شهدای ایران: روزنامه «کیهان» در ویژههای خود نوشت:
کاظم جلالی که در اواخر عمر مجلس دهم ترجیح داد از نمایندگی استعفا دهد و به سفارت ایران در مسکو برود، در پنجمین سالگرد برجام نوشت: «روند اجرایی برجام فراز و نشیبهای زیادی را طی نموده است. در ابتدا شاهد اجرای تعهدات برجامی از سوی جمهوری اسلامی ایران بودیم و با استناد به توافقات به عمل آمده تحریمهای ایران که در ارتباط با فعالیتهای هستهای ایران وضع شده بود، لغو گردید و مقرر شد بخشی از تحریمهای (تسلیحاتی) در پایان اکتبر ۲۰۲۰ پایان یابد. اما خروج آمریکا از برجام در تاریخ ۸ ماه می ۲۰۱۸ احیای تحریمها در دو مرحله ۹۰ و ۱۸۰ روزه و وضع تحریمهای جدید توسط آمریکا موجب گشت اجرای این توافق بینالمللی با پیچیدگی بیشتر روبرو شود.علیرغم همکاری و همراهی روسیه و چین، عدم اجرای کامل تعهدات از سوی سه کشور اروپایی در سایه محدودیتهای اعمال شده بعد از خروج آمریکا از برجام و وضع تحریمهای ثانویه موجب گشت اوضاع بیشتر پیچیده شود و عملا ایران از منافع اقتصادی برجام بهرهای نبرد و در نتیجه یکی از پایههای مهم برجام (اقتصادی) سست گردد.»
او میافزاید: اروپائیان علیرغم تمایلات مثبت سیاسی، هنوز نتوانستند در عمل پایبندی به تعهدات خود را ثابت نمایند. کانال مالی اروپا موسوم به اینستکس فعال شده، ولی به دلیل معدود و محدود بودن معاملات تحت فشارهای آمریکا، نتوانسته است کارایی لازم را داشته باشد.
حرکت اخیر اروپائیان در ارائه قطعنامه ضدایرانی در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز ضربه دیگری بر روند اجرایی برجام میباشد.
در هنگام انعقاد برجام تقریبا اکثراً اعضاء اذعان داشتند که این یک توافق برد- برد است، اما بعد از پنج سال وارد کردن ضربات پیدرپی به برجام و اجرای نامتوازن آن، این ویژگی سند مذکور از بین رفته است. اما هنوز فرصت برای نجات برجام باقی است و تنها اراده سیاسی و اقدام عملی اعضای باقیمانده برجام را برای ایجاد توازن میطلبد.»
این نوشته از جهات مختلف مخدوش است. نخست اینکه برخلاف وعدهها، کلمه لغو تحریمها در برجام نیامده و صرفا از کلمه تعلیق استفاده شده بود. اما جناب سفیر هنوز هم از عبارت لغو تحریمها استفاده میکند!
ثانیا برخی تحریمهای مالی و بانکی وعده داده شده، حتی در دوره اوباما نیز تعلیق نشد اما در مقابل با تحریمهای ویزایی و کاتسا و آیسا برحجم تحریمها افزوده شد.
ثالثا کانال موسوم به اینستکس یک فریبکاری تمامعیار اروپایی است و عجیب است که آقای جلالی به آن استناد میکند.
رابعا آقای جلالی باید بهتر از هرکسی بداند که برجام به اعتبار تضمین نامتوازن و اجرای نامتوازنتر آن، قابل احیا نیست. مشخصا به این دلیل که حتی نامزد دموکراتها نیز گفته است در صورت پیروزی در انتخابات به برجام برنخواهد گشت و انتظار مذاکرات جدید و دریافت امتیازات جدید را دارد.
∎