بازار؛ گروه استان ها: برنج از جمله محصولات پرآب طلب به شمار می رود و با توجه به آنکه ناقوس خشکی و کم آبی در مازندران هم به صدا درآمده است، برخی از کشاورزان اقدام به کشت برنج به صورت دیم یا خشکه کاری کردند.
تجربه تنش آبی در شالیزارها طی سال های قبل سبب شده تا کشاورزان برخی از مناطق شرق از جمله روستای حسین آباد میانکاله با شیوه دیم و خشکه کاری، اقدام به کشت برنج کنند. در شیوه خشکه کاری، شالیکاران به جای نشاکاری در خزانه، بذر برنج را در زمین شخم زده و آماده شده، می پاشند.
زمین شالیزاری سه هکتاری کشاورز جویباری که همانند گندم به زیر کشت برنج رفته است، مستقیم، بدون خزانه گیری و نشاکاری کشت شده و این شیوه سال های قبل در مزارع برخی از کشاورزان اجرا شد.
کشت دیم یا خشکه کاری باید ترویج یابد
علی حیدری کارشناس کشاورزی در مازندران در گفتگو با خبرنگار بازار با اشاره به اینکه کم آبی در استان مازندران مسئله ای جدی به شمار می رود، افزود: یکی از روش های مدیریت منابع، ترویج کشت دیم یا خشکه کاری است که باید در مورد محصولات مختلف از جمله برنج مورد توجه قرار گیرد.
وی با اظهار اینکه برنج محصول پرآب طلبی است و کشت در بسیاری از مناطق کم آب کشور نیز ترویج یافته است، افزود: به دلیل کمبود آب هرچند کشت آن در مناطق کم آب ممنوع است اما شاهد هستیم کشاورزان با استفاده از شیوه هایی نظیر خشکه کاری اقدام به کشت می کنند.
وی با عنوان اینکه کم آبی در مازندران نیز در سال های اخیر سبب شده تا کشاورزان مناطق شرقی به کشت برنج به صورت خشکه کاری و بدون استفاده از آب روی آورند، افزود: کاهش مصرف آب نسبت به شیوه غرق آبی، صرفه جویی در مصرف بذر و دستمزدها از جمله مزایای آن است.
حیدری یادآور شد: تسریع در اجرای کار، کاهش آفات و بیماری ها و حفظ بافت خاک از دیگر مزایای کشت برنج به شیوع خشکه کاری محسوب می شود.
این کارشناس با اظهار اینکه در روش غرقاب ۱۵ هزار مترمکعب آب برای کشت برنج مصرف می شود، افزود: در روش خشکه کاری میزان مصرف آب پنج تا هشت هزار مترمکعب است.
کشت برنج به شیوه خشکه کاری در مناطق شرقی مازندران به دلیل محدودیت منابع آبی رواج گرفته است و امسال در سه هکتار از مزارع این شهرستان به صورت پایلوت اجرا شده است
کشت برنج به شیوه خشکه کاری در مناطق شرقی مازندران به دلیل محدودیت منابع آبی رواج گرفته است و امسال در سه هکتار از مزارع این شهرستان به صورت پایلوت اجرا شده است. غلامرضا قنبری رئیس جهاد کشاورزی بهشهر در گفتگو با خبرنگار بازار با اظهار اینکه کشت بدون آب و خشکه کاری در مزارع روستای حسین آباد شهرستان انجام شده است، سطح آن را سه هکتار بیان کرد و گفت: با توجه به محدودیت منابع آبی باید از روش های کم آب بر برای کشت محصولات بهره گرفت.
وی با اظهار اینکه پیش بینی می شود خشکه کاری برنج به دلیل کم آبی و خشکی طی سال های آینده رواج بیشتری داشته باشد، افزود: طی سال های قبل بارها مزارع کشاورزان با تنش های آبی و کم آبی مواجه شده بود از این رو باید به سمت روش های کم آب بر هدایت شویم.
خشکه کاری منجر به صرفه جویی در مصرف آب می شود
وی با عنوان اینکه خشکه کاری برنج در سال های گذشته نیز در مزارع شهرستان اجرا شده است، افزود: پارسال ۲۴ هکتار از مزارع به زیرکشت بدون آب برنج رفته است.
قنبری کاهش مصرف بذر و سم، صرفه جویی در هزینه های کارگری را از جمله مزیت ها برشمرد و گفت: برآوردها نشان می دهد کشت برنج بدون آب سبب صرفه جویی ۵۰ درصدی در هزینه های کارگری می شود.
مجید بهادری معاون جهاد کشاورزی مازندران نیز در گفتوگو با خبرنگار بازار با بیان اینکه بیش از درصد بالایی از شالیزارهای استان نشاکاری شدند، افزود: نیمی از برنجزارها به صورت مکانیزه و مابقی به صورت سنتی نشاکاری شدند.
کشت برنج به صورت خشکه کاری در نکا انجام شد
وی درباره تامین منابع آبی اظهار داشت: وضعیت منابع آبی در مناطق غرب، مرکزی و مناطق متمایل به شرق تقریبا خوب و رضایت بخش است و نگرانی بابت تامین آب وجود ندارد اما مناطق شرقی استان نیاز به مدیریت بیشتری دارد.
معاون جهاد کشاورزی مازندران از کشاورزان خواست تا با مدیریت مصرف، برنج کاری را انجام دهند و از آنان خواست نسبت به خشکه کاری برنج اقدام کنند و گفت: این طرح به وسعت دو هکتار در شهرستان نکا اجرا شده است.
بهادری در پاسخ به منع ورود کارگران نشاکار غیربومی به استان گفت: امسال این کارگران می توانند با رعایت پروتکل های بهداشتی و شیوه نامه ها و با ماشین های شخصی، داشتن ماسک و مواد ضدعفونی کنند به استان بیایند و در نشاکاری فعالیت کنند.
وی از تهیه شیوه نامه ای برای فعالیت کشاورزی در استان خبر داد و گفت: از شیوه کشت خشکه کاری حمایت های فنی و تسهیلاتی صورت می گیرد.
به گزارش بازار، علاوه بر بهشهر کشت شالی رقم طارم هاشمی به روش مستقیم و خشکه کاری به صورت مکانیزه برای اولین بار در روستای ورزوار دهستان توسکا چشمه گلوگاه نیز به صور آزمایشی و پایلوت انجام شده است.
توصیه ای برای خشکه کاری برنج نداریم
عزیزاله شهیدی فر رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران در گفتگو با خبرنگار بازار با بیان اینکه بهترین شیوه برای کشت شالی در مزارع، آبیاری دوره ای است، افزود: کشاورزان از اجرای این طرح نتیجه گرفتند.
وی با عنوان اینکه نظرات متفاوتی درباره خشکه کاری برنج وجود دارد، افزود: برخی معتقدند اجرای این طرح تاثیری در کاهش مصرف آب ندارد از این رو فعلا توصیه ای برای ترویج چنین طرحی در استان نداریم.
به تاکید کارشناسان با توجه به کمبود منابع آبی در صورت موفقیت، این روش می تواند در سطح وسیعی از مزارع مناطق کوهستانی که با خطر کم آبی مواجه هستند انجام شود و مورد استقبال کشاورزان قرار گیرد.
کاهش هزینه های کارگری، هزینه های تهیه خزانه، آماده سازی زمین اصلی، نشاکاری و کاهش مصرف آب از مزایای این طرح است زیرا بخش قابل توجهی از منابع آبی مازندران برای کشت شالیزار و برنج استفاده می شود.
برآوردها نشان می دهد برای کشت ۲۱۵ هزار هکتار از اراضی شالیزاری مازندران بیش از سه میلیارد مترمکعب آب نیاز است و در صورت خشکه کاری این میزان به نصف تقلیل می یابد.