میشود و در نهایت ایالاتمتحده را بهعنوان تنها کشوری که این قانون را ممنوع میکند، باقی میگذارد.
پلتفرم جمهوریخواهان در وب سایت ستاد انتخاباتی ترامپ نوشت جمهوریخواهان به سرکوب غیرقانونی و غیرآمریکایی کریپتو دموکراتها پایان خواهند داد و با ایجاد ارز دیجیتال بانک مرکزی مخالفت خواهند کرد. ما از حق استخراج بیتکوین دفاع خواهیم کرد و اطمینان حاصل میکنیم که هر آمریکایی از حق نگهداری داراییهای دیجیتال خود و انجام معاملات بدون نظارت و کنترل دولتی برخوردار است.
با این حال، برخی از کارشناسان نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی را مطرح و اشاره کردند دولت همچنان میتواند تراکنشهای انجام شده از طریق بانکهای تجاری را تحت نظر داشته باشد.
وینسنت گاسدورف، معاون مدیر مالی دیجیتال و تجزیه و تحلیل هوش مصنوعی در مودیز پاریس گفت وقتی با کارت اعتباری خود مبلغ را پرداخت میکنید، بانک میداند که با آن چه میکنید و در واقع برخی از بانکها دادههای کارت اعتباری را به صورت ناشناس میفروشند.
همچنین، توانایی نظارت راحتتر بر جریان پول جنبه مثبت نیز دارد، برای مثال، مبارزه با پولشویی و فرار مالیاتی را سادهتر میکند. با این حال، مسلما مزایای بالقوه اصلی ارز دیجیتال بانکهای مرکزی، بیشتر به سمت سود هستند و ممکن است آنها را برای بخش خصوصی جذاب کند و در کاربردهای عمدهفروشی، میتوانند معاملات برونمرزی بین شرکای تجاری را تسهیل همچنین در استفادههای خردهفروشی، میتوانند پرداختهای حواله را ارزانتر، سریعتر و سادهتر کنند.
گاسدورف گفت پرداختهای بینالمللی در واقع کمی سخت، اغلب گران و آهسته هستند و با ارز دیجیتال بانک مرکزی فرصتهای بهبود زیادی برای آنها وجود دارد. با این حال، تنها راهی که ارز دیجیتال بانکهای مرکزی بهبود پرداختهای فرامرزی را تسهیل میکند این است که بسیاری از کشورها به ویژه صادرکننده دلار آمریکا، مهمترین ارز در جهان با این مفهوم موافقت کنند و بر خلاف بازارهای نوظهور، استفاده از این مورد در خرده فروشی ایالاتمتحده جذابیت کمتری دارد و باعث میشود فروش ارز دیجیتال بانکهای مرکزی به عموم مردم سختتر باشد.
به گفته ارسلانیان درصد زیادی از مردم در ایالاتمتحده فقط با ارسال پول به صورت روزانه با دیگران تعامل دارند. حالا وقتی صحبت از درصد افرادی میشود که پرداختهای برونمرزی یا ارسال حواله دارند طیف وسیعی از گزینهها از استیبلکوین تا سایر داراییهای دیجیتال در اختیار آنان قرار دارد، در نتیجه ممکن است ارز دیجیتال بانک مرکزی لزوما مشکلاتی که در حال حاضر با آن روبرو هستند را حل نکند.
چین یا آمریکا موفق خواهد شد؟
در همین حال، حتی در چین، نشانههایی وجود دارد که نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی و سیستمهای پرداخت در بخش خصوصی به خوبی مشخص شده است و موارد مخالف برای استفاده گسترده خردهفروشی از یوان دیجیتال، معروف به e-CNY وجود دارد. به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، در حالی که دولت به برخی از کارمندان ایالتی e-CNY پرداخت میکند، اکثر آنان بلافاصله آن را به پول نقد تبدیل میکنند. تراکنش فعال اغلب تنها زمانی اتفاق میافتد که یک شهر کوپنهای مصرفی را که مستلزم هزینهکردن در ارز دیجیتال است، ارائه میکند.
بر اساس گزارش بانک خلق چین، ارزش تراکنش تجمعی در یوان دیجیتال تا پایان ماه مه به ۶.۶ تریلیون یوان رسیده است. این رقم فقط کسری در مقایسه با ارزش کل تراکنش از طریق پرداخت تلفن همراه ۵۵۵ تریلیون یوان تنها در سال ۲۰۲۳، بر اساس دادههای بانک است.
با این حال، چین در تلاش برای تقویت پذیرش ارز دیجیتال بانک مرکزی خود در تجارت بینالمللی است. رسانههای دولتی گزارش کردند که اولین سرویس تجارت واقعی ارز دیجیتال چند بانکی در ۱۵ جولای زمانی رخ داد که یک شرکت تجاری در شهر فوشان برای یک مشتری هنگ کنگی در ازای کالا پول ارسال کرد.
در نهایت، تجربه و سود برای کاربرانی مانند آن ممکن است تعیین کند که چین در جنگ سرد ارز دیجیتال بانک مرکزی در برابر دلار آمریکا، ارز ذخیره پیشرو در جهان و رگ حیاتی سیستم مالی جهانی، جایگاه خود را به دست خواهد آورد یا خیر.
گاسدورف از مودیز گفت این استدلال وجود دارد که با راهاندازی نکردن ارز دیجیتال بانک مرکزی، ایالاتمتحده ممکن است از نظر رقابت بینالمللی گستردهتر در مورد استفاده از ارز دیجیتال بانک مرکزی عقب بماند. امروز دلار آمریکا با فاصله زیادی ارز ذخیره شماره یک است و چندین مزیت را برای ایالاتمتحده فراهم میکند، اما ارزهای بانک مرکزی در حال افزایش هستند.