به گزارش بازار به نقل از اتاق تهران، خبر واردات شش میلیون دز واکسن توسط بخش خصوصی تاکنون واکنشهای بسیاری را برانگیختهاست؛ گروهی این اقدام بخش خصوصی را مورد تمجید قرار داده و البته برخی چهرهها نیز از توزیع رانت در قالب صدور مجوز واردات واکسن ابراز نگرانی کردهاند. این درحالی است که مسعود خوانساری، رئیس اتاق بازرگانی تهران روز گذشته در جریان اعلام این خبر، دلیل ورود بخش خصوصی به عرصه واردات واکسن را ایفای مسئولیت اجتماعی، کمک به دولت در اجرای سریعتر واکسیناسیون همگانی و نیز حمایت از بخش تولید عنوان کرد.
در همین رابطه ناصر ریاحی، رئیس اتحادیه واردکنندگان دارو ضمن ارائه جزییات بیشتری از فرآیند به این نکته اشاره کردکه واردات واکسن توسط بخش خصوصی اقدام جدیدی نیست و پیش از این نیز فعالان این حوزه با سفارش معاونت بهداشتی وزارت بهداشت اقدام به واردات واکسنهای مننژیت، هپاتیت، کزار و هاری کردهاند.
عضو هیات رئیسه اتاق تهران گفت: پیش از آنکه اتاق تهران خبر واردات واکسن از سوی بخش خصوصی را اعلام کند، رئیس سازمان غذا و دارو از تایید سه شرکت واردکننده برای واردات واکسن سخن گفته بود. دو شرکت از این سه شرکت، نمایندگی تولیدکنندگان واکسن در ایران را برعهده دارند و از ابتدا هم پیشنهاد واردات را به وزارت بهداشت ارائه کرده بودند. اما در سال جدید که وزارت بهداشت موافقت خود را با ورود بخش خصوصی به این حوزه اعلام کرد، این شرکتها فعالتر شدند.
او افزود: فرایند صدور مجوز وزارت بهداشت برای واردات واکسن چنین است که سازمان غذا و دارو طی نامهای خطاب به تولیدکننده واکسن به زبان انگلیسی، موافقت خود را با اینکه شرکت ایرانی وارد مذاکره برای خرید واکسن شود، اعلام میکند و همچنین اعلام میکند که وقتی واکسن به ایران برسد، وزارت بهداشت در توزیع و تلقیح آن نظارت کافی خواهد داشت. پس از این مرحله، مذاکره آغاز میشود. شرکتهای واردکننده دارو یا واکسن، معمولا پیش از انعقاد قرارداد با هزینه خود یکی از کمپانیهای بازرسیکننده نظیر SGS را به کارخانه سازنده اعزام میکند تا محصول را از نظر کیفیت و تاریخ مصرف مورد ارزیابی قراردهد. پساز آن اقدامات بعدی برای واردات کالا انجام میگیرد.
ریاحی در ادامه با اشاره به نوع واکسنهای وارداتی توضیح داد: ۳ میلیون دز از واکسنهای وارداتی توسط بخش خصوصی، واکسن روسی اسپوتنیک و ۳ میلیون دز واکسن استرازنکا تولید موسسه سرمسازی هند است. موسسه سرمسازی هند نیز به عنوان یکی از بزرگترین شرکتهای تولیدکننده واکسن در جهان شناخته میشود.
او با بیان اینکه بخش خصوصی این واکسنها را با استفاده از اعتبارات اسنادی خریداری خواهد کرد، افزود: قرار است، در اینجا نسبت به گشایش اعتبار اسنادی اقدام کنیم و بانکها هم همکاری میکنند که این گشایش اعتباری با حداقل پیشپرداخت انجام گیرد. البته پروفرمایی که در اختیار ما قرار میگیرد، مدت محدودی دارد و باید به سرعت پرداختها انجام شود. در عین حال، اولین محموله در حد ۱۰۰ هزار دز وارد کشور میشود تا از لحاظ حمل و واکسیناسیون مشکلی ایجاد نشود. البته در همه جای دنیا واردات واکسنهایی که دمای نگهداری آنها زیر صفر است، به تدریج انجام میشود.
ریاحی با اشاره به اینکه واکسنهای وارداتی در گمرک به سازمان غذا و دارو با هر نهاد دولتی دیگری که تعیین شود، تحویل داده خواهد شد ادامه داد: تلقیح این واکسنها توسط همکاران مورد تایید یا تحت نظارت وزارت بهداشت انجام خواهد شد. اگرچه هدف از واردات این واکسنها ایجاد مصونیت در بخش تولید است اما تزریق این واکسن به کارگران نیز طبق الگوریتم و اولویتهای مشخصی که دانشگاه شهید بهشتی به طراحی آن کمک میکند، انجام خواهد شد. اینگونه نیست که از ارتباطات شخصی بهره بگیریم و در فلان کارخانه، خود را در اولویت تزریق قرار دهیم. شرایط سنی و سایر معیارها برای تزریق در نظر گرفته خواهد شد و از افراد دعوت میشود که به ترتیب لیست نسبت به تلقیح واکسن اقدام کنند؛ در عینحال، مشخصات افراد و واکسنی که به آنها تزریق شده در سامانه جامعی که توسط سازمان غذا و دارو طراحی شده، وارد میشود، چرا که باید عوارض آن کنترل شود.
عضو هیاترئیسه اتاق تهران به انگیزه اتاق بازرگانی تهران برای فراخوان به شرکتها با موضوع واردات واکسن اشاره کرد و گفت: امسال سال پشتیبانی و رفع موانع تولید است و یکی از موارد پشتیبانی کمک به تداوم تولید است. میدانیم که در زمان اعلام تعطیلیهای گسترده، واحدهای صنعتی تعطیل نمیشوند؛ چراکه باید مایحتاج مردم را تولیدکنند. از این گذشته، کارگران کارخانهها در فهرست اولویت تزریق واکسن قرار ندارند و این وظیفه ذاتی اتاق بازرگانی است که این خدمت را ارائه کند. در واقع، بخش خصوصی اکنون به کمک دولت و تولید آمده و به محض آنکه واکسن تولید داخل به بازار بیاید، واردات را ادامه نخواهد داد.
ریاحی گفت: اکنون برخی این انتقاد را مطرح میکنند که چرا هزینه تزریق واکسنها بر عهده کارفرما قرار گرفته و دولت این هزینه را تقبل نمیکند. اما باید گفت که تولیدکنندگان و صنعتگران در بسیاری از موارد در انتظار اقدام دولت نمینشینند و حتی با هزینه شخصی امور خود را به پیش میرانند. اینجا بحث مسئولیت اجتماعی نیز مطرح است و البته هر یک روز تعطیلی بنگاهها هزینههای بسیاری را بر فعالان اقتصادی تحمیل میکند. از این رو، من فکر میکنم که این طرح با استقبال کارفرمایان و صاحبان صنعت مواجه شود.
او با ابراز امیدواری نسبت به اینکه این اقدام بخش خصوصی با موفقیت همراه شود، ادامه داد: واردات واکسن در شرایط کنونی، کار آسانی نیست و ما تلاش کردهایم که همه الزامات را رعایت کنیم. اما در نهایت، تصمیم با سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت است؛ چرا که آنها متولی این امر هستند. فعالان حوزه سلامت خود را جزو سپاه سلامت کشور قلمداد میکنند و فرمانده این سپاه نیز وزیر بهداشت است.
ریاحی در ادامه با اشاره به برخی اظهارنظرها مبنی بر اینکه واردات واکسن جزو وظایف دولتهاست گفت: این تلقی، صحیح نیست؛ در بسیاری از کشورها نهادهای دولتی حوزه بهداشت فاقد بازوی بازرگانی هستند. در ایران فعالیتهای بازرگانی در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی به هیات امنای ارزی در وزارت بهداشت واگذار شده و این نهاد از طریق شرکتهای زیرمجموعه خود به تامین اقلام مورد نیاز کشور میپردازد که البته اقدامات هیات امنای ارزی بیشتر بر روی تامین تجهیزات پزشکی متمرکز بوده و اکنون ماموریت واردات واکسن نیز بر عهده این نهاد قرارگرفتهاست.
او با تاکید بر اینکه «به موجب مجوز سازمان غذا و دارو، تعدادی از شرکتها نیز مجاز به واردات واکسن شدهاند» ادامه داد: البته این مجوز منحصر به واکسن کرونا نیست و بخش خصوصی پیش از این نیز با سفارش معاونت بهداشتی وزارت بهداشت اقدام به واردات واکسنهای مننژیت، هپاتیت، کزاز و هاری کرده است. در واقع این واکسنها وارد شده و در اختیار وزارت بهداشت قرار گرفته است. ضمن آنکه اصولا واردات واکسن توسط شرکتها متخصص در این امر انجام شدهاست.
او گفت: البته شنیده شده که سازمان غذا و دارو حتی به شرکتهای غیردارویی که پروفرما ارائه میکنند، مجوز واردات واکسن کرونا را داده است که به دلیل غیرتخصصی بودن اقدام این شرکتها، امری قابل قبولی نخواهد بود. اگر چنین موضوعی صحت داشته باشد، احتمالا شرکتهایی که به صورت تخصصی به امر واردات واکسن اقدام میکنند، عقبنشینی خواهند کرد.