اعتمادآنلاین| فرشته بهروزینیک- بازار خودرو وارد فاز دلالی شده است؟ این پرسش هر بار که قیمتها در این بازار نجومی میشود، در اذهان نقش میبندد. آمارهای متفاوتی هم ارائه شده است. مانند این آمار که میگوید در حدود 52 درصد از مردم به دلیل ناتوانی مالی، ماشین سواری ندارند. گرچه در همین باره هم اظهارنظرهای متفاوتی از سوی کارشناسان و دستاندرکاران صنعت خودرو شنیده میشود (اینجا بخوانیم).
فربد زاوه، کارشناس صنعت خودرو، درباره این موضوع به اعتمادآنلاین گفت: اینکه میگویند 52 درصد از مردم ماشین ندارند، حرف درستی نیست. این آمار غلطی است که در کشور انتشار یافته و مبنای اشتباهی برای همه تصمیمگیریها شده است.
28 میلیون خانوار داریم و 28 میلیون اتومبیل
زاوه برای مصداقی شدن اظهارنظر خود توضیح داد: ما 28 میلیون دستگاه اتومبیل در کشور داریم و 28 میلیون خانوار. اگر بگوییم 52 درصد از این 28 میلیون خانوار ماشین ندارند، یعنی مابقی باید 2 ماشین داشته باشند. پس این آمار نمیتواند درست باشد.
این کارشناس صنعت خودرو در خصوص نقشی که گفته میشود دلالها برای گران شدن قیمت خودرو در بازار ایفا کردهاند، اظهار داشت: درباره اینکه گفته میشود دلالها باعث افزایش قیمت میشوند باید بگویم این حرف بیش از یک فرافکنی نیست. این دولت است که در کشور تورم ایجاد کرده. حالا خودش جلو افتاده و "آی بگیرید آی بگیرید" راه انداخته، اما آن کسی را که باید بگیریم، خود دولت است.
او ادامه داد: تورم از سیاستهای پولی، خلق نقدینگی و همچنین کسری بودجهای دولت نشأت میگیرد. از سوی دیگر آن کسی که در ایران تولید و توزیع خودرو انجام میدهد هم خود دولت است. حالا اینکه بیاییم و آن نفر سوم (دلالها) را متهم کنیم به دلیل پاسخگو نبودن خود دولت است که در این میان هیچ نقشی برای خودش قائل نیست.
هیچ قدمی در راه کاهش تورم برداشته نشد
به گفته این آگاه اقتصادی، در یک سال گذشته گرچه بارها تاکید شد بودجهای که برای اداره کشور در نظر گرفته شده تورمزاست اما میبینیم که هیچ قدمی در راه اصلاح این روند و کاهش هزینههای آن برداشته نشده است.
تورم از سیاستهای پولی نشأت میگیرد و از خلق نقدینگی و همچنین از کسری بودجهای دولت. از سوی دیگر آن که در ایران تولید و توزیع خودرو انجام میدهد هم خود دولت است.
زاوه در ادامه گفت: همین چند وقت پیش همایشی درباره صنعت خودرو برگزار و احتمالاً برای برگزاری آن چند صد میلیارد تومان پول خرج شده است. در این همایش سازمانها و نهادهایی حضور داشتند که اصلاً معلوم نیست کارکردشان چیست.
به نظر میرسد در عین حال که دولت هیچ مسئولیتی در به وجود آوردن تورم برای خود تعریف نکرده است، تصمیم اشتباهی مبنی بر افزایش قیمت بنزین گرفت و طرح یارانه معیشتی را به میان کشید.
بر اساس طرح معیشت قرار شد رقمی در حدود 31 هزار و 100 میلیارد تومان از محل گرانی بنزین در قالب یارانه، ماهانه 60 تا 70 هزار تومان به مردم پرداخت شود که به باور این تحلیلگر اقتصادی، نه تنها مشکلی را حل نمیکند که مشکلات موجود را تشدید خواهد کرد.
نباید دنبال مقصر گشت
زاوه معتقد است: به همین دلیل در بازار به دنبال مقصر گشتن، کار اشتباهی است. اگر در بازار مشتری غایی وجود نداشته باشد که نمیتوانند خودرو را گران کنند.
او صحبتهای خود را اینطور ادامه داد: یک سوال میپرسم؛ چرا سالهای 92 و 93 دلالها نتوانستند کاری کنند؟ در آن زمان دولت مجبور شد با استقراض از بانک مرکزی تسهیلات ارزانقیمت در اختیار خودروسازان قرار دهد.
او در ادامه پرسش دیگری را هم مطرح کرد: چرا هر زمان قیمتها در بازار خودرو بالا میرود، دولت قیمت را از روی سایتها حذف میکند؟ مگر عدم شفافیت موجب کاهش تورم میشود؟
چرا سالهای 92 و 93 دلالها نتوانستند کاری کنند؟ در آن زمان دولت مجبور شد با استقراض از بانک مرکزی تسهیلات ارزان قیمت در اختیار خودروسازان قرار دهد.
به گفته او، اقتصاد کشور ما متورم است. دولت هم مدام در پی افزایش درآمد است در حالی که باید به فکر کاهش هزینهها باشد.
مقصر دلالی در بازار خودرو دولت است
زاوه توضیح داد: مقصر دلالی در بازار خودرو دولت است. دلال کسی است که از شرایط بازار سوءاستفاده میکند. امروز اگر بازار خودرو امنیتی شود، فردا دلالها به سراغ بازار دیگری میروند. از آنجا که سالها در کشور خلق پول بدون پشتوانه صورت گرفته یکسری از مردم پول زیادی دستشان است و باید آن را در گوشهای از این بازار سرمایهگذاری کنند.
او در خصوص فرایند قیمتگذاری خودروها نیز گفت: در حال حاضر همین فرایندی که برای تحویل خودرو به مشتری طی میشود تورمزاست. خودرو را کمتر از قیمت کارخانه به بازار تحویل میدهند، خودروساز زیان میکند و دلال هم از این فرصت بهره میبرد؛ رضا رحمانی وزیر صمت گفته است که تا آخر سال با یک تجدید ارزیابی باید تورم در صورتهای مالی خودروسازان قرار گیرد؛ با این اقدام خودروساز قطعاً وامی را که از بانک گرفته پس نخواهد داد.
خودروسازان 9 هزار میلیارد تومان وام گرفتند
آنطور که زاوه اظهار داشت: خودروسازان پنج هزار میلیارد تومان امسال و چهار هزار میلیارد تومان هم سال گذشته وام گرفتند و این رقم هیچگاه به سیستم بانکی بازپرداخت نخواهد شد؛ این بدان معناست که پایه پولی در اقتصاد ایران به صورت تصنعی بالا خواهد رفت.
رضا رحمانی وزیر صمت گفته است که تا آخر سال با یک تجدید ارزیابی باید تورم در صورتهای مالی خودروسازان قرار گیرد؛ با این اقدام خودروساز قطعاً وامی را که از بانک گرفته، پس نخواهد داد.
او صحبتهای خود را به این صورت پایان داد: در بازاری که هم پول انحصاری است و هم صنعت خودرو، مصرفکننده چطور میتواند بازار را به هم بریزد؟ حجم عرضه در بازار خودرو محدود شده است. اگر مردم احساس میکنند قیمت خودرو حبابی است، نخرند. این کار موجب کرنش قیمتها در بازار خودرو خواهد شد.