به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند،|یادداشت از هاجر فرخ نژاد فعال رسانه ای و خبرنگار| از آغاز جنگ سوم تحمیلی که با نام «جنگ رمضان» در تاریخ مقاومت این مرز و بوم ثبت شد و متعاقب آن، گذر از چهل روز سوگواری عارفانه و جانسوز در فراق رهبر شهید و والامقام انقلاب اسلامی، جامعه مدنی و انقلابی ما شاهد یک «دگردیسی کالبدی و معنایی» شگرف در فضاهای شهری بوده است. این تحول، فراتر از یک تغییر مبلمان شهری یا تغییر کاربری موقت است؛ آنچه امروز در پهنه جغرافیایی خراسان جنوبی مشاهده میکنیم، تولد یک «نهاد اجتماعی نوین» در دل میدانهای شهر است. در واقع، میدان از یک عنصر صرفاً معماری و ترافیکی، به یک ارگانیسم زنده و هوشمند تبدیل شده است که تمام ابعاد زیست انسانی را در خود جای داده است.
تپش نبض تاریخ در کالبد میادین؛ از انزوا تا متن جامعه
پیش از این تحولات شگرف، مناسبتهای ملی و مذهبی ما در حصارهای فیزیکی محدود بودند. از اقامه عزای معصومین (ع) گرفته تا پاسداشت مفاخر ملی همچون حکیم فردوسی و صیانت از زبان فارسی، همگی در فضاهای بسته مساجد، تکایا و سالنهای همایش محصور مانده بودند. این حصارکشی فیزیکی، ناخودآگاه مرزی میان «رویداد» و «زیست جاری مردم» ایجاد میکرد. اما امروز، میدانهای خراسان جنوبی این حصارها را در هم شکستهاند. میدان به پهنهای بدل گشته که در آن «نبض تاریخ» با خون گرم زندگی مردمی میتپد. امروز، میدان نه یک تماشاگر، که شریک فعال غمها و شادیهای ملت است. اینجا دیگر مرزی میان فرهنگ کلاسیک و زیست تودههای مردم وجود ندارد؛ تقویم تاریخ دیگر در قفسه کتابخانهها غبار نمیگیرد، بلکه در کف میدان و با قدمهای استوار مردان و زنانی ورق میخورد که حضور را معنایی دوباره بخشیدهاند.
پایان عصر بروکراسی؛ تجلی حکمرانی میدانی در میزهای خدمت
یکی از درخشانترین و راهبردیترین ابعاد تجربه خراسان جنوبی، تبدیل «میدان اجتماعات» به «مرکز ثقل حکمرانی مردمی» است. برپایی میزهای ارتباطات مردمی و «میز خدمت» در دل میادین، آن هم در ساعاتی که چرخهای بروکراسی اداری معمولاً از حرکت میایستند (ساعات پایانی شب)، پیامی نمادین اما مقتدرانه به کل بدنه مدیریتی کشور صادر میکند. این حرکت، اعلام رسمی پایان عصر پشتمیزنشینی و آغاز مدیریت میدانی است. مطالبات، گرهها و زخمهای کهنهای که شاید ماهها در لایهدالانهای تاریک و تودرتوی اداری معطل یک امضا یا یک تاییدیه بودند، اکنون در فضایی بیواسطه و در اتمسفر شفاف میدان، گرهگشایی میشوند. میدان اجتماعات حالا شعبهای فراگیر از تمام وزارتخانهها و ادارات است که در آن، «گرهگشایی از کار خلق» بر تمام تشریفات و پروتکلهای صلب اداری ارجحیت یافته است.
میدان به مثابه مدرسه؛ بازگشت آموزش به بستر تربیت اجتماعی
در عصری که تکنولوژی و آموزشهای مجازی، ناخواسته دیواری از تنهایی و انزوا پیرامون نسل دانشآموز و دانشجو کشیده است، میدانهای خراسان جنوبی به یک «دانشگاه زنده و تعاملی» تبدیل شدهاند. وقتی در یک فضای عمومی، دورههای متنوعی از سبک زندگی اسلامی-ایرانی و فرزندآوری تا آموزشهای بهداشتی و مناسک حج برگزار میشود، در واقع مفهوم «مدرسه» بازتعریف شده است. دانشآموزی که در این میدان حضور مییابد، تنها سرفصلهای آموزشی را نمیآموزد، بلکه در اتمسفر میدان، درسِ بزرگ «مسئولیتپذیری اجتماعی» را مشق میکند. این فضا، ظرفیتی عظیم برای تربیت نسلی فراهم آورده است که آموزش را نه در انزوا، بلکه در پیوند با جامعه و آرمانهای بلند جبهه مقاومت تجربه میکند.
هندسه نوین زیست انقلابی؛ پیوند ناگسستنی جهاد و نشاط
خطای راهبردی است اگر تصور کنیم حضور در میدان صرفاً در مفاهیم سختِ سیاست یا آموزش خلاصه میشود. هنر بزرگ مدیریت جهادی در خراسان جنوبی، ایجاد پیوندی ارگانیک میان «جهاد» و «نشاط» بوده است. میدانهای امروز، در عین حال که سنگر تبیین هستند، کانون گرم نشاط خانوادهها و تفریحات سالم برای نسل نونهال نیز محسوب میشوند. این ترکیبِ موزون از «خدمت»، «آموزش»، «سیاست» و «تفریح»، مدلی بدیع از زیست مؤمنانه را ارائه میدهد که در آن، دین نه تنها مانع نشاط نیست، بلکه خود بسترساز یک زندگی پویا و پرانگیزه است. در این هندسه جدید، کودک در حین بازی، با مفاهیم والای ایثار و مقاومت آشنا میشود و والدین در حین دریافت خدمات اداری، از فضای معنوی و آموزشی بهرهمند میگردند.
میدان؛ قلب تپنده جبهه مقاومت و خدمت
آنچه امروز در «جبهه میادین» خراسان جنوبی در حال وقوع است، چیزی جز تجلی عینی «میدانداری مردم» و تحقق شعار «بازگشت به مردم» نیست. این مدل نوآورانه ثابت کرد که اگر بسترهای لازم برای حضور آگاهانه ملت فراهم شود، میدان میتواند به تنهایی نقش چندین نهاد حاکمیتی و مدنی را ایفا کند؛ میدان همزمان میتواند اداره، مدرسه، مسجد و تفرجگاه باشد. تجربه موفق این استان در این برهه حساس و تاریخی، الگویی متعالی از «مدیریت جهادی و سرمایه اجتماعی» است که میتواند به عنوان یک دکترین نوین در حکمرانی محلی، مورد واکاوی دقیق علمی قرار گرفته و در پهنه ملی تکثیر شود. اینجا در خراسان جنوبی، میدان دیگر یک سازه سنگی و سیمانی نیست؛ میدان، قلب تپنده و بیقرار جبهه مقاومت و خدمت است که نبض آن با اراده مردم تنظیم میشود.
انتهای پیام/