به گزارش جهان صنعت نیوز: دولت با همه قدرت میخواهد تولیدکنندگان را مجاب کند که از دستورهای سازمان حمایت اطاعت کرده و جلوی رشد قیمتها را بگیرند تا کمتر تصمیمهای سخت بگیرد و از طرف دیگر، میخواهد با تحدید واردات برای تقاضای ارز راه ورود کالاها را نیز تنگ کند به طوری که گفته میشود فقط یک میلیون تن ذرت و نیز ۲۰۰ هزار تن برنج در بندرهای ایران دپو شده است.
تصمیمها و رفتار و گفتارهای انقلابیون مستقر در مجلس و منتقدان بر دولت که باید از ثروتمندان مالیات بیشتری گرفته شود و از سود سپردهگذاری، سود سهام، سود دادوستد سکه و خانههای لوکس و اتومبیلهای گرانقیمت و خانههای خالی مالیات گرفته شود و میدانیم که اینها نیز بیشتر به بخش خصوصی تعلق دارد، کار را برای فعالیتهای بخش خصوصی تنگ کرده و زمزمههای کنارهگیری از فعالیت شنیده میشود. در روزها و هفتههای تازهسپریشده شماری از بازرگانان و تولیدکنندگان به مرز عصیان رسیده و بدون لکنتزبان سخن میگویند.
وقتی صدای میرمحمد صادقی هم درمیآید
همه کسانی که با اقتصاد سیاسی ایران آشنا هستند و سرشت و اخلاق مدیران و صاحبنامهای بخش خصوصی را میشناسند نیک میدانند میرمحمد صادقی تولیدکننده و تاجر خوشنام و قدیمی ایران کمتر لب به گلایه باز میکند و اگر حرفی داشته باشد به مدیران دولت انتقال میدهد اما حالا کار به جایی رسیده که تابآوری و مدارای او نیز تمام شده و میگوید: «روش و سیاستی که بانک مرکزی در برابر صادرکنندگان و رفع تعهد ارزی آنها در پیش گرفته است باید تغییر کند و بانک مرکزی باید مناسبات خود را با بخش خصوصی دگرگون کند. او میگوید شاید کمتر از دو یا سه درصد تخلف وجود داشته باشد و این میزان نباید بانک مرکزی را از وظیفهاش که حمایت از صادرات است منحرف کند.» او میگوید صادرکنندگان ایرانی بازارهای هدف خوبی دارند اما به دلیل تنگناها نمیتوانند کار خود را انجام دهند.
گوشهنشینی صادرکنندگان اصیل
در جریان داستانی که رییس بانک مرکزی کلید آن را زد و بخش خصوصی متهم شد ارزهای صادراتی را برنگردانده و دلار به همین دلیل جهش را تجربه کرده است معلوم شد دهها صادرکننده بینام و نشان وجود دارند که صادرات انجام داده و دلاری برنگرداندهاند. فشار حیثیتی که روی صادرکنندگان آمد موجب شد که برخی از فعالان این فعالیت بسیار حیاتی به این فکر باشند که برای مدتی کار را تعطیل کنند. یونس ژائله به پایگاه خبری اتاق ایران گفته است متاسفانه نرخ سریع و شتابان ارزهای معتبر نسبت به ریال به معنای خودزنی برای ایران است. ایران دارد نفتفروشی میکند. از طرف دیگر بخشنامههای صادر شده تناقض دارد. آمارهای ارزی گمرک براساس قیمتهای قبلی برای صادرات کالاها هستند، در شرایطی که رکود جهانی قیمت کالاهای صادراتی را کاهش داده، اما دولت همچنان میخواهد برای پر کردن خزانه ارزیاش همان قیمتهای پیشین را معیار قرار دهد.
ایران به صادرات نیاز دارد و باید فعالیت کنیم سهم ایران از صادرات جهانی افزایش یابد اما سیاستها گونهای است که حتی صادرکنندگان اصیل را به این فکر انداخته است تا مدتی گوشهنشینی کنند.
دولت باید مدت زمان برگشت تعهد ارزی را تغییر دهد و انعطاف داشته باشد. صادرکنندگان نمیخواهند آبروی خود را از دست بدهند. عددهای دولت باید راستیآزمایی شود. فرستادن صادرکنندگان به دادگاهها و عدم اطمینان به صادرکنندگان بزرگ و شناخته شده کار را دشوار میکند.
تناقضها و قیام مرد صبور
غلامحسین شافعی مرد بردبار بخش خصوصی و کسی که باید در هر حرف و رفتارش دقت کند که دولت و سایر نهادهای قدرت از او و از دست بخشخصوصی ناراحت نشوند و در اینباره با انتقادهای همکارانش مواجه میشود نیز سرانجام در مشهد نوعی عصیان را نشان داد.
او در مشهد با تاکید بر اینکه بخشنامه رفع تعهد ارزی صادرکنندگان را سردرگم کرده است گفت، در دورهای صادرات ریالی به عراق و افغانستان از تعهد ارزی معاف شد. مشابه این معافیتها را از تعهد ارزی در صادرات یک میلیون یورو و نیز کالاهایی که ۸۰ درصد مواد اولیه آنها وارداتی بود داشتیم اما بانک مرکزی تصمیم به پیگرد همه موارد یادشده گرفت و تصمیمهای پیشین را نادیده گرفته است تا امروز همان پروندهها، عطفبماسبق شوند.
رییس اتاق ایران گفت، در دو سال تازهسپریشده تنگناها و مشکلات در تولید، صادرات و مسایل ارزی فعالان اقتصادی را در شرایط سخت قرار داده و در دولت تصمیمهای یکطرفه اتخاذ میشود. دولت و مسوولان تصمیمهای اتخاذ و اعلام شده رسمی را ناگهان لغو کرده و تصمیمهای تازه را عطفبماسبق میکنند. بانک مرکزی خودرای شده و سازمان توسعه تجارت نیز منفعل است و حمایتی از تجارت نمیکند.
تصمیمهای شتابزده
غلامحسین جمیلی عضو هیاترییسه اتاق تهران نیز معتقد است دولت و سازمانهای دولتی با اتخاذ تصمیمهای شتابزده کار را برای فعالان خصوصی دشوار کردهاند. بخش خصوصی انتظار دارد دولت دست از اصرار و سختگیری مضاعف بردارد و از اتخاذ تصمیمهای عجولانه پرهیز کند تا شرایط پیچیدهتر نشود. مشکل ارزشگذاری کالاهای صادراتی گونهای است که دولت بیش از ارزش واقعی صادرات میخواهد درآمد کسب کند. نرخ ارز هر ساعت و هر روز تغییر میکند و تولید در منگنه قرار دارد. این وضعیت بخش خصوصی را از کارآمدی دور میکند.
خدشه بر کار تولید
یک گزارش خوانده شده از سوی مرکز پژوهشهای اتاق ایران در نشست میان اعضای شورای راهبری بهبود محیط کسبوکار که در آن نمایندگان اتاقهای تعاون و اصناف نیز عضویت دارند نشان میدهد مالیات بر عایدی سرمایه با توجه به شرایط فعلی در مسیر تنظیم بازارها که به افزایش هزینهها منجر میشود مخدوشکننده انگیزه کار تولیدی است.
محمود تولایی رییس کمیسیون مالیات، کار و تامین اجتماعی اتاق ایران در این نشست گفت: متاسفانه در شرایط فعلی با دولت و مجلسی طرف هستیم که در برابر هم صفآرایی کردهاند. از یک طرف مجلس تشنه اجرا و شتابزده را میبینیم که میخواهد برخی قانونها را حذف کند و از سوی دیگر دولتی بر سر کار است که فقط میخواهد به پول برسد. طرح مالیات بر عایدی سرمایه شفاف نیست و یک لایحه برای تنظیمگیری برای اقتصاد به حساب میآید.
محمدباقر مجتبایی مشاور رییس اتاق اصناف نیز گفت: دولت در حرف یک چیزی میگوید اما در عمل رفتار دیگری دارد به گفته این مشاور اقتصادی طرح مالیات بر عایدی سرمایه در واقع تنبیه مردم را نشانه گرفته است.
هاله حامدیفر از اعضای هیات نمایندگان اتاق نیز میگوید: در حالی که در بهترین شرایط وزارت بهداشت سوریه پس از شش ماه از تاریخ توزیع دارو و در عراق پس از ۹ ماه، فقط ۹۰ درصد مبلغ مناقصه را به صادرکنندگان پرداخت میکنند چگونه میتوان در مدت چهار ماه ارز را برگرداند. به گفته او صدور بخشنامههای پرشمار و متناقض از طرف بانک مرکزی ریشه بسیاری از مشکلات فعلی صادرکنندگان است و میبینیم که بانک مرکزی بدون اطلاع قبلی درصد رفع تعهد ارزی را تغییر میدهد.
قیمتگذاری دستوری
در گوشه دیگری از اتاق ایران اما تولیدکنندگان صنعت مرغداری نشسته و میگویند قیمتگذاری دستوری به چالش اصلی تولید تبدیل شده است. کاوه زرگران رییس کمیسیون بازرگانی داخلی میگوید تخصیص نامناسب ارز، تشدید تحریمها و قیمتگذاری دستوری به کاهش تولیدات دامی منجر شده است.
یک تولیدکننده دیگر باز هم از بانک مرکزی شکایت میکند و میگوید چه کسی باید بگوید مشکلات کجاست.
در نشست کمیته بینالمللی گردشگری نیز از فراموش شدن این بخش توسط دولت گلایه میشود.
سجاد غرقی یک تولیدکننده در اتاق تهران میگوید به ما میگویند باید با خامفروشی مبارزه شود و همین شعار مساله تازه ایجاد کرده است.
فرهاد آگاهی رییس انجمن واردکنندگان فرآوردههای دامی نیز میگوید با ادامه تغییرات نرخ ارز و شرایطی که وزارت جهاد کشاورزی ایجاد کرده، قیمت گوشت باز هم افزایش خواهد یافت و قاچاق دام زنده از ایران نیز گسترش مییابد.
نتیجهگیری
آنچه از زبان فعالان بخش خصوصی در گفتوگو با پایگاههای خبری اتاقهای بازرگانی خواندید بخش کوچکی از شکایتها و گلایههای آنها از راهبرد دولت است. راهبرد دولت فعلی این است که برای مدت باقیمانده از دوران فعالیت خود تا جایی که میتواند مشکلات ناشی از فروش و صادرات نفت را با سختگیری بر بخش خصوصی برطرف کند. بخش خصوصی ایران که فاقد رسانه نیرومند، فاقد انسجام در کلیت خود و فاقد نیروی سیاسی پشتیبان است در برابر نهادهای دولت کم آورده و به نظر میرسد شورش و ناآرامی در ذهن و در عمل آنها جوانه زده و با ادامه وضع موجود سر از خاک برمیآورد. کارشناسان باور دارند دولت و مجلس نمیتوانند و نباید هر چه سختگیری در ذهنشان نقش میبندد را به سمت بخش خصوصی روانه کرده و کاری کنند که نیروهای اصیل و میهندوست این بخش بروند و افرادی با انگیزههای سودجویی غیرمتعارف کار را دست بگیرند.