بحران کاغذ روزنامه در حالی فرارسیده که همچنان تیراژ روزنامههای دریافت کنندهی یارانه غیرشفاف است؛ گزارشی که انصاف نیوز تهیه کرده، نشان دهندهی وضعیت بسیار نامطلوب تیراژ روزنامه ها است، حتی تعدادی از آنها که فقط 20 تا 30 نسخه در روز چاپ میکنند!
عباس عبدی، رییس انجمن صنفی روزنامهنگاران استان تهران در این باره پیشنهاد تشکیل یک کارگروه ویژه را مطرح کرده است.
عبدی در واکنش به اینکه «آمار برخی از روزنامهها غیر شفاف و غیر واقعی است و بر اساس این آمار یارانه و تبلیغات میگیرند» به خبرنگار انصاف نیوز گفت: «متاسفانه از گذشته چنین مواردی بوده است. مطبوعات که باید منادی شفافیت باشند، بهتر است پیشگام این شعار شوند. به نظرم برای رفع ابهام بهتر است کارگروهی مستقل از مدیران دولتی و دستاندرکاران مطبوعات تشکیل شود و گزارشی معتبر در اینباره تهیه و منتشر کنند و مبنای رفتارهای بعدی ارشاد قرار گیرد».
وی تاکید کرد: «متاسفانه همهی این آتشها از خرمن یارانه و رانت برمیخیزد و باید حذف شوند و مطبوعات به نوع دیگری حمایت شوند».
عبدی در پاسخ به اینکه این کارگروه باید چه سازوکاری داشته باشد، گفت: «طبعاً اکثریت قاطع افراد آن نباید ذینفع باشند».
محمد سلطانی فر، معاون مطبوعاتی وزیر ارشاد هم دربارهی اقدامات انجامشده برای حل مشکل کمبود کاغذ مطبوعات که این روزها به معضلی بزرگ برای رسانههای چاپی کشور بدل شده، به روزنامهی «شرق» گفته که «کمیتهی ویژهای به همین منظور تشکیل شده و در حال پیگیری و تلاش برای حل مشکل و رفع نیازهای رسانهها است».
آمار غیررسمی تیراژ روزنامه ها
خبرنگار انصاف نیوز به آمار غیررسمی و حدودی تعدادی از روزنامههایی که در گسترهی کشوری فعالیت دارند دست پیدا کرده است. این آمار بسیار نگران کننده است و نشان میدهد که وضع تیراژ روزنامه ها بسیار بدتر از آن چیزی است که تاکنون شنیده میشد. با این حال، موضوع مهمتر از تیراژ پایین آنها، عددهای غیرواقعی اعلامی به نهادهایی است که مطبوعات از آنها یارانه و کاغذ با دلار دولتی میگیرند.
روزنامهی همشهری به عنوان پرتیراژترین روزنامه که وابسته به شهرداری تهران است، حدود 180 هزار نسخه در روز منتشر میشود که حدود 45% برگشتی دارد. (این روزنامه زمانی بالای 500 هزار نسخه در روز منتشر میشد.
برگشتی به آن بخش از نسخههای چاپ شده میگویند که فروش نمیرود و به روزنامه برگردانده شده و کاغذ باطله میشود. اکثر روزنامهها بیش از 40 تا 50 درصد برگشتی دارند.
روزنامهی جام جم وابسته به صداوسیما حدود 70 تا 80 هزار نسخه در روز منتشر میشود.
روزنامهی ایران وابسته به دولت روزانه حدود 40 تا 50 هزار نسخه تیراژ دارد.
روزنامهی خبر ورزشی پرتیراژترین روزنامهی ورزشی، 36 هزار نسخه چاپ میشود که 45 تا 55% برگشتی است.
روزنامهی دنیای اقتصاد که برترین برند مطبوعات اقتصادی است، حدود 29 هزار نسخه منتشر میشود با حدود 50% برگشتی. (بروز رسانی در 20 مردادماه: به گفتهی مدیرمسوول روزنامهی دنیای اقتصاد، این روزنامه در حال حاضر 43 هزار نسخه تیراژ دارد.)
تیراژ روزنامهی شرق هم به 7800 نسخه رسیده است که 50 درصد آن برمیگردد. (بروزرسانی در 20 مردادماه: به گفتهی مدیرمسوول روزنامهی شرق، این روزنامه در حال حاضر 18 هزار نسخه است)
روزنامهی اعتماد حدود 7000 نسخه منتشر میشود که حدود 1500 نسخه از آن در مجلس به صورت رایگان توزیع میشود. مدیر مسوول این روزنامه، الیاس حضرتی، نمایندهی مردم تهران در مجلس است. این روزنامه حدود 60% برگشتی دارد.
روزنامهی جوان هم حدود 7000 نسخه تیراژ دارد که 2500 نسخه از آن به موسسات ارسال میشود و روی دکه 60 تا 70 درصد برگشتی دارد.
روزنامهی آفتاب یزد حدود 7000 نسخه منتشر میشود با 50 درصد برگشتی. 1500 نسخه از آن به موسسات ارسال میشود.
روزنامهی آرمان حدود 6000 نسخه چاپ میشود که 60 تا 70 درصد آن برگشتی است. [به گفتهی مدیر مسوول روزنامه آرمان، برگشتی این روزنامه حداکثر 5 تا 6 درصد است. وی میگوید تیراژ این روزنامه نیز بیش از عدد درج شده است]
روزنامهی شهروند حدود 5600 تا 6000 نسخه
تیراژ بیشتر این روزنامهها تا پیش از گرانی و کمبود در این حد نبوده است.
روزنامهی کیهان با حدود 4700 نسخه در روز یکی از قدیمی ترین روزنامههای کشور است.
روزنامهی سازندگی که به تازگی در آمده و از تیم حرفهای برخوردار است حدود 3000 تا 4000 نسخه منتشر میشود.
روزنامهی اطلاعات با حدود 3000 نسخه دیگر روزنامهی قدیمی کشور است.
روزنامهی خراسان حدود 3000 نسخه منتشر میشود که بخش قابل توجهی از آن در سه استان خراسان به فروش میرسد.
روزنامهی جهان صنعت حدود 3000 نسخه
روزنامهی وطن امروز حدود 3000 نسخه
روزنامهی مردم سالاری وابسته به حزب مردم سالاری حدود 3000 نسخه منتشر میشود.
روزنامهی پیروزی حدود 3000 نسخه تیراژ دارد در حالی که زمانی 20 تا 30 هزار نسخه منتشر میشد.
روزنامهی جهان اقتصاد حدود 2000 تا 2500 نسخه
روزنامهی سیاسی ابرار در حدود 2500 نسخه
روزنامهی ابرار ورزشی هم حدود 2500 نسخه
روزنامهی استقلال حدود 2000 نسخه
روزنامهی قدس حدود 2000 نسخه منتشر میشود با 50 درصد برگشتی.
روزنامهی جمهوری اسلامی حدود 1800 تا 2000 نسخه تیراژ دارد.
روزنامهی بانی فیلم حدود 1500 نسخه در حوزهی سینمایی به صورت یک روز در میان منتشر میشود.
روزنامهی تعادل (حوزهی اقتصادی) روزانه حدود 1500 نسخه منتشر شده ولی تقریبا همهی آن برگشتی است.
روزنامهی کار و کارگر حدود 1500 نسخه
روزنامهی ایران ورزشی حدود 1500 نسخه
روزنامهی گل حدود 1500 نسخه
روزنامهی ابتکار حدود 1000 نسخه با 50% برگشتی
روزنامهی تفاهم حدود 1000 نسخه
روزنامهی کلید حدود 1000 نسخه منتشر میکند
روزنامهی راه مردم حدود 1000 نسخه
روزنامهی همدلی حدود 1000 نسخه
روزنامههای زیر هزار نسخهی فراوانی هم منتشر میشوند. مثلا روزنامهی سیاست روز حدود 700 نسخه، روزنامههای کائنات، زمان، فناوران و کسب و کار زیر 300 نسخه در روز منتشر میشوند.
برخی روزنامهها هم تیراژی در حد چند نسخه دارند، مثلا روزنامههای بهار، تماشاگران و صاحب قلم 20 تا 30 نسخه منتشر میکنند.
روزنامهی قانون که همچنان از روزنامههای تولیدکنندهی محتوا است اما این روزها نسخهی چاپی ندارد.
نظارت بر تیراژ در زمان چاپ
در گذشته ناظرانی از طرف وزارت ارشاد در زمان چاپ بر تیراژ روزنامه ها نظارت داشتند و امکان این که تیراژ کمتر از مقدار اعلام شده باشد پایین بود. روزنامهها هم در سالهایی موظف بودند که تیراژ را در شناسنامهی روزنامه درج کنند. اما حالا این اتفاق نمیافتد.
علت حساسیت بر تیراژ این است که در حال حاضر اگر روزنامهای تیراژ خود را 20 هزار نسخه در روز اعلام کند، به همین اندازه کاغذ با ارز دولتی خواهد گرفت؛ نکتهای که عباس عبدی به آن اشاره دارد.
بنا بر گزارش انصاف نیوز، برخی چاپخانهها در زد و بند با مطبوعات، عدد بسیار متفاوتی را با رقم واقعی به وزارت ارشاد اعلام میکنند؛ عددهایی ساختگی که مبنای «یارانه» و «تبلیغات» قرار میگیرند.
آیا وزارت ارشاد حاضر است با فساد در بخشی از مطبوعات مقابله کند و با رسانهای کردن نتیجهی راستیآزمایی تیراژ اعلامی روزنامهها، آمار صحیح و شفافی از میزان چاپ آنها منتشر کند؟
(این گزارش تکمیل خواهد شد)
انتهای پیام
∎