«محمد صالح صدقیان» روز شنبه در گفتوگو با خبرنگار سیاسی ایرنا، با اشاره به تحولات اخیر عراق و راهپیماییهای شکل گرفته در شهرهای مختلف این کشور گفت: در چهار روز گذشته شاهد برگزاری راهپیماییهای اعتراضی در برخی از شهرهای مختلف عراق از جمله بغداد، کربلا، بابل و... بودهایم که دو عامل خارجی و داخلی در انجام آنها موثر بوده است.
وی در تشریح ابعاد داخلی در تظاهرات اخیر در شهرهای مختلف عراق اظهار داشت: هیچ گروه، حزب و جریانی تاکنون مسئولیت برگزاری این تظاهرات را برعهده نگرفته است. در سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ نیز تظاهراتهایی در عراق انجام شده بود اما در آن سالها، جریان مقتدی صدر از تظاهرات حمایت کرده و مسئولیتش را برعهده گرفته بود اما در راهپیماییهای اخیر، هیچ گروه و جریانی مسئولیت آن را قبول نکرده است.
این روزنامهنگار عراقی اضافه کرد: در تحولات ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶، اعتراضات محصور به بغداد بود اما هماکنون، این راهپیماییها فراتر از بغداد رفته و در شهرهای دیگر نیز برگزار میشود. نکته جالب آنجاست که این راهپیماییها در شهرهای شیعهنشین مانند کربلا، بابل، حماء و... انجام میشود و در شهرهای اهلسنت و کردنشین چنین تحولاتی رخ نداده است.
صدقیان ادامه داد: در حالی که گفته میشود دلیل اعتراضات بیکاری، فساد و... است این مسائل تنها مختص به شهرهای شیعهنشین نیست بلکه باید در همه شهرها باشد پس به نظر میرسد کسانی که به دنبال آشوب در عراق هستند، شهرهای شیعهنشین را هدف گرفتهاند.
وی با بیان اینکه کسانی در اعتراضات اخیر شرکت کردهاند اغلب افراد ۱۶ تا ۲۲ ساله هستند، خاطرنشان کرد: این مسئله به معنای آن است که شرکتکنندگان در اعتراضات کسانی هستند که در دوران صدام به دنیا نیامده یا دوران او را درک نکردهاند و نمیدانند عراق جدید با عراق دوران صدام و حزب بعث، چه تفاوتهایی دارد.
این تحلیلگر مسائل عراق یادآور شد: مسئلهای که غیرقابل کتمان است این است که مطالبات اجتماعی گستردهای برای مبارزه با فساد گستردهای که ساختار عراق وجود دارد، از سوی مردم دنبال میشود. دولت عادل عبدالمهدی وقتی بر سرکار آمد، امیدواریهای زیادی برای مقابله با فساد شکل گرفت اما با گذشت زمان اتفاق خاصی رخ نداده و اکنون مردم از آیندهای مبهم و نامعلوم سخن میگویند.
صدقیان افزود: فضای یاس و ناامیدی شکل گرفته در عراق موجب شده تا هرکسی که شعاری بدهد و صدای اعتراض خود را بلند کند، جوانان به میدان بیایند. شاید این افراد ندانند برای چه به میدان آمدهاند ولی وضعیت در عراق به شکلی است که افراد به ویژه جوانان نسبت به شرایط موجود معترض باشند.
وی در تشریح عوامل موثر خارجی در تحولات اخیر عراق بیان کرد: از زمان سقوط صدام، همواره بازیگران خارجی در تحولات این کشور نقشآفرین بودهاند و از سوی دیگر، تحولات بینالمللی به ویژه مسائل منطقهای در عراق تاثیر داشته است. در شش ماه اخیر هم منطقه خاورمیانه و خلیج فارس تحولاتی بسیاری داشته که موجب شده تا اثرات آن بر عراق انعکاس داشته باشد.
رئیس مرکز عربی مطالعات ایران، حملات انجام شده از سوی رژیم صیهونیستی به مراکز حشدالشعبی در عراق، افزایش تنشها میان ایران و آمریکا، حمله به تاسیسات نفتی آرامکو و اتهامزنی به ایران و عراق مبنی بر دست داشتن در انجام این حملات، باز شدن مرز زمینی بوکمال، افزایش توان نظامی حوثیها، سفر عادل عبدالمهدی به چین، اصرار آمریکا بر انجام محاصره سیاسی، اقتصادی و امنیتی ایران در منطقه و تلاش ایالات متحده برای قطع نفوذ ایران در عراق را از جمله تحولاتی خواند که بر شرایط کنونی عراق اثرگذار بودهاند.
صدقیان با بیان اینکه آمریکا تلاش میکند ایران را در عراق زمینگیر کرده و عراق را به باتلاقی برای ایران تبدیل کند، یادآور شد: ایران طی سالهای گذشته همواره نقش مثبتی در تکمیل روند سیاسی در عراق و مبارزه با تروریسم در این کشور داشته است. این مسئله منجر به نفوذ سیاسی و معنوی ایران در عراق شده است و آمریکا احساس میکند ایران باید جلو نفوذ ایران در عراق گرفته شود.
وی اضافه کرد: پس از آنکه آمریکا در دستیابی به اهداف درباره ایران موفق نشد و ناکامیهایی در عرصههای مختلف دیپلماتیک به دست آورد، میخواهد با ایران در عراق مقابله کند. در این چارچوب آنها میکوشند با ایجاد احساس نارضایتی از ایران و هرج و مرج زمینه را برای برخورد با ایران در عراق فراهم کنند.
صدقیان درباره احتمال سقوط دولت و برگزاری این انتخابات در شرایط کنونی نیز عنوان کرد: این مسئله اخیرا از سوی مقتدی صدر مطرح شده در حالی که او در روزهای نخست گفته بود مایل نیست این تظاهرات با نام او گره بخورد. اظهارات اخیر او نیز در حالی مطرح میشود که دولت عبدالمهدی از ائتلاف دو جریان سائرون وابسته به جریان صدر و فتح نزدیک به حشدالشعبی شکل گرفته است و دیگر جریانها مانند نصر، دولت قانون و حکمت در دولت نقشی ندارند.
وی ادامه داد: من بعید میدانم دولت عراق به سادگی ساقط شود و این تحولات نقش مستقیم و زودهنگامی در این مسئله نخواهند داشت.
رئیس مرکز عربی مطالعات ایران درباره تاثیر این تحولات بر راهپیمایی اربعین هم گفت: راهپیمایی اربعین سابقهای چندصد ساله دارد اما در سالهای اخیر از اهمیت بیشتری برخوردار شده است. در این بین برخی از بازیگران منطقهای و فرامنطقهای از برگزاری شکوهمند راهپیمایی اربعین ناراضی خواهند بود.
صدقیان افزود: هرچند مردم عراق از شرایط کنونی حاکم بر کشورشان ناراضی هستند اما من بعید میدانم که این مسئله تاثیری بر راهپیمایی اربعین داشته باشد چراکه مردم عراق بر اقامه این راهپیمایی تاکید دارند.