بازار؛ گروه استانها: صنایع دستی استان همدان تا پیش از شرایط کرونایی وضعیت خوبی داشت به نوعی که در کنار برگزاری همایش های بین المللی و مطرح شدن جهانی همدان به واسطه برگزاری برنامه هایی در قالب «همدان، پایتخت گردشگری کشورهای آسیایی» و «همدان ۲۰۱۸» شاهد استقبال مسافران داخلی و خارجی و حضور آن ها در همدان به عنوان پایتخت تاریخ و تمدن و بازار مناسب فروش صنایع دستی بودیم.
اما حال این روزها که شیوع ویروس کرونا بسیاری از صنایع را زمین گیر کرده است، این وضعیت به تن گردشگری همدان نیز سرایت کرد و در کنار کاهش حضور مسافران و گردشگران و حتی به صفر رسیدن این وضعیت، گرانی مواد اولیه نیز بر تولید صنایع دستی و بازارهای فروش آن در استان همدان دامن زد.
در استان های دیگر، وضعیت به سمت و سوی دیگری منعطفانه سوق داده شده است
این درحالی است که شاید این زخم را می توانستیم با برپایی نمایشگاه های مجازی و مرهم های دیگری درمان و حداقل تسکین بخشیم، به نوعی که می بینیم در استان های دیگر، وضعیت به سمت و سوی دیگری منعطفانه سوق داده شده است؛ تا آنجاکه، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مرکزی گفته در دوران کرونا و محدودیت صادرات، فروش مجازی باعث رونق بازار هنرمندان صنایع دستی شده است.
اما به راستی این دوران، در استان همدان که نام «پایتخت تاریخ و تمدن ایران زمین» را یدک می کشد، چگونه است؟ در این خصوص گفتگویی با علی مالمیر؛ مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان ترتیب داده شد و در ادامه پای صحبت های امیر فرزی؛ صنعتگر در رشته معرق فلز و یکی از فعالین و هنرمندان عرصه صنایع دستی نشستیم که متن این صحبت ها را می خوانید:
ظرفیت صنایع دستی همدان بالفعل نشده است
علی مالمیر در گفتگو با خبرنگار بازار در خصوص وضعیت صنایع دستی استان همدان با بیان اینکه شاهد نمایش این جایگاه در سطح بین المللی شدیم و در حوزه برندسازی شهری نیز رتبه اول را کسب کرده ایم، اظهار کرد: همدان با جایگاهی که در حوزه صنایع دستی دارد و با کمک هنرمندان این عرصه، موفق به رتبه اول کشوری در حوزه شهرهای جهانی و ملی شده است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان در این راستا به برندهای ملی و بین المللی استان همدان در حوزه سفال، مبل و منبت و روستای منبت گلریز اشاره کرد و افزود: در کنار تمام ارزشهای هنری که این حوزه دارد، به لحاظ کمی و گستردگی حوزه نیز فرصت شغلی مناسبی را ایجاد کرده است.
علی مالمیر این صنعت را یکی از مهم ترین صنایع و صنعت سوم جهان دانست و گفت: ظرفیت این حوزه گسترده است و بالفعل نشده و به دلیل اینکه در این حوزه افراد بسیاری مشغول به فعالیت هستند نیاز است تا بیشتر این حوزه را درک کنیم.
مالمیر با بیان اینکه بسیاری از هنرمندان و فعالین این عرصه، خواستار ایجاد نمایشگاه های دائم صنایع دستی بودند، اظهار کرد: شهرهای صنایع دستی در این زمینه مورد توجه تصمیمگیران قرار گرفته و در این راستا شاهد حضور سرمایه گذاران برای ایجاد نمایشگاه های دائم صنایع دستی بودیم.
هم افزایی در روستای کاج برای ناحیه و نمایشگاه دائم قاب سازی در حال انجام است
وی با بیان اینکه در این زمینه هم اکنون در شهرستان ملایر سرمایه گذاری چهارمیلیارد تومانی صورت گرفته است، به وضعیت روستای کاج نیز اشاره کرد و گفت: هم افزایی در روستای کاج برای ناحیه و نمایشگاه دائم قاب سازی نیز در حال انجام است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان در ادامه گفتگو عنوان کرد: به دنبال آن هستیم تا در هگمتانه هم نمایشگاه دائم برپا کنیم چرا که این روند به توسعه فروش کمک می کند.
حوزه صنایع دستی از منظر اقتصادی، حوزه پرکششی است
مالمیر به حضور پررنگ تشکل های حرفه ای در این عرصه و نقش آن ها در ثبات و تداوم حرکت رو به جلو در این عرصه اشاره کرد و گفت: تقاضا داریم تا در این عرصه تلاش ها صورت گرفته تا بتوان در راستای نهادسازی گام برداریم و شاهد توسعه امور در این زمینه باشیم.
محدودیت های کرونا، فروش و برنامه ها را در عرصه فروش محصولات و صنایع دستی استان دچار خدشه کرد
وی به استفاده از ظرفیت فروشگاه های اتکا برای فروش صنایع دستی استان همدان نیز اشاره کرد و افزود: اگرچه محدودیت های کرونا، فروش و برنامه ها را در عرصه فروش محصولات و صنایع دستی استان دچار خدشه کرد اما از فضلی مجازی ارتباطات مناسبی را در صادرات داشتیم.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان در بخش پایانی این گفتگو با تصریح بر اینکه در سطح استان، بیش از ۷۰ مجموعه تولیدی داریم که بین ۲۵ تا ۱۰۰ نفر فعال دارند، اظهار کرد: اگر بخواهیم به حوزه صنایع دستی بپردازیم، از منظر اقتصادی حوزه پرکششی است و بایستی مورد توجه واقع شود.
این روزها، صنایع دستی اولویت مردم در خرید نیست
امیر فرزی، صنعتگر در رشته معرق فلز است؛ رشته ای هنری که در کنار معرق چوب، جعبه سازی با چوب و دست سازه های چوبی، معرق مس را نیز به همراه دارد.
وی که کار خود را با برند معرق پادوک در استان همدان پیش می برد در گفتگو با خبرنگار بازار با بیان اینکه ۱۲ سال است که در این عرصه فعالیت دارم، مطرح کرد: کارگاهی در این مسیر فعال کرده ام که ۴ نفر نیز در زیرمجموعه آن به صورت مستقیم و ۱۲ نفر نیز به صورت غیرمستقیم فعالیت دارند.
این فعال صنایع دستی استان همدان در ادامه صحبت های خود به افزایش قیمت مواد اولیه و تاثیرات آن در میزان تولید محصولات خود اشاره کرد و گفت: در این روزها شاهد نوسانات بازار و تغییرات قیمت ها هستیم و این موضوع برای تولیدکنندگان صنایع دستی شرایط را سخت کرده است.
با توجه به گران شدن قیمت ها و کاهش سطح قدرت خرید مردم، صنایع دستی از سبد خرید مردم بیرون آمده است
فرزی با تصریح بر اینکه این روزها، صنایع دستی اولویت مردم در خرید نیست و این موضوع روی میزان فروش ما تاثیرات بسیاری گذاشته است، اظهار کرد: با توجه به گران شدن قیمت ها و کاهش سطح قدرت خرید مردم، صنایع دستی از سبد خرید مردم بیرون آمده است، گاه برخی از صنایع دستی که کاربردی تر هستند هم چنان خریداری می شوند و تغییر محسوسی در میزان فروش نداشته اند اما صنایع دستی ای که تزیینی یا کادویی محسوب می شوند، در این بازار با افت شدید فروش روبرو شده اند.
وی در ادامه صحبت های خود خاطرنشان کرد: در مجموع، با توجه به این شرایط و شیوع ویروس کرونا شرایط خوبی را سپری نکرده ایم.
با کاهش ۴۰ درصدی تولید محصولاتمان کار را پیش می بریم
این صنعتگر همدانی در این راستا با اشاره به وضعیت تولید محصولات خود در ماه های اخیر، عنوان کرد: این روزها با کاهش ۴۰ درصدی تولید محصولاتمان کار را پیش می بریم.
فرزی با تاکید بر اینکه به تناسب این کاهش تولید، با میزان کاهشی در فروش محصولاتمان نیز روبرو شده ایم، ادامه داد: سعی کرده ایم با توجه به این شرایط در کنار بازاریابی حضوری، بازاریابی در فضای مجازی را نیز در پیش بگیریم.
وی ضمن ابراز گلایه مندی از عدم حمایت ها از فعالین عرصه صنایع دستی استان همدان مطرح کرد: به نظرم حمایت ها در خور تولیدکنندگان این عرصه نبوده است، چراکه رقم تسهیلات به حدی پایین بود که دردی از ما دوا نمی شد و کاهش یا جبران ضرر و زیان هایی که در این بین داشتیم با این میزان تسهیلات به جایی نرسید.
نمایشگاه های مجازی که از سوی ادارات میراث فرهنگی استان های مختلف کشور برگزار شد، ضعیف بوده است
فرزی با بیان اینکه نمایشگاه های مجازی که از سوی ادارات میراث فرهنگی استان های مختلف کشور برگزار شد، ضعیف بوده است، اظهار کرد: این نمایشگاه ها می توانست تاحدی ضرر و زیان های ما را در فروش جبران کند اما متاسفانه این مهم نیز محقق نشد.
این فعال حوزه صنایع دستی با اشاره به اینکه پیش از شیوع ویروس کرونا در نمایشگاه های حضوری صنایع دستی در شهرهای مختلف کشور چون کاشان، بجنورد، زنجان و غیره شرکت می کردیم، گفت: با توجه به شیوع ویروس کرونا که این نمایشگاه های حضوری کنسل شده است، انتظار می رفت تا حمایت ها به سمت برگزاری نمایشگاه های مجازی سوق داده شود اما این اتفاق نیفتاد.
وی بیشتر مشکلات را سر راه فعالیت خود، در زمینه تامین مواد اولیه دانست و افزود: ورق مس ماده اولیه مورد نیاز ما است که یک کالای وارداتی محسوب می شود و میزان قیمت آن در نوسان است، از سویی بازار فروش مناسبی هم در این دوران تجربه نکرده ایم.
حمایت ها می توانست در عرصه فروش دردی از تولیدکنندگان و فعالین عرصه صنایع دستی دوا کند
فرزی با بیان اینکه شرایط اقتصادی به صورت زنجیره وار به هم مربوط است، عنوان کرد: نمی توان با این شرایط گلایه چندانی داشت اما حمایت ها می توانست در عرصه فروش دردی از تولیدکنندگان و فعالین عرصه صنایع دستی دوا کند و از آن ها در این خصوص حمایت شود.
صنایع دستی یکی از فعالیت های هنری است که به شدت به شرایط اقتصادی وابسته است، به نوعی که گرانی مواد اولیه، کمیابی آن، وضعیت اقتصادی مردم، بازار فروش و صادرات به شدت روی آن اثرگذار است و از سویی، این روزها محدودیت های کرونایی و ممانعت از ورود گردشگران و یا برگزاری بازارچه های صنایع دستی و نمایشگاه های صنایع دستی همه و همه به این وضعیت دامن زده است.
چرا در سالی که در آن باید برنامه ریزی ها در جهت حمایت تولید، مانع زدایی ها و پشتیبانی از آن ها باشد، بایستی با کاهش چشمگیر تولید، فروش و صادرات و تنها ماندن صنعتگران و هنرمندان صنایع دستی آن هم در استان همدان که در این عرصه همواره در طول تاریخ پرآوازه بوده است، مواجه شویم؟
به نوعی که این روزها نه تنها میزان صادرات و فروش بلکه میزان تولیدات صنایع دستی نیز کاهش چشم گیری داشته است و بسیاری از فعالین این عرصه با وضعیت نامناسب اقتصادی روبرو شده اند. اما در این بین به راستی باید چه قدمی برداشت؟ چرا در سالی که در آن باید برنامه ریزی ها در جهت حمایت تولید، مانع زدایی ها و پشتیبانی از آن ها باشد، بایستی با کاهش چشمگیر تولید، فروش و صادرات و تنها ماندن صنعتگران و هنرمندان صنایع دستی آن هم در استان همدان که در این عرصه همواره در طول تاریخ پرآوازه بوده است، مواجه شویم؟
شاید در این بین، درمانی با نام برپایی نمایشگاه های مجازی صنایع دستی بتواند گره گشا باشد، حمایت هایی از جنس تسهیلات با بازپرداخت های مناسب به نحوی که قرار نباشد یک هنرمند یا فعال عرصه صنایع دستی یک وام ۶ میلیون تومانی، با ۱۸ درصد سود آن هم با بازپرداختی کوتاه مدت را تجربه کند و قرضی دیگر روی قرض هایش اضافه شود بدین ترتیب، زمان آن رسیده تا در این وضعیت نامناسب آستین های همت را مسئولانه بالا زد تا بیش از پیش شاهد زمینگیری صنایع دستی استان همدان نباشیم.