بحث برگزاری انتخابات الکترونیک مدتهاست که در کشور ما مطرح شده و مورد توجه نمایندگان مجلس، دولت و دست اندرکاران برگزاری انتخابات قرار گرفته است و بر همین اساس این بحث در موضوع اصلاح قانون انتخابات مجلس مورد توجه قرار گرفت.
انتخابات الکترونیکی شامل ابزارهایی است که برای اخذ و شمارش آرا به کار می روند و در این نوع انتخابات، مراحل رای دادن، شمارش و اعلام آراء به صورت کاملاً مکانیزه و الکترونیکی و با کمک کامپیوتر انجام می شود.
تصویب برگزاری الکترونیکی انتخابات در مجلس
نمایندگان مجلس اول خرداد ماه سال جاری در جلسه علنی مجلس به منظور تسهیل رأی، تسریع شمارش آراء و افزایش مشارکت رأی دهندگان، وزارت کشور را موظف به برگزاری انتخابات به صورت کاملاً الکترونیکی در حداقل یک هشتم حوزههای دارای تعدد کرسی مجلس کردند.
براساس مصوبه مجلس در این باره « وزارت کشور موظف است در صورت موافقت شورای نگهبان در اولین انتخابات پس از تصویب این قانون با درنظر گرفتن سهولت رای دادن، تسریع در شمارش آرا، حضور و مشارکت رأیدهندگان، فرآیند رای دادن و شمارش آرا را در حداقل یک هشتم حوزههای دارای تعدد کرسی مجلس، به صورت کاملاً الکترونیکی برگزار کند.
سوم مرداد سال جاری بود که شورای نگهبان مصوبه مجلس درباره اصلاح قانون انتخابات مجلس را تائید کرد، مصوبهای که بحث الکترونیکی شدن انتخابات مجلس هم در آن وجود داشت.
با تائید شورای نگهبان مصوبه اصلاح قانون انتخابات، به قانون تبدیل شده و براساس این قانون هم وزارت کشور موظف است که انتخابات مجلس را در حداقل یک هشتم حوزههای دارای تعدد کرسی، به صورت کاملاً الکترونیکی برگزار کند. البته براساس آنچه در قانون آمده در صورت آمادگی وزارت کشور، شورای نگهبان نیاز است برگزاری انتخابات الکترونیک را تایید کند.
وحیدی: تلاش ما اجرای قانون است
احمد وحیدی وزیر کشور در خصوص تکلیف مجلس به وزارت کشور برای برگزاری انتخابات الکترونیکی، میگوید: انتخابات 25 فرایند دارد که بعضی فرایندها مثل احراز هویت الکترونیکی انجام میشود. بخشهایی از زمینههای اخذ و شمارش آرا هم فراهم است. تلاش ما هم اجرای قانون است.
وحیدی پیش از اینکه طرح اصلاح قانون انتخابات مجلس و بحث الکترونیکی شدن انتخابات در مجلس و شورای نگهبان تصویب شود درباره برگزاری انتخابات به صورت الکترونیکی هم گفته بود که ما در وزارت کشور آنچه شورای نگهبان تایید کرد و به قانون تبدیل شد را اجرایی میکنیم.
آمادگی وزارت کشور آمادگی برای برگزاری انتخابات الکترونیک
محسن اسلامی سخنگوی ستاد انتخابات کشور با اشاره به تغییراتی که در انتخابات با توجه به قانون جدید ایجاد شده می گوید: یکی از این تغییرات به الکترونیکی شدن فرایند ثبت نام انتخابات مربوط میشود و تغییر دیگر برگزاری انتخابات تمام الکترونیک در یک هشتم حوزههای رای گیری است.
اسلامی تاکید می کند: از سال گذشته وزارت کشور برنامه گستردهای در راستای زیر ساخت داشت، مشکلات به صورت جز به جز شناسایی شد و وضعیت ما با توجه به مادهای که به انتخابات الکترونیک اشاره دارد مناسب است.
وی اضافه کرد: برای برگزاری انتخابات الکترونیک وزارت کشور اعلام آمادگی میکند، اما شورای نگهبان باید حتما آن را تایید کند.
نظر سخنگوی شورای نگهبان درباره انتخابات الکترونیکی
هادی طحان نظیف سخنگوی شورای نگهبان اواخر سال گذشته که مباحثی درباره الکترونیکی شدن انتخابات مطرح شده بود در این باره گفته بود که ما با انتخابات الکترونیکی مشکلی نداریم مشروط بر اینکه برای حصول اطمینان از امنیت آرای مردم، زیرساختهای لازم فراهم شود.
مزایای رای گیری الکترونیکی
یکی از مسائل مهم در انتخابات الکترونیکی بحث رای گیری از مردم است که در صورت انجام، آرا به صورت الکترونیکی اخذ خواهد شد. رأی گیری الکترونیک دارای مزایای متعددی است که از جمله این مزایا، آنی بودن و تسریع در اعلام نتایج انتخابات است.
در روش سنتی انتخابات کاغذی، رأی های افراد شرکت کننده باید در مرحله اول از تمامی حوزه ها جمع آوری شده و بعد از جمع آوری، شمارش شوند و در پایان نتیجه به مراکز ارسال شوند. این روند زمان بر است و گاهی ممکن است چند روز زمان ببرد. اما در رایگیری الکترونیکی نتایج تقریبا بهطور آنی به دست میآیند. با رایگیری الکترونیکی بهجای روزها تنها نیاز به نهایتا چند ساعت خواهیم بود.
مزیت دیگر رای گیری الکترونیکی افزایش میزان مشارکت مردم است. در این روش ثبت رای آسانتر شده و مردم میتوانند از خانه یا محل کار خود به آسانی رای خود را ثبت کنند.
رایگیری الکترونیکی رایدهی افراد با ناتوانی جسمی را نیز آسانتر میکند. در حال حاضر این افراد برای ثبت رای خود نیاز به کمک داشته و امکان افشای رای ایشان وجود دارد. اما استفاده از فناوری جدید این فرایند را برای این افراد آسانتر و شخصیتر از قبل میکند.
صرفه جویی اقتصادی و کاهش چشمگیر هزینه ها از مزایای دیگر رای گیری الکترونیکی است. انتخابات کاغذی نیاز به کاغذ، جوهر، افراد مسئول حوزه و حمل و نقل رای ها داشته که هزینه زیادی را برای کشور به همراه دارند.
این هزینه ها میتواند باعث کاهش انتخاباتهای گسترده و حتی محلی شده تا امکان برگزاری انتخاباتهای مهمتر فراهم باشد. البته توسعه و نگهداری سیستم الکترونیکی رایگیری هم دارای هزینه است اما این هزینه تنها یک بار بوده و به محض فراهم آمدن زیرساخت مناسب دیگر لازم به هزینه اضافی نیست.
البته رای گیری الکترونیکی معایبی هم دارد و بررسی ها نشان می دهد علیرغم اینکه رای گیری الکترونیکی دارای مزیت های فراوان است، ولی معایبی نیز می تواند داشته باشد که یکی از این معایب احتمال ضریب امنیتی پایین دستگاه های رأی گیری و دستکاری انتخابات از سوی هکرها است، موضوعی که مطمئنا در صورت برگزاری انتخابات به صورت الکترونیکی مورد توجه مسئولان برگزاری قرار گرفته است.
آیا انتخابات به صورت الکترونیکی برگزار میشود؟
قانون جدید انتخابات بعد از تایید در شورای نگهبان از سوی رئیس جمهور برای اجرا ابلاغ شد. قانونی که یکی از مواد مهم آن درباره برگزاری انتخابات به صورت الکترونیکی است.
برهمین اساس با توجه به اینکه وزارت کشور برای برگزاری انتخابات به صورت الکترونیکی اعلام آمادگی کرده و سال گذشته نیز سخنگوی شورای نگهبان گفته بود که ما با انتخابات الکترونیکی مشروط بر اینکه برای حصول اطمینان از امنیت آرای مردم، زیرساختهای لازم فراهم شود، مشکلی نداریم، باید دید که آیا انتخابات مجلس آتی به صورت الکترونیکی برگزار میشود با خیر.
به نظر می رسد که اگر وزارت کشور بتواند درباره فراهم شدن زیرساختهای لازم برای برای برگزاری الکترونیک انتخابات این اطمینان را برای شورای نگهبان ایجاد کند، می توان شاهد برگزاری انتخابات در حداقل یک هشتم حوزههای دارای تعدد کرسی، به صورت کاملاً الکترونیکی باشیم.
فارس