محمدرضا فرزین رئیس بانک مرکزی در حاشیه نشست هفتگی هیئت دولت در جمع خبرنگاران گفت: من این خبر را اعلام کنم گزارش نرخ رشد بانک مرکزی در سال ۱۴۰۲ روز گذشته آماده شد و دستور دادم که بر روی سایت منتشر کنند و اینجا آمدهام تا یک گزارش مختصری از آن ارائه کنم. نرخ رشد اقتصادی کشور در سال ۱۴۰۲ به قیمت بازار برابر ۵ درصد است. این رقم با توجه به متوسط نرخ رشد کشور در سال های گذشته و به ویژه کشورهای دیگر در سال ۲۰۲۳ است. با توجه به گزارش که بانک جهانی در سال ۲۰۲۳ منتشر کرده بالاترین نرخ رشد متعلق به ایران با ۵ درصد بوده و متوسط نرخ رشد کشورهای منطقه از کشور ما پایینتر بوده است. با توجه به روند سالهای گذشته نرخ رشد ۵ درصد شتابان و نرخ قابل قبولی است که امیدواریم در سال جاری هم ادامه داشته باشد.
وی افزود: رشد تشکیل سرمایه همچنان نرخ بسیار رشد خوبی است. این رقم در سال گذشته ۶.۷ درصد بود. امسال افزایش پیدا کرده و به ۷.۲ رسیده است. نکته بسیار قابل توجه نرخ بسیار خوب رشد تشکیل سرمایه در فصل چهارم است که برابر ۱۴.۲ درصد بوده است.
رئیس بانک مرکزی تصریح کرد: متاسفانه نرخ رشد کشاورزی ما همچنان قابل قبول نیست. در سال ۱۴۰۱ ۱.۱ درصد بود. در سال ۱۴۰۲ هم نرخ رشد مثبت ۰.۲ بوده و امیدواریم با اقداماتی که صورت میگیرد، نرخ رشد هم با توجه به وضعیت آب و هوایی مواجه بودیم افزایش پیدا کند.
به گزارش بانک مرکزی، بر اساس محاسبات مقدماتی اداره حساب های اقتصادی این بانک، تولید ناخالص داخلی به قیمت پایه (به قیمت های ثابت سال ۱۳۹۵) در سه ماهه چهارم سال ۱۴۰۲ به رقم ۳۷۵۸.۱ هزار میلیارد ریال رسید که نسبت به سه ماهه چهارم سال ۱۴۰۱، رشد ۴.۵ درصدی را نشان می دهد. همچنین رشد اقتصادی بدون نفت طی دوره مذکور معادل ۳.۹ درصد بوده است.
بررسی وضعیت سرمایه گذاری در بخش های مختلف اقتصادی (به قیمت های ثابت سال ۱۳۹۵) مبین آن است که در سه ماهه چهارم سال ۱۴۰۲ "تشکیل سرمایه ثابت ناخالص" از رشد ۱۴.۲ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل از آن برخوردار شده است؛ به طوری که در دوره مزبور، رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در دو زیربخش اصلی "ماشین آلات" و "ساختمان" به ترتیب معادل ۱۱.۳ و ۱۷.۱ درصد بوده است.
در مجموع عملکرد تولید ناخالص داخلی کشور در سال ۱۴۰۲ "با احتساب نفت" و "بدون احتساب نفت" به قیمت های ثابت سال ۱۳۹۵ به ترتیب به ۱۵۸۳۸.۴و ۱۴۳۷۸.۹ هزار میلیارد ریال رسید که نسبت به سال قبل از آن به ترتیب با افزایش ۴.۵ و ۳.۶ درصدی همراه بوده است.
تحقق رشد اقتصادی ۴.۵ درصدی در سال ۱۴۰۲ در امتداد رشد اقتصادی ۴.۰ درصدی سال ۱۴۰۱ حکایت از تداوم روند رو به بهبود فعالیت های اقتصادی در کشور دارد.
مولفه های رشد اقتصادی در سه ماهه چهارم سال ۱۴۰۲
بررسی عملکرد رشد اقتصادی بر حسب گروه فعالیت های اقتصادی (به قیمت های ثابت سال ۱۳۹۵) نشان می دهد، رشد تولید ناخالص داخلی در سه ماهه چهارم سال ۱۴۰۲ حاصل تحقق رشد مثبت ارزش افزوده در تمامی گروه های اصلی بوده است. لازم به توضیح است در دوره مزبور، رشد محقق شده گروه های "نفت و گاز"، "صنایع و معادن"، "خدمات" و "کشاورزی، جنگلداری و ماهیگیری" نسبت به دوره مشابه سال قبل از آن به ترتیب معادل ۱۰.۲، ۶.۶، ۲.۸ و ۰.۱ درصد است.
بررسی تولید ناخالص داخلی برحسب اقلام هزینه نهایی (به قیمت های ثابت سال ۱۳۹۵) در سه ماهه چهارم سال ۱۴۰۲ نشان می دهد، "هزینه های مصرف نهایی بخش خصوصی"، "هزینه های مصرف نهایی بخش دولتی" و "تشکیل سرمایه ثابت ناخالص" به ترتیب از نرخ های رشد ۳.۷، ۱.۸ و ۱۴.۲ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل از آن برخوردار بوده اند.
در این دوره رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص به تفکیک "ماشین آلات" و "ساختمان" به ترتیب معادل ۱۱.۳ و ۱۷.۱ درصد بوده است.
مولفه های رشد اقتصادی در سال ۱۴۰۲
بررسی عملکرد رشد اقتصادی بر حسب گروه فعالیت های اقتصادی در سال ۱۴۰۲ نشان می دهد، رشد ارزش افزوده گروه های "خدمات"، "نفت و گاز"، "صنایع و معادن"و "کشاورزی، جنگلداری و ماهیگیری" نسبت به دوره مشابه سال قبل از آن به ترتیب معادل ۳.۸، ۱۴.۷، ۴.۵ و ۰.۲ درصد بود که به ترتیب از سهمی معادل ۲.۲، ۱.۲، ۱.۱، و ۰.۰ واحد درصد در رشد اقتصادی سال ۱۴۰۲ برخوردار شده اند.
در سال مورد گزارش، ارزش افزوده بخش "صنعت" به قیمت های ثابت سال ۱۳۹۵ از افزایش ۴.۴ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۱ برخوردار بود؛ به طور مشخص در این بخش، شاخص تولید کارگاه های بزرگ صنعتی ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر - با اختصاص سهم حدود ۷۰ درصد از ارزش افزوده بخش صنعت- نسبت به سال ۱۴۰۱، رشدی معادل ۳.۸ درصد را تجربه کرد.
بررسی عملکرد رشد شاخص مزبور به تفکیک رشته فعالیت های صنعتی (بر حسب کدهای ISIC دو رقمی) نشان می دهد که در سال ۱۴۰۲ از مجموع ۲۴ گروه اصلی، ۱۹ گروه (با ضریب اهمیت ۶۶.۸ درصدی از شاخص کل) از رشد مثبت تولید برخوردار بوده اند؛ از جمله این صنایع که بیشترین سهم را در رشد محقق شده این دوره داشته اند می توان به "صنایع تولید فلزات اساسی"، "صنایع تولید وسایل نقلیه موتوری، تریلر و نیم تریلر" و "صـنایع تولید محصولات کانی غیرفلزی" اشاره کرد.
بررسی تولید ناخالص داخلی برحسب اقلام هزینه نهایی در سال ۱۴۰۲ نشان می دهد، "هزینه های مصرف نهایی بخش خصوصی" و "تشکیل سرمایه ثابت ناخالص" به قیمت های ثابت سال ۱۳۹۵ به ترتیب از رشد ۴.۱ و ۷.۲ درصدی نسبت به سال قبل از آن برخوردار گردیده اند که رشد محقق شده "تشکیل سرمایه ثابت ناخالص" در سال مزبور عمدتاً متاثر از رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در دو زیربخش "ماشین آلات" و "ساختمان" به ترتیب معادل ۷.۹ و ۷.۱ درصد بوده است. همچنین لازم به اشاره می باشد که "هزینه های مصرف نهایی بخش دولتی" در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال قبل از آن، کاهش ۱.۷ درصدی را تجربه کرده است.