صاحبخبر - محمدرضا ستاری
جنگ برای نیروهای ائتلاف از لحاظ بینالمللی و اقتصادی حالتی فرسایشی به خود گرفته و تقریبا اکثر راهبردهای آنها به نتیجه نرسیده است. خاصه اینکه تمامی اهداف سال گذشته میلادی یعنی تصرف بندر الحدیبیه و متوقف کردن فعالیتها در امتداد ساحل دریای سرخ نیز نقش بر آب شده است.
مذاکرات صلح یمن در حالی در سوئد ادامه دارد که طبق تازهترین تحولات صورت گرفته در این مذاکرات، پیشرفتهایی در زمینه مبادلات اسرا میان حوثیها و دولت مستعفی یمن محقق شده، اما همچنان وضعیت بندر الحدیده مورد مناقشه جدی قرار داد. در همین رابطه مارتین گریفیث فرستاده ویژه سازمان ملل متحد چند روز قبل تهدید کرده بود که در صورت شکست مذاکرات موضوع را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع خواهد داد.
مخالفتهای هیئت دولت مستعفی یمن در خصوص بندر الحدیده در حالی مطرح میشود که انصارالله اعلام کرده ما برای صلح به سوئد آمدهایم نه برای تسلیم. حوثیها در این مذاکرات خواستار یک مرحله انتقالی برای مذاکرات ملی هستند و مقدمه این مسئله را توقف عملیات نظامی در بندر استراتژیک الحدیده میدانند.
در همین راستا عملیات الحدیده که چند ماه است توسط عربستان و متحدان این کشور آغاز شده همچنان بدون نتیجه خاصی ادامه دارد و تنها اوضاع غیرنظامیان یمنی را بغرنجتر از سابق کرده است. این بندر مهم یکی از مراکز اصلی ورود غذا و کمکهای بشردوستانه به مردم یمن است و از آنجا که ائتلاف عربی اجازه انتقال کالا از این بندر را نمیدهد، میلیونها شهروند غیرنظامی در معرض تهدید و خطر قحطی فراگیر قرار دارند. به گفته مقامات سازمان ملل اکنون نزدیک به 16 میلیون یعنی نزدیک به نیمی از مردم یمن در معرض قحطی و بیماریهای واگیردار هستند و حدود 85 هزار کودک زیر 5 سال نیز تنها به دلیل گرسنگی و سوء تغذیه جان خود را از دست دادهاند.
سعودیها به دنبال برگ برنده الحدیده
با این حال همزمان با مذاکرات چند روزه هیئتهای یمنی در استکهلم سوئد لیست اسامی حدود 15 هزار اسیر میان دو طرف مبادله شد و به گفته مارتین گریفیث فرستاده ویژه سازمان ملل مذاکرات درباره اقدامات سیاسی و امنیتی آتی در حال برگزاری است و قرار است طبق سندی که ارائه شده برای پایان جنگ در برخی مناطق از جمله مناطق مرزی با عربستان توافقاتی صورت بگیرد. به گفته منابع مطلع نماینده سازمان ملل پیشنهاد داده در قبال توقف جنگ در بندر الحدیده، انصارالله نیز حملات خود را متوقف کرده و ناظران بینالمللی در مناطق جنوب غربی یمن مستقر شوند.
در همین رابطه و در حالی که گفته میشود مسئله بندر الحدیده با توجه به پیچیدگیهایی که دارد از محورهای اصلی مذاکرات صلح محسوب میشود اما هیئت دولت مستعفی یمن تاکید دارد که اداره این بندر باید در اختیار ما باشد. با توجه به این مسئله کارشناسان معتقدند که یکی از دلایل پافشاری متحدان عربستان بر بندر الحدیده این است که تاکنون و پس از نزدیک به چهار سال جنگ ویرانکننده در یمن، تقریبا تمامی اهداف ائتلاف عربی به نتیجه نرسیده و حوثیها همچنان کنترل مناطق مهم و استراتژیک یمن را در اختیار دارند. به همین دلیل یک برگ برنده در الحدیده با توجه به فرسایشی شدن نبرد میتواند به میزان زیادی در مذاکرات آتی برای دولت مستعفی و همچنین سعودیها حیاتی باشد.
استقبال ایران از مذاکرات صلح یمن
همزمان با این وقایع چهارمین دور گفتوگوها میان ایران و اروپا بر سر یمن با مذاکره میان حسین جابری انصاری و هلگا اشمیت معاون فدریکا موگرینی برگزار شد. ایران پیش از این با ارائه یک طرح چهار مادهای پیشنهاد توقف درگیریها در یمن را داده و همچنین از مذاکرات صلح سوئد نیز استقبال کرده بود. در همین راستا، محمدجواد ظریف وزیر خارجه کشورمان نیز روز گذشته در واکنش به توافقات صورت گرفته در استکهلم تصریح کرده است که ایران از توافق اولیه به دست آمده میان طرفهای یمنی در سوئد تحت سرپرستی نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل استقبال و به طور قوی از ادامه گفتوگوها برای رسیدن به توافقات نهایی درخصوص تمامی مسائل حمایت میکند. اکنون زمان آن است که متجاوزان خارجی حملات هوایی خود و جنایات علیه بشریت در یمن را متوقف کنند.
ائتلاف در تکاپوی خروج از زمین سوخته
کشورهای غربی و ائتلاف عربی به رهبری عربستان در حالی ایران را متهم به حمایت از حوثیها میکنند که در قبال سکوت جامعه جهانی شدیدترین حملات را در طول چهار سال گذشته بر علیه این کشور اعمال کردهاند. در واقع اتهام به ایران در خصوص تامین تسلیحاتی حوثیها در حالی مطرح میشود که قبایل یمنی با توجه به شکاف گسترده اجتماعی در این کشور یکی از منابع مهم تامین سلاح برای گروههای فروملی منطقه هستند. همچنین نفوذ القاعده در مناطق شرقی این کشور به حدی است که اگر ارادهای برای مبارزه با افراطگرایی و تروریسم وجود دارد باید پیش از هر مسئلهای تکلیف این موضوع در مناطق شرقی یمن مشخص شود.
از سوی دیگر در حالی غرب از حوثیها به عنوان شورشی نام میبرد که این گروه چیزی در حدود 35 درصد از جمعیت یمن را شامل شده و سالها زیر سرکوب و فشار از سوی علیعبدالله صالح و پس از آن جانشینان وی با حمایت عربستان قرار داشته است. حوثیها حالا با ایستادگی در قبال حملات ائتلاف عربی معادلات کلاسیک جنگ در یمن را تغییر داده و نشان دادند برای رسیدن به خواستههایی که سالها مغفول مانده مقاومت میکنند. از سوی دیگر جنگ برای نیروهای ائتلاف از لحاظ بینالمللی و اقتصادی حالتی فرسایشی به خود گرفته و تقریبا اکثر راهبردهای آنها به نتیجه نرسیده است. خاصه اینکه تمامی اهداف سال گذشته میلادی یعنی تصرف بندر الحدیبیه و متوقف کردن فعالیتها در امتداد ساحل دریای سرخ نیز نقش بر آب شده است. به همین دلیل موقعیت عربستان و متحدانش در یمن به شدت رو به تضعیف است و به همین دلیل آنها با توجه به چالشهایی که در سایر حوزهها با آن دست به گریبان هستند، قصد دارند هر چه زودتر با گرفتن امتیازی در زمینه بندر استراتژیک الحدیده خود را از موقعیت پیچیده و دشوار یمن رها کنند.∎