برخی از اعضای شورای همزمان با حضور علیرضا زاکانی؛ شهردار تهران پشت تریبون، جلسه را ترک کردند. خبرگزاری تسنیم، مدعی شده است، که آن ها از جلسه خارج شدند تا جلسه از حد نصاب انداخته شود، اما کارشان نتیجه بخش نبوده و جلسه ادامه یافت.
اختلاف بر سر چه بود؟
روز گذشته، گزارشی درباره قراردادهایی میان چین و ایران در یک سایت خبری منتشر شد. با انتشار این اسناد، در جریان تشکیل جلسه شورای شهر اختلافات بر سر جزییات قرار داد، بالا گرفت. در جریان این گفتگوها در شورای شهر، اتهامات و سوالاتی مطرح شد که برای واکاوی بیطرفانه نیاز به بررسی دقیق و انتشار متن قرار دادها دارد.
از این قرار داد چه می دانیم؟
جزییاتی که در سایتهای خبری منتشر شده هنوز توسط نهادهای رسمی تایید و تکذیب نشده و قابل استناد نیست. اما اختلافات بر سر محتوای قرارداد میان شهرداری تهران و چین در حوزه تجهیزات حوزه مختلف حمل و نقل است. بر اساس اظهارات امروز زاکانی ابتدا قرارداد تأمین مالی یک میلیارد و ۴۰ میلیون یورو منعقد شده است و قرار است هشت رام قطار هفت واگنه به طور کامل، ۱۰ رام تجهیزات و مابقی به صورت انتقال تکنولوژی از چین وارد کشور میشود و طرف معامله بانک شهر است. او این سفر و قرارداد را «افتخارآمیز» دانسته است.
چه کسانی در جریان قرارداد بودند؟
در شرایطی که جزییات قرار داد به صورت کامل در اختیار رسانههای رسمی قرار نگرفته است، فقط میتوان از لابه لای صحبتهای اعضای شورا و شهرداری تصویری مبهم از این قرار داد رسید.
مهدی عباسی و تشکری هاشمی در جریان جلسه امروز هر دو اعلام میکنند که قرار داد را ندیدهاند و اسناد به دستشان نرسیده است.
یکی از کسانی که قرار داد را دیده و رسما اعلام می کند به آن دسترسی داشته است، نرجس سلیمانی؛ رئیس کمیسیون حقوقی و نظارت شورای شهر تهران است. بر اساس ویدئوهای جلسه امروز، سلیمانی اعلام میکند در صحن شورا، قرار داد را از معاون حمل و نقل گرفته است. به نظر میرسد او یکی از معدود افراد شورا بوده که به قرارداد دسترسی داشته است و یکی از منتقدان اصلی قرار داد است .
سلیمانی میگوید اصول حقوقی در قرارداد رعایت نشده و قرار داد دارای ابهامات مالی است و از شهردار میپرسد: « چرا از میان این همه تأمین کننده منابع مالی در چین، شرکتی با مسئولیتی محدود در جایگاه تأمین کننده مالی در نظر گرفته میشود؟»
مهدی اقراریان اما سوالی با ماهیت کاملا متفاوت مطرح می کند و میپرسد: «در قرارداد چین آیا قراردادهایی غیر از حمل و نقل بسته شده است یا خیر؟»
رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر تهران که جلسه را قبل از آغاز صحبتهای زاکانی ترک کرد از شهردار پرسیده بود : «ما هنوز متوجه نشدهایم در حوزه اتوبوسرانی در تهران با طرف خارجی قرارداد بستهایم یا خیر و باید صراحتاً گفته شود اگر قراردادی بسته شده، برنامه زمانبندی آن به چه ترتیب و شکلی است و اگر هنوز منعقد نشده باید مشکلات آن گفته شود.»
زاکانی در پاسخ موارد مطرح شده را صددرصد غلط دانسته و میگوید :«ما طرف ماجرا نیستیم و طرف بانک شهر است. بزرگترین شرکتها توسط بانک شهر در چین گردهم آمدند. وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت کشور، دستگاههای امنیتی و بانک مرکزی صفر تا صد موضوع را میدانند. چهار ماه زمان تحویل تعهد چینیهاست که پس از دریافت پیشپرداخت انجام خواهد شد.»
پیش از این زمستان ۱۴۰۲ زاکانی گزارشی از سفر خود به چین در شورای شهر ارائه کرده بود. بر اساس گزارش صحن شورا در خبرگزاری ایرنا، او اعلام کرده بود که سه قرارداد بسته شد، خرید ۷۵۱ واگن، یک میلیون دستگاه ون، موتورسیکلت و اتوبوس و موضوع احداث خط ۱۱ متر از جمله این قراردادها است. تفاهمی هم برای احداث خط ۹ مترو و تونل متوسلیان با آنها انجام شد.
زاکانی گفته بود: «قراردادها یک میلیارد و ۶۷۰ میلیون یورو در بخش حمل و نقل، ۵۷۹ میلیون یورو در حوزه زباله سوز و ۴۰۰ میلیون یورو نیز در بخش هوشمندسازی است . پنج موضوع سرفصل تعریف شد و برای اولین بار به اذعان رییس بانک مرکزی، قرار شد چین تحویل مالی و سرمایه گذاری کند که چیزی بین ۱۲ تا ۱۳ میلیارد یورو کل ارتباط و تعامل است. تعهدات دولت خرید ۷۹۱ واگن بود و مقدمات فاینانس را هم در این بخش انجام داد، کاری که ۶ سال انجام نشده بود با همت دولت سیزدهم صورت گرفت که جای تقدیر دارد.»
به نظر میرسد اعضای شورا از این سفرها اطلاع داشتند، برخی به قراردادها هم دسترسی داشتهاند.