محرومیت کارگران از چانهزنی برای دستمزد/ آیا دیوان عدالت «مزد ۱۴۰۳» را باطل میکند؟
در پی صدور بخشنامه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی درخصوص تغییر حداقل دستمزد روزانه و سایر سطوح دستمزدی و حداقل مزایای پرداختی به کارگران مشمول قانونکار در سال ۱۴۰۳، سازمان تأمیناجتماعی در بخشنامهای مقررات مربوط به دستمزد روزانه مبنای کسر حقبیمه از ابتدای سال جاری را به واحدهای اجرایی این سازمان ابلاغ کرد.
براساس این بخشنامه، حداقل دستمزد روزانه مبنای وصول حقبیمه بیمهشدگان مشمول قوانین کار و تأمیناجتماعی (به استثنای مشاغل و فعالیتهای دارای دستمزد مقطوع) مبلغ ۲.۳۸۸، ۷۲۸ ریال اعلام شده و سایر سطوح دستمزدی مبنای کسر حق بیمه نیز براساس آخرین دستمزد روزانه سال ۱۴۰۲، معادل ۲۲ درصد بهعلاوه رقم ثابت روزانه ۲۳۰.۰۲۶ ریال افزایش مییابد.
ایلنا در گزارشی نوشت: در بخشنامه سازمان تأمیناجتماعی همچنین آمده است با توجه به اینکه طبق بندهای (۲)، (۳)، (۴) و (۵) تصویبنامه شورای عالی کار مقرر شده کارفرمایان مشمول قانون کار به کلیه کارگران اعم از دائم و موقت و مجرد یا متأهل، ماهیانه مبلغ ۱۴ میلیون ریال بابت کمک هزینه اقلام مصرفی خانوار بهعنوان مزایای رفاهی و انگیزهای، مبلغ ۹ میلیون ریال بابت کمک هزینه مسکن کارگری، مبلغ ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار ریال بهعنوان پایه سنواتی (به شاغلانی که در سال ۱۴۰۳ دارای یکسال سابقه کار شده یا یکسال از دریافت آخرین پایه سنواتی آنان گذشته باشد) و همچنین حق تأهل پرداخت کند، لذا کارفرمایان کارگاههای مشمول قانون کار میبایست طبق بند (۵) ماده (۲) قانون تأمیناجتماعی و آییننامه اجرایی ماده (۳۹) قانون مذکور با رعایت بخشنامههای جدید درآمد (وصول حق بیمه) بههنگام تنظیم صورت مزد و مزایا نسبت به درج مبالغ یادشده به همراه سایر اقلام مشمول کسر حقبیمه از جمله اضافهکاری و… در ستون مربوطه و کسر حقبیمه متعلقه و پرداخت آن به شعبه اقدام کنند.
طبق بند (۵) تصویبنامه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در خصوص تغییر حداقل دستمزد روزانه و سایر سطوح دستمزدی و حداقل مزایای پرداختی به کارگران مشمول قانون کار در سال ۱۴۰۳، مقرر شده است که کارفرمایان مشمول قانون کار به کلیه کارگران متأهل اعم از مرد و زن از ابتدای فروردین ماه ۱۴۰۳ ماهانه مبلغ ۵ میلیون ریال به عنوان حق تأهل پرداخت کنند.
لازم به ذکر است حسب این بخشنامه، چنانچه براساس مصوبه هیئتوزیران، مبلغ حق مسکن قابل پرداخت به بیمهشدگان در سال ۱۴۰۳ افزایش یابد، کارفرمایان کارگاههای مشمول قانون کار باید رقم جدید را در هنگام تنظیم صورت مزد و مزایای کارگران و پرداخت حق بیمه رعایت کنند.
به موجب بند (۲) مصوبه مزبور و تبصرههای ذیل آن و نیز دستورالعملهای صادره از سوی ادارهکل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و جداول مربوطه، کلیه کارفرمایان مکلفند از مبلغ مزد پایه سنواتی کارگران مشمول قانون کار (اعم از کارگاههای دارای طرح طبقهبندی و فاقد طرح طبقهبندی مشاغل) که «دارای حداقل یک سال سابقه کار در همان کارگاه شده یا یک سال از دریافت آخرین پایه سنواتی آنان گذشته است» مبلغ روزانه ۷۰ هزار ریال، حقبیمه متعلقه را کسر و با رعایت ماده (۳۹) قانون تامیناجتماعی و آئیننامه اجرایی مربوطه به سازمان تأمیناجتماعی پرداخت نمایند.
براساس بخشنامه سازمان تأمیناجتماعی، به هنگام محاسبه حقبیمه آن دسته از بیمهشدگان که در آخرین گزارش بازرسی انجام شده مربوط به قبل از ۰۱/۰۱/۱۴۰۳، دستمزد آنان بیش از حداقل دستمزد روزانه سال گذشته درج شده است، چنانچه در سال ۱۴۰۳ کارفرما از ارسال لیست و پرداخت حقبیمه بیمهشدگان مذکور خودداری یا در لیستهای ارسالی ترککار آنها را اعلام نکند، میبایست دستمزد آنها مطابق این بخشنامه تعیین و سپس مبنای محاسبه حقبیمه ماههایی که لیست آن ارسال نشده است، قرارگیرد.
در مورد بیمهشدگان اختیاری نیز در این بخشنامه اعلام شده است که حداقل مبنای پرداخت حقبیمه بیمهشدگان ادامه بیمه بهطور اختیاری در سال ۱۴۰۳ معادل ۲/۱ برابر حداقل دستمزد مصوب شورایعالیکار خواهد بود و همچنین مبنای پرداخت حقبیمه بیمهشدگان ادامه بیمه بهطور اختیاری که مبنای پرداخت حقبیمه آنان در سال ۱۴۰۲ از رقم روزانه ۱.۷۶۹، ۴۲۸ ریال بیشتر بوده است، همانند سایر سطوح دستمزدی معادل ۲۲ درصد به علاوه رقم ثابت روزانه ۲۳۰.۰۲۶ ریال افزایش مییابد که در هر حال از ۲/۱ حداقل دستمزد مصوب شورایعالی کار کمتر نخواهد بود.
طبق اعلام سازمان تامین اجتماعی، حداقل مبنای پرداخت حقبیمه بیمهشدگان صاحبان حرف و مشاغل آزاد نیز در سال ۱۴۰۳ معادل رقم روزانه ۲.۳۸۸، ۷۲۸ ریال خواهد بود و در مواردی که دستمزد مبنای پرداخت حقبیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد بالاتر از حداقل دستمزد مصوب شورایعالی کار در سال ۱۴۰۲ باشد، میبایست ضریب دستمزد مربوطه نسبت به حداقل دستمزد مصوب شورایعالیکار در سال ۱۴۰۳ رعایت شود.
در این بخشنامه همچنین اعلام شده است که کلیه پرداختیهای آن دسته از مقرریبگیران بیمه بیکاری که تاریخ وقوع بیکاری آنان از تاریخ ۰۱/۰۱/۱۴۰۳ به بعد میباشد، با رعایت حداقل دستمزد سال ۱۴۰۳ خواهد بود. همچنین پرداختیهای آن دسته از مقرریبگیران بیکاری سنوات قبل که در سال ۱۴۰۳ ادامه مییابد و مبلغ آن کمتر از حداقل دستمزد مزبور در سال ۱۴۰۳ میباشد تا مبلغ حداقل دستمزد سال ۱۴۰۳ ترمیم میشود.
متن کامل بخشنامه تعیین دستمزد مبنای کسر حق بیمه در سال ۱۴۰۳ که از سوی میرهاشم موسوی مدیرعامل سازمان تأمیناجتماعی صادر شده است، در پایگاه رسمی اطلاعرسانی این سازمان به نشانی www.tamin.ir قابل دریافت و مطالعه است.
∎