شفقنا- معاون مجمع جهانی اهل بیت (ع) گفت: امام خمینی (ره) لزوم رعایت اخلاق در حج و میان مسلمانان را بسیار حائز اهمیت میداند. باید توجه داشت که حج ابراهیمی با اخلاق اسلامی تکمیل میشود.
به گزارش شفقنا، دکتر مهدی فرمانیان در پنجمین وبینار تخصصی «حج ابراهیمی؛ از توحید تا برائت» که در دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد، بیان کرد: با توجه به دو آیه ۱۲۵ سوره بقره و آیه ۷۸ سوره انعام میتوان از اهمیت حج امسال سخن گفت. در آیه ۱۲ سوره بقره آمده است که: «وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ۖ وَعَهِدْنَا إِلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ»؛ و (به یاد آر) هنگامی که ما خانه کعبه را مرجع امر دین خلق و مقام امن مقرّر داشتیم و (دستور داده شد که) مقام ابراهیم را جایگاه پرستش خدا قرار دهید و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که حرم مرا (از بت) بپردازید و پاکیزه دارید برای اهل ایمان که به طواف و اعتکاف حرم آیند و در آن نماز و طاعت خدا به جای آرند.
وی ادامه داد: منظور از پاکیزه در این آیه همان طهارت باطنی است. مکه در سراسر تاریخش مورد توجه مردم بوده است و طهارت ظاهری آن را رعایت میکردند اما منظور خدا در اینجا قطعاً طهارت باطنی است. یکی از کارهایی که بعد از فتح مکه اتفاق افتاد طهارت باطنی مکه توسط پیامبر (ص) بود. پیامبر (ص) با اصحاب خود بتهای درون کعبه را شکستند و مسئله بت پرستی را از بین بردند. اکنون نیز ما باید درباره مکه و حج از طهارت باطنی استفاده کنیم. سید قطب عبارت جالبی دارد و میگوید که وهابی ها به دنبال توحید القبور بودند و می خواستند قبرها را موحد کنند. حال آنکه ما باید به دنبال توحیدالقصور باشیم. یعنی قصرها را توحیدی کنیم و حکومتها باید خدایی و توحیدی باشد. حاکمیت ها باید خدایی و برای تامین فرامین الهی باشد. از اینجا میخواهم استفاده کنم و بگویم که باید توحید الکعبه هم داشته باشیم. یعنی کعبه هم باید توحیدی شود. ای کاش وهابیها به جای اینکه به دنبال توحید القبور بروند و به قبرها بپردازند و قبرهای قبرستان ابوطالب و دیگر را خراب کنند میآمدند و کعبه را توحیدی میکردند. یعنی فریاد تمام بتهای باطنی را قبول نمیکردند.
وی گفت: پس باید به موضوع توحیدالکعبه توجه ویژه داشته باشیم. این بدان معناست که باید فریاد تمام بت های باطنی را بشنویم و آنها را از بین ببریم. امروزه میبینیم که برخی گرایش به بیدینی و گرایش به غرب دارند اینها همه بتهایی هست که ما باید از کعبه فریاد برائت از الحاد و بیدینی و غرب پرستی بزنیم چراکه حج باید یک مسئله ای باشد که در آن غیر از خدا را کنار بگذاریم.
عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب بیان کرد: در آیه ۷۸ سوره انعام نیز آمده است که «فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَٰذَا رَبِّي هَٰذَا أَكْبَرُ ۖ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ»، پس چون خورشید درخشان را دید گفت: این است خدای من، این بزرگتر است. چون آن هم ناپدید گردید گفت: ای قوم من، من از آنچه شما شریک خدا قرار میدهید بیزارم. منظور از این آیه این است که باید از هر شرکی برائت بجوییم و حضرت ابراهیم (ع) را به عنوان اسوه و الگوی خود قرار دهیم.
وی افزود: همچنین در آیه ۴ سوره ممتحنه آمده است که «قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّىٰ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَا أَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ ۖ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ»، برای شما مؤمنان بسیار پسندیده و نیکوست که به ابراهیم و اصحابش اقتدا کنید که آنها به قوم (مشرک) خود گفتند: ما از شما و بتهای شما که به جای خدا میپرستید به کلی بیزاریم، ما مخالف و منکر شماییم و همیشه میان ما و شما کینه و دشمنی خواهد بود تا وقتی که تنها به خدای یگانه ایمان آرید، الاّ آنکه ابراهیم به پدر (یعنی عموی) خود گفت: (اگر ایمان آری) من برای تو از خدا آمرزش میطلبم (که از شرک و عصیان گذشته تو درگذرد) و (هر گاه ایمان نیاوری) دیگر من بر نجات تو از (قهر و غضب) خدا هیچ کاری نتوانم کرد، بار الها، ما بر تو توکل کردیم و رو به درگاه تو آوردیم و بازگشت تمام خلق به سوی توست. حضرت ابراهیم (ع) بیان میدارد که من از پرستش غیر خدا بری هستم و از شما و آمال شما که غیرخدا در آن است برائت میجویم.
آقای فرمانیان تصریح کرد: نکته دوم در مورد مباحثی است که امام خمینی (ره) در مورد پیام های مهم حج بیان داشته است. مفاهیمی همچون حج به مثابه بزرگترین تجمع سراسر جهان، که واقعاً در هیچ جای جهان نمیتوانیم چنین تجمعی را پیدا کنیم. همه مسلمانان به حج میروند تا خدا را بپرستند و از گناهان خود توبه کنند. این تجمع علاوه بر اینکه عبادی است باید جنبه برائت از مشرکان را نیز داشته باشد. چرا که حج و برائت از مشرکان همان مقابله با رژیم کودکش صیهونیستی و دفاع از مردم مظلوم غزه و دیگر مظلومان جهان است. مسلمانان جهان و حجاجی که به سرزمین وحی مشرف میشوند باید ندای برائتجوییشان شنیده شود و به تمام قدرت طلبان و مستکبران و دنیاپرستان اعلام برائت کنند.
وی افزود: همچنین امام راحل فرمودهاند که حج باید مکانی برای تصمیمگیری جهان اسلام باشد. مسلمانان از سراسر جهان میتوانند با همدلی و هماندیشی در مورد مسائل مهم جهان اسلام مانند مسئله غزه و فلسطین تصمیمگیری کنند. شاهد هستیم که مسئله غزه باعث شده است تا بسیاری از مسلمانان اختلافات را کنار بگذارند و با همدلی در این باره تصمیم بگیرند.
عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب ادامه داد: امام خمینی در بیان دیگرشان میفرمایند که حج کانون مبارزه با صهیونیست است. امام خمینی (ره) مسئله فلسطین را مسئله تمام جهان اسلام میداند و به همین جهت مسئله فلسطین را به این علت مطرح می کنند تا از آمریکا و رژیم صهیونیستی برائت بجوییم. امام خمینی در فرمایش دیگری لزوم رعایت اخلاق در حج و میان مسلمانان را بسیار حائز اهمیت میداند. باید توجه داشت که حج ابراهیمی با اخلاق اسلامی تکمیل میشود.
وی در پایان افزود: نکته دیگر در فرمایشات امام خمینی (ره) پرهیز از تفرقه میان مسلمانان است. چراکه حج برائت، حجی است که نباید در آن تفرقه باشد. همه مسلمانان با استکبار جهانی مخالف هستند و باید از این مفاهیم استفاده کنند و از تفرقه بپرهیزند. رهبر انقلاب نیز بیان داشتهاند که برای حمایت مستضعفان جهان باید همدلی وجود داشته باشد و با کسانی که می خواهند دینداری در عالم نباشد مبارزه کنیم.