دومین مناظره مرحله دوم انتخابات چهاردهمین دوره ریاست جمهوری با موضوع اقتصادی، سهشنبه شب 12 تیرماه با حضور دو نامزد این مرحله یعنی آقایان «سعید جلیلی» و «مسعود پزشکیان» برگزار شد.
بر اساس قرعهکشی صندلی شماره یک مسعود پزشکیان و صندلی شماره 2 سعید جلیلی بود و نامزدها در قسمتهای چهاردقیقهای، به 10سؤال پاسخ دادند و در پایان نیز هر نامزد طی پنج دقیقه صحبتهای خود را جمعبندی کرد.
اما نکته اصلی در مناظره شب پیش این بود که این مناظره از همان ابتدا با گفتوگوی پینگپنگی میان دو نامزد شروع شد و تا انتها هم ادامه پیدا کرد. نکته بعد در این مناظره این بود که خسروی مجری برنامه سوالات را از مواضع نامزدها مطرح کرده بود که تاکنون مطرح کرده بودند.
خسروی، مجری برنامه در سؤال اول پرسید: آقای پزشکیان، مشاور سیاسی شما در میزگرد سیاسی گفت قانون اقدام راهبردی مجلس مانع بازگشت آمریکا به برجام شد. این قانون پس از خروج آمریکا از برجام بود؛ علت مخالفت شما با این قانون چیست؟
پزشکیان در این زمینه گفت: یکی از بحثهایی که در این قانون وجود دارد این است که آمریکا باید تمام تعهدات خود را انجام بدهد تا ما به برجام بازگردیم؛ این مسئلهای است که باید با مجلس و شورای عالی امنیت ملی و سایر دستگاههای مرتبط صحبت کنیم تا ببینیم این چالش را چطور میتوانیم با یک زبان مشترک حل و فصل کنیم. ما هیچ وقت قرار نیست تمام تحریمها را لغو کنیم یا نکنیم. این یک گفتوگو است؛ بستگی دارد که چه میدهیم و چه میگیریم.
در ادامه سعید جلیلی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه آقای ظریف گفته آقای جلیلی پشت تحریمها ایستاده و آقای عبدالعلیزاده رئیس ستاد آقای پزشکیان گفته یک پای قطعنامهها آقای جلیلی است؛ شما برای رفع تحریمها چه تلاشی میکنید و آیا میتوانید به توافق برسید؟ خطاب به پزشکیان گفت: من متأسفم که شما کشور ما را قفس مینامید؛ کشوری که اینهمه فرصت و تعاملات ارزشمندی دارد و میتواند بیشترین و گستردهترین تعاملها را داشته باشد، شما میگویید قفس؟ شما در بحث تحریم راهی را میدانید، میگویید، میروید و جواب نمیگیرید و امتیاز میدهید و امتیازی نمیگیرید و دوبار میگویید که باید برویم و امتیاز دهیم؟ ما میگوییم باید با تحریم مقابله کرد؛ شما راهحلی درباره تحریم نمیدهید و راهحل شما این است که امتیاز بیشتر دهید و به نتیجهای هم نمیرسید. شما هنوز یک راهحل ارائه ندادهاید و میگویید با کارشناسان صحبت میکنم. ما برای رشد اقتصادی برنامه جدی داریم و نباید روابط اقتصادی را منوط به دو-سه کشور کنید، که اتفاقاً با ما بیشترین مشکل را دارند.
جلیلی خطاب به پزشکیان گفت: چرا یک برنامه برای رشد اقتصادی و مقابله با تحریم ارائه نکردهاید؟ شما مدعی هستید کشور در بنبست است و ما مشکل را حل میکنیم. من معتقد به وجود بنبست نیستم و در شرایطی که شما بهخاطر تحریم رو به قبله مینشینید، ما امروز صادرات نفت و سرمایهگذاری داریم و در عرصههای مختلف پیشرفت داریم. شما آمار غلط میدهید.
جلیلی عنوان کرد: آقای روحانی در هشت سال دولت خود یکبار هم به آفریقا نرفت، ولی دیدیم شهید رئیسی به آن قاره رفت و گشایش ایجاد کرد. آقای پزشکیان، شما پزشک هستید و تشخیص غلط، تجویز غلط میآورد.
در ادامه مجری از برنامه پزشکیان برای مسکن پرسید که پزشکیان گفت: من و خانوادهام برای ساختن خانه بهداشت کارگری میکردم؛ 600 خانه بهداشت به نیت 600 شهید ساختم.
نامزد انتخابات ریاست جمهوری در پاسخ به جلیلی که مطرح کرد یکی از افراد ستاد پزشکیان گفته با مسکن مهر مخالف است، بیان کرد: اینکه یک آدمی با مسکن مهر مخالفت کرده به من چه ربطی دارد؟ من کجا گفتم مخالفم؟ مردم ببینید اینها کی هستند؟ این منطق رئیس جمهور فرداست.
جلیلی هم در پاسخ به این سؤال گفت: آیا غیر از وزرای دولت آقای روحانی در ستاد آقای پزشکیان هستند؟ آقای ظریف با آن عملکرد غلط و بینتیجه که باعث شد 15 بار همه بگویند تعهداتمان را در برجام انجام دادیم و یکبار نشد که درباره این مسئله به طرف مقابل شکایت کنید؛ بهدلیل بلد نبودن ابتداییترین چیزها. ما میگوییم قرارداد غلط برجام این بود ماشینی که 100 تومان نمیارزید را به 100 میلیارد خریدید و همان را هم به شما نمیدهند؛ شما باید درباره این مسئله طلبکار باشید.
وی خطاب به مسعود پزشکیان اضافه کرد: شما درباره قانون راهبردی مجلس که قانون دقیقی بود که حق ملت را استیفا میکرد و مصوبه مجلس بود و به دولت قدرت میداد که حق مردم را دنبال کند، چه نظری دارید؟ شما دهها امتیاز دادید، نتیجه هم نگرفتید؛ ما قائل نیستیم که باید امتیاز بدهیم و طرف مقابل هم کاری نکند. اینها نگاه واقعبینانه در سیاست خارجی نیست.
نامزد انتخابات ریاست جمهوری خطاب به پزشکیان اظهار کرد: شما میگویید چند صد اقتصاددان از برنامهتان حمایت کردند؛ شما برنامهتان را به مردم نشان دهید. چرا اِبا دارید که برنامه خود را معرفی کنید؟ بگویید نسبت اقتصاددانان شما با رشد 8 درصدی چیست؟ آیا رشد 8 درصد کلاهبرداری است؟ این ضرورت کشور و قانون است.
درباره بنزین هم پزشکیان گفت: بدون گفتوگو با مردم نباید قیمت بنزین را افزایش داد. اول اجازه بدهید که این نکته را بگویم. مردم عزیز؛ بدانید که برادرمان که فردا می خواهد رئیس جمهور شود؛ الان با تمام قوا مسئولان دولت فعلی یعنی بخشداران و استانداران و ... برایشان کار میکنند وحتی برخی را تهدید میکنند که اگر رأی ندهید چنین و چنان میشود.
پزشکیان گفت: آن موقعی که حرف بنزین 25 هزارتومانی را زدم که من در دولت نبودم. من نگاهم این است که باید محرومان را دید؛ اگر قرار است یارانه بدهیم اول باید به آنها بدهیم. نباید با یارانه دادن به امثال من سفره آنها را کوچک کنیم.
سعید جلیلی هم در این باره گفت: در حوزه انرژی هیچ قیمتی اضافه نمیشود. وی خطاب به پزشکیان گفت: امروز در دانشگاه صحبت نمیکنید و در جایگاه یک رئیس جمهور هستید. اینکه بیان میکنید باید راه حل پیدا کنیم یعنی چه؟ اینکه نمیشود. از همین حالا نوسانهای این صحبت شما شروع شده و مثل حرف همان آقایی است که گفت صبح جمعه فهمیدم. رئیس ستاد شما درباره بنزین یک چیز میگوید، شما یک چیز میگویید. ما باید این مطالعات را از قبل انجام داده باشیم؛ چون دولت محل آزمون و خطا نیست و هر دورهای که میگذرد به مردم فشار میآید.
وی ادامه داد: ما باید برای ناترازی انرژی برنامه داشته باشیم و باید خود مردم را در این طرح بزرگ ملی مشارکت دهیم. اگر مردم را در مدیریت مصرف انرژی دخالت دهید، آن موقع مردم چون احساس نفع میکنند مشارکت میکنند و باید در این طرح به مردم اعتماد کرد. این طرح در برق و گاز و بنزین اجرا خواهد شد و هر قدر کمتر انرژی مصرف کنند، پول آن در جیب خودشان میرود. این روند زیرساختش در کشور فراهم است و حتی اینکه از کدام دهک باید شروع شود هم مشخص است. در طرح ما مردم با مدیریت مصرفی که اعمال میکنند، مصرف انرژی را مدیریت کرده و هیچ قیمتی هم اضافه نمیشود.
پزشکیان در ادامه درباره برنامهاش برای بورس گفت: آقای جلیلی میگوید این کار را خواهیم کرد و بعد گفت روحانی اینکار را کرد. روحانی به من چه ربطی دارد؟ من نگاه خودم را دارم. اینها اگر این طرح (وان) را داشتند چرا در دوره شهید رئیسی اجرا نکردند؟
نامزد انتخابات ریاست جمهوری تصریح کرد: موضع و نگاه من درباره بورس همان است که دکتر عبدو گفته است.
جلیلی اما در حوزه بورس برنامه پروپیمانتری داشت و گفت: بورس باید نماد اقتصاد کشور باشد و مردم خُرده سرمایهدار بیشترین ضررها را کردند.
جلیلی خاطرنشان کرد: بنده سال 1399 به آقای روحانی نامه نوشتم و 22 نکته را درباره مسائل بورس مطرح کردم؛ اگر اطرافیان آقای پزشکیان که همان دوره در قدرت بودند درباره بورس طرح داشتند، چرا به دولت همسویشان ندادند؟
نامزد انتخابات ریاست جمهوری اظهار کرد: باید بیمه سهام و ایجاد شرک پروژههای بزرگ و کوچک مقیاس داشته باشیم تا مردم بتوانند مشارکت داده شوند. عدهای که دنبال رانت و پولهای بادآورده هستند دوست دارند بورس متلاطم باشد و سود ببرند. باید شفافیت توسعه یابد و نباید کسی بتواند 500 میلیون سهم بخرد، ولی یک نفر نتواند یک سهم هم بخرد. چرا شفافیت در بورس وجود ندارد؟
جلیلی بیان کرد: نظر ما تقویت بورس است و یکی از مباحث اصلی، تسهیل تأمین مالی تولید است. اگر میگوییم تولید، باید جهش تولید با مشارکت مردم را طبق شعار سال داشته باشیم، شرط این نیز تسهیل تأمین مالی تولید است. برخی بانکها خلق پول کردند و همچنان به آنها تأمین مالی شده، ولی برای تولید، تأمین مالی وجود نداشته است. باید برنامه داشت تا سرمایه مردم جهتدهی شود.
وی خاطرنشان کرد: زمانی که پروژه پتروپالایشگاهها را مطرح کردیم، گفتیم تأمین مالیِ آن از سرمایه مردم باشد و سود آن هم به مردم برسد؛ نباید بگوییم مردم به بورس پول بدهند و عدهای رانتخوار سود آن را ببرند.