پرویز اسماعیلی سفیر جمهوری اسلامی ایران در کرواسی در گفت وگویی با روزنامه «وچرنی لیست» کرواسی گفت: ماموریت من جهش در روابط صمیمی دو ملت، و اجرای توافقات تهران - زاگرب است وی با ابراز خوشحالی از این نظریه که کرواتها و ایرانی ها ریشه مشترک دارند، اطمینان داد ایران می تواند مطمئن ترین منبع انرژی کرواسی و انتقال آن به اروپا باشد. وی درباره تحریم های امریکا علیه ایران به این روزنامه گفت : تحریم ها از علل اصلی آسیب دیدن ملت ایران از کرونا بوده؛ ادعای کمک دولت امریکا، حکایت «اشک تمساح» است . دکترین آقای ترامپ نقض اصول و مقررات جهانی است، نه اجرای آنها؛ این یعنی تنش در همه مناسبات بین المللی. سفیر ایران در کرواسی تصریح کرد : تهدیدی برای کشورهای منطقه نیستیم و از سوی آنها هم تهدیدی احساس نمی کنیم؛ اما اگر امریکا به ایران حمله کند، براساس منطق جنگ محکم پاسخ خواهیم داد. متن این گفت وگو را باهم می خوانیم :
ایران این روزها با توجه به کمبود دارو و تجهیزات پزشکی، چگونه مقابله با ویروس کرونا را انجام می دهد؟
از مصاحبه با روزنامه معتبر «وچرنی لیست» خوشحالم و بخاطر این فرصت تشکر می کنم. سازمان بهداشت جهانی (WHO) قبل و بعد از شیوع ویروس کرونا اعلام داشته که استاندارد زیرساختهای درمانی ایران و توانایی پزشکان ایرانی بسیار بالاست. مشکل اصلی ما نرسیدن بموقع و کافی دارو به بیماران، و تجهیزات پزشکی به کادر درمانی است.همه مسئولین و مردم ایران بسیج شده اند. تمام امکانات داخلی را برای حفاظت از شهروندان خود و غلبه بر ویروس کرونا به کار گرفته ایم؛ اما این نافی مسئولیت دولت امریکا در گسترش بیماری در ایران و مرگ مبتلایان بدلیل عدم دسترسی به دارو نیست.
ایران دومین کشور پس از چین بود که ویروس کرونا در آن همه گیر شد، دلایل این امر چیست؟
ویروس کرونا از چین، ایران و هیچ کشوری برای ورود ویزا نگرفت. همه جهان را غافلگیر کرد. داده های علمی نشان می دهد که خیلی از کشورها، حتی در اروپا، زودتر از ایران دچار ویروس کرونا شده اند.
پاندمی کرونا یک تهدید جهانی است اما برخی از آن به عنوان یک ابزار سیاسی استفاده می کنند. همانها که ماه گذشته ایران را از طریق رسانه هایشان بابت گسترش ویروس کرونا سرزنش می کردند، امروز بالاترین آمار مبتلایان را در جهان دارند. و ما البته از این موضوع و بیماری همه ملتها بسیار متأسفیم.
آقای جوزپ بورل نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور بین الملل و سیاست های امنیتی گفت: اتحادیه اروپا به درخواست کمک بین المللی به ایران پاسخ می دهد. ایران یکی از کشورهایی است که با شدیدترین شکل ویروس کرونا مواجه شده است. وی خاطرنشان کرد: چنین کمکی موجب نقض تحریم های اعمال شده توسط امریکا علیه تهران نمی شود. آیا این کمک شروع شده است؟
دسترسی به دارو و امکانات بشر دوستانه «حق» بنیادین همه ملت ها بویژه هنگام بلایای طبیعی و فراگیر است. کشورهای توسعه یافته و برخوردار هم، مطابق وظیفه انسانی باید به کشورهایی که بیشتر درگیر ویروس هستند، کمک کنند. این دقیقاً به نفع خودشان هست. چون گسترش پاندمی به هر میزان، تهدید بیشتر برای همگان است.
بر همین مبنا در مصوبات اخیر سران اتحادیه اروپایی هم کمک به سایر کشورها از جمله ایران تأکید شد. ما هم استقبال می کنیم و در مبارزه با کووید ۱۹ خود را کنار اروپا می دانیم. اما اروپا می گوید که به برجام متعهد است و تحریم های یکجانبه امریکا را هم قبول ندارد؛ پس چرا آنها را اجرا می کند؟ انتظار این بود که اروپا حداقل بخاطر موازین انسانی، اجرای تحریم ها را کنار بگذارد. گویا اتحادیه اروپا ۲۰ میلیون یورو از طریق سازمان صلیب سرخ بین المللی برای کمک به ایران اختصاص داده ولی تا کنون کمکی به ایران نرسیده است. البته تعدادی از دولتها و مردم کشورهای اروپایی کمکهایی ارسال کرده اند که تشکر می کنیم.
ایران خواستار آزاد سازی پولهای توقیفی خود شده است. آیا با این درخواست موافقت شده و اگر چنین است، چه میزانی از پولها آزاد می شود؟
پول های مورد اشاره متعلق به ملت ایران است. سخنگوی وزارت خارجه امریکا صراحتاً گفت که پولها آزاد نخواهد شد. تا کنون با درخواست ایران موافقت نشده و هیچ رقمی از دارایی های بلوکه شده ایران آزاد نشده است. وقتی امریکا با آزادی پولهای ما موافقت نکرد، از صندوق بین المللی پول مبلغ ۵ میلیارد دلار درخواست وام کردیم. مقامات سازمان ملل واتحادیه اروپا هم از این درخواست حمایت کردند. ما هم اطلاعات لازم را به این صندوق داده ایم اما هنوز منتظریم. شاید امریکا آنجا هم علیه ما اعمال نفوذ کند.
چرا دولت ایران کمک های امریکا برای مبارزه با ویروس کرونا را رد کرد و از امریکا خواست به جای آن، تحریم ها را لغو کند؟
اگر امریکا صداقت دارد اموال خودمان را آزاد کند. صحبت مقامات امریکایی از کمک به مردم ایران، فقط یک نمایش است تا افکار عمومی دنیا را از ظلم بزرگی که به ملت ایران می کنند منحرف سازند. اگر واقعاً می خواهند کمک کنند، تحریم ها را بردارند.
همین روزها پمپئو وزیر امور خارجه و برایان هوک مسئول ایران در وزارت خارجه امریکا گفته اند که فشار حداکثری علیه ایران ادامه خواهد یافت. تحریم های جدیدتری هم اعمال شده است. پس ادعای کمک آنها به مردم ایران، مانند این است که یک تمساح برای قربانی خود اشک بریزد! ما به فارسی چنین ژستی را «اشک تمساح» می نامیم.
تا چه اندازه تحریم های امریکا در گسترش سریع ویروس کرونا در میان مردم ایران نقش داشته است؟
باید به ایران بروید و از پزشکان و پرستاران بپرسید. اما سران ۸ کشور جهان از جمله چین و روسیه به دبیر کل سازمان ملل نامه نوشتند و خواستار لغو تحریمها شدند. خانم میشل باچله کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، آقای تدروس آدهانوم رئیس سازمان بهداشت جهانی، تعدادی از سناتورهای امریکایی، معاون پارلمان آلمان و بسیاری از شخصیتهای بین المللی خواستار لغو یا کاهش تحریم ها شدند.
اینها نشان می دهد که تحریم های امریکا از علل اصلی گسترش سریع ویروس کرونا و تلفات انسانی آن در ایران بوده است.
بسیاری از مقامات ایرانی می گویند ویروس کرونا بخشی از جنگ بیولوژیکی امریکا ست؟ آیا شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه امریکا این ویروس را وارد ایران کرده است؟
کشورها و مقامات متعددی در دنیا این اتهام را مطرح کرده اند. حقیقت روزی روشن خواهد شد. آنچه امروز مهم است، اینکه امریکا در شرایط سختی که مردم ما داشتند، دشمنی را بر انسانیت ترجیح داد. آقای ترامپ و پمپئو خصومت ها و تحریم ها را افزایش دادند. و به طور مثال مارک دوبوویتز (Mark Dubowitz) رئیس مؤسسه دفاع از دمکراسی امریکا (FDD) در اظهار نظری بیشرمانه در مورد این ویروس مرگبار نوشت «بسیار خوشحالیم که اگر تحریم ها نتوانست صادرات غیر نفتی ایران را متوقف کند؛ کرونا این کار را انجام داد»!
بسیاری از رسانه های غربی به پخش تصاویر ماهوارهای اقدام کرده اند که ایران برای قربانیان ویروس کرونا قبر دسته جمعی ساخته است. آیا این درست است که ایران تعداد واقعی بیماران و فوت شدگان را مخفی میکند؟
مباحث علمی با پروپاگاندای سیاسی فرق دارد. دفن قربانیان بیماریهای فراگیر شرایط و الزامات خاص خودش را دارد. به طور مثال پاشیدن آهک در محل دفن اجساد که یک اقدام علمی برای عدم انتقال آلودگی است. ایران هم بر اساس استانداردهای پزشکی عمل می کند. وزارت بهداشت ما هر روز آمار مبتلایان به کووید ۱۹ را منتشر می کند که در مراجع بین المللی ثبت می شود و سازمان بهداشت جهانی WHO هم تأکید کرده که به آمار ایران اطمینان دارد.
وضعیت بین ایران و امریکا پس از ترور سردار شهید قاسم سلیمانی، هر روز با افزایش تنش مواجه است. بدون در نظر گرفتن پاندمی ویروس کرونا، آیا شما از وقوع جنگ احتمالی بین دو کشور هراس دارید؟ آیا ایران می تواند از لحاظ نظامی با امریکا رویارویی کند؟
ایران و ۱+۵ بر اساس حسن نیت به توافق برجام رسیده بودند. ایران متعهد بود. اوضاع آرام بود و همکاریها پیش می رفت. از همان زمان که آقای ترامپ وارد رقابتهای انتخاباتی ۲۰۱۶ شد، دور تازه ای از تنش با ایران را آغاز کرد که با ترور شهید سلیمانی به اوج رسید. ما هرگز از تنش یا جنگ استقبال نمی کنیم. هرگز به همسایه خود حمله نکرده ایم. اما ثابت کردیم که در دفاع از خود شجاع ترین مردم جهان را داریم. به نظر من دولت فعلی امریکا در ذات خود خشن و جنگ سالار است، اما در برابر ضعیفان. اگر ما ضعف نظامی داشتیم، در حمله نظامی درنگ نمی کرد.
با توجه به اینکه بیشتر محافظه کاران از ابتدا مخالف امضای برجام با جامعه جهانی بودند، پیروزی محافظه کاران در انتخابات اخیر پارلمانی ایران چقدر می تواند این تنشها را افزایش دهد؟
ذات سیاست خارجی ایران، تنش زدایی و همکاری است. بر جام نتیجه همین استراتژی بود. سیاست خارجی ایران، مانند برجام، یک تصمیم ملی است. برجام در مجلسی تصویب شد که اصولگرایان اکثریت آن را تشکیل می دادند. لذا رقابتهای سیاسی داخلی، نقشی در تنظیم اصول سیاست خارجی ایران ندارد.
در صورت وقوع جنگ در منطقه چه اتفاقی خواهد افتاد؟ آیا ایران به اهداف نظامی امریکا در کشورهای حوزه خلیج فارس حمله خواهد کرد؟
امیدواریم چنین نشود. چون به ضرر همه ملتهای منطقه و جهان است. این فقط به سود کارخانه های تسلیحاتی امریکاست. همانها که بجای سرمایه گذاری برای توسعه، با تحقیر ملتهای منطقه ما، ثروت آنها را می دوشند. صدها میلیارد دلار اسلحه به منطقه میفروشندو حتی استفاده از این سلاح ها را هم به آنها نمیآموزند.
ما تهدیدی برای کشورهای منطقه نیستیم و از سوی آنها هم تهدیدی احساس نمی کنیم. اما اگر امریکا به ایران حمله کند، ما هم بر اساس منطق جنگ و حق مشروع خودمان پاسخ محکم خواهیم داد.
چرا شما فکر می کنید دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا در حال حاضر تنش ها را افزایش می دهد؟
برای دنیا ثابت شده که رئیس جمهور فعلی امریکا رفتار متعادل و قابل اعتمادی ندارد. دکترین آقای ترامپ نقض قوانین بین المللی و حتی داخلی ایالات متحده است؛ نه اجرای آنها. این یعنی تنش در همه مناسبات بین المللی. در حالیکه برجام نتیجه حداقل ۱۲ سال مذاکره سنگین بوده، اول از آن خارج شد و بعد گفت فقط با یک ملاقات همه تحریم ها را بر میدارد! و زمانی که ترامپ رئیس جلسه شورای امنیت سازمان ملل بود، کشورها را بخاطر رعایت قطعنامه ۲۲۳۱ این شورا تحریم کرد. ترامپ روحیه تهاجمی، تحکمی و تحقیر کننده نسبت به بقیه ملتها، دولتهای همپیمان امریکا در اروپا و حتی هم حزبی های خود در حزب جمهوری خواه دارد. خروج یکجانبه از سایر پیمانهای بین المللی مثل پیمان پاریس، یا نهاد یونسکو و پیمان نفتا و ... تفاوتی با خروج از برجام ندارد. او در حالیکه در کانادا توافقی را با گروه ۷ امضا کرد، در پرواز برگشت از کبک آن را پس گرفت. این یعنی بی ثباتی و تنش دائم و فراگیر. تهدید به تحریم اروپا در صورت اتصال به خط لوله گاز نورد استریم ۲، جنگ تعرفه ها با چین، اختلافات با ژاپن و اخلال در تجارت بین الملل گوشه ای از اقدامات تنش زای ترامپ است. و من فکر می کنم بیشترین خسارت در این زمینه را اروپا متحمل می شود.
آیا شما باور می کردید که امریکا یک زمانی بتواند سردار قاسم سلیمانی را ترور کند؟
کاری را که داعش آرزو داشت انجام دهد و نتوانست؛ آقای ترامپ به عهده گرفت و انجام داد. ترور فردی که با هواپیمای مسافربری و دعوت رسمی وارد کشوری می شود، شجاعت نیست؛ یک اقدام جنایتکارانه و بزدلانه است.
به نظر شما پاسخ به ترور سردار سلیمانی کافی بود، آیا می توان انتظار داشت که ایران برای انتقام ترور سردار سلیمانی بیشتر از این تلافی کند؟
ما منطقه خود را زمین رقابت یا منازعه با امریکا نمی دانیم. ما همیشه حافظ اصلی ثبات در میان همسایگان، منطقه و امنیت آبراهها بوده ایم. اتفاقاً امریکا کسی را ترور کرد که قهرمان آزادی ملتهای منطقه از شر داعش و تروریستها بود. لذا هیچ اتفاقی جواب خون شهید سلیمانی را نمی دهد.
پاسخی که ایران در حمله موشکی به پایگاه عین الاسد امریکا داد، هم توانمندی بالای نظامی ایران را نشان داد و هم تکنولوژی دفاع نظامی امریکا را به چالش کشید. تمام موشک ها ایرانی بودند و به هدف خوردند.
چقدر صحت دارد که وزیر خارجه فرانسه گفته است «اگر ایران از برجام خارج شود، می تواند طی دو سال به بمب اتمی دست بیابد؟»
مرجع اصلی اعلام نظر در این زمینه آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) است. تمام گزارشات آژانس تا کنون مؤید صلح آمیز بودن برنامه هسته ای و اجرای تعهدات ایران در برجام بوده است. ۸۰درصد بازرسیهای آژانس از کشورهای عضو در ایران انجام میشود. لذا پاسخ این سؤال را خود آقای لودریان باید بدهد. ساخت سلاح هستهای؛ هم مطابق فتوای رهبر انقلاب اسلامی حرام است و هم در دکترین نظامی ایران نیست. برجام، تضمین اطمینان جهانی به همین مساله بود.
اروپا کاملاً طرفدار توافق هستهای با ایران است اما ظاهراً هیچ اقدامی هم برای مقابله با سیاستهای تهاجمی و خصمانه امریکا در قبال ایران از خود نشان نمی دهد. ارزیابی شما چیست؟
ما محدودیت های اروپا در برابر یکجانبه گرایی امریکا را درک می کنیم. اروپا هم نقش مهم و سازنده ای در انعقاد برجام داشت و هم به عنوان طرف توافق به ما دو وظیفه داشت. یکی اینکه اروپا باید بسیار فعالانه تر مانع خروج امریکا از برجام می شد. و دیگری اینکه به تعهدات خودش هم عمل می کرد. اروپا برای جبران خروج امریکا و اجرای تعهداتش از ما چند هفته فرصت خواست. ما یکسال صبر کردیم. من خودم در نیویورک و مذاکرات ۱+۴ جزو هیات ایرانی بودم. اروپا ۱۱ تعهد را به ایران اعلام کرد و تا این لحظه حتی به یک کدام آنها عمل نکرده است. اروپا باید قادر باشد از سیاست خارجی و امنیتی مشترک، و همچنین یکپارچگی خود حفاظت کند. ایران همیشه خواهان اروپای مقتدر بوده است.
ایران تا حدودی از برجام خارج شده است. آیا ایران به غنی سازی اورانیوم ادامه خواهد داد؟
ایران از برجام خارج نشده، بلکه بر اساس ماده ۳۶ آن بخشی از تعهدات خود را کاهش داده تا سایر طرفها به تعهدات خود عمل کنند و برجام مستحکم شود. اگر آنها به تعهدات عمل کنند، ایران هم به شرایط قبل باز می گردد. غنی سازی در ایران هم با نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی در حال انجام است.
شما اولین سفیری هستید که استوارنامه خود را به آقای زوران میلانویچ رئیس جمهور منتخب کرواسی تحویل دادید. جلسه شما با ایشان چگونه بود و درباره چه موضوعی صحبت کردید؟
مسئول تشریفات ریاست جمهوری کرواسی شرایط دشوار کرونا و محدودیت ملاقاتهای دیپلماتیک را برای من توضیح داد. ما نیز می دانیم که این شرایط برای حفظ سلامت عمومی است. من در چنین شرایطی با عالیجناب میلانویچ دیدار و ضمن تقدیم استوارنامه با ایشان گفت و گو کردم. از آقای رئیس جمهور که مرا به عنوان اولین سفیر پذیرفتند، و از کابینه ایشان بسیار متشکرم. ملاقات ما خیلی صمیمی بود. ما از مسایل روز مثل لزوم همکاری جهانی برای ریشه کنی پاندمی کرونا، از ریشه های مشترک فرهنگی دو ملت، از روابط بسیار خوب سیاسی میان دو دولت و از ظرفیتهای گسترده همکاری در ابعاد دو جانبه، منطقهای و بینالمللی سخن گفتیم. ایشان هم از توسعه روابط استقبال و تاکید کرد که حفظ برجام سیاست قطعی اتحادیه اروپا و مورد حمایت کرواسی است.
وظیفه و اولویت شما به عنوان سفیر جدید در کرواسی چیست؟
من به رئیس جمهور میلانویچ گفتم که ماموریت من توسعه روابط دو کشور، به نفع ملتهای ایران و کرواسی، و در همه ابعاد و زمینه ها است. من در انجام این ماموریت بسیار جدی و پرکار خواهم بود و امیدوارم مورد حمایت آقای رئیس جمهور و دولت کرواسی باشم.
کرواسی در جریان سیل ابتدای سال به مردم ایران کمک کرد. چگونه آنرا تحلیل می کنید؟
ماهیت انسانی این کمک ها بسیار ارزشمند است. ما از کرواسی و بخصوص موسسه کمکهای کرواسی که وظیفه هماهنگی را بخوبی انجام داد، تشکر می کنیم. روابط دوستانه دو ملت ایجاب می کند که در شرایط سخت کنار هم باشند. همانطور که ایران نیز در مواقع خطیر و از جمله سیل سالهای گذشته در کنار مردم کرواسی بوده و همیشه نیز خواهد بود.
کرواسی ریاست شورای اتحادیه اروپا را بر عهده دارد. آیا کرواسی برای شروع مجدد مذاکرات اتحادیه اروپا و ایران در مورد برجام تلاش می کند؟
مقامات کرواسی در چارچوب سیاست خارجی مشترک اتحادیه اروپا عمل می کنند. هم اتحادیه اروپا و هم ایران متن برجام را قبول دارند و بر اهمیت آن تاکید میکنند. پس مذاکره مجددی لازم نیست، برجام نیازمند عمل همه طرفها به تعهدات شان است. موضوعی که رئیسجمهور میلانویچ هم به آن تاکید کرد.
آیا کرواسی تحریم های تحمیل شده توسط دونالد ترامپ علیه ایران را اجرا می کند؟
ما علاقهمندی فراوانی برای توسعه همکاری ها داریم و نیز محدودیتهای کرواسی را درک می کنیم. بعد از برجام و آوریل ۲۰۱۶ خانم کیتاروویچ رئیس جمهور در صدر هیأتی ۷۵ نفره سیاسی - اقتصادی به تهران آمد. مدیران اتاق بازرگانی کرواسی و دهها شرکت بزرگ کرواسی همراه او بودند. خانم کیتاروویچ در جمع بازرگانان دو کشور سخنرانی کرد. در زمان کوتاهی حجم روابط اقتصادی دو کشور به بیش از ۱۰۰ میلیون یورو رسید. ظرفیت زیادی هم برای افزایش این تجارت وجود داشت. اما در حالیکه هیچ مشکل سیاسی بین دو کشور وجود نداشت؛ بدلیل تحریم های غیر قانونی و مقررات فرامرزی یک دولت دیگر، ملت ایران و کرواسی از این نفع مشترک محروم شدند. سوال واقعی این است که چرا؟!
همکاری اقتصادی و سیاسی با کرواسی را چگونه ارزیابی می کنید؟
بسترهای مشترک فرهنگی بین دو ملت، سابقه روابط خوب سیاسی، و ظرفیتهای عظیمی برای همکاری به نفع دو کشور وجود دارد. ایران می تواند مطمئن ترین منبع انرژی کرواسی باشد و بدلیل موقعیت خوب منطقه ای کرواسی؛ انرژی خود را از طریق کرواسی به اروپای مرکزی و غربی ترانزیت کند. ایران هم خود علاوه بر بازاری ۸۰ میلیون نفری، در قلب آسیای مرکزی و بازاری ۵۰۰ میلیون نفری است. ایران و کراوسی می توانند پایه های دو پل، برای ارتباط شرق و غرب باشند.
آیا شرکت های کرواسی به ایران می روند؟
همانطور که گفتم بعد از سفر خانم کیتاروویچ به تهران روسای بخش خصوصی و شرکتهای دو کشور رفت و آمدهای بسیار زیادی داشتند. این ارتباطات سود دو طرف را به همراه داشت. اما بخاطر تحریم های امریکا قطع شد. مثل الان که کرونا ارتباطات در کل جهان را مختل کرده است. من قبل از سفر به زاگرب نشستی با مدیران اتاق بازرگانی ایران داشتم. قاطعانه می گویم که ایران همیشه از بازرگانان کرواسی به گرمی استقبال می کند.
برای شما زندگی در زاگرب چگونه است؟
به حدود ۸۰ کشور دنیا سفر داشتهام، اما کرواسی انتخاب خودم بود. این کشور و مردم کرواسی را دوست دارم. اگر چه طی ۵۰روزی که در زاگرب هستم بدلیل ویروس کرونا کمتر توانسته ام در جامعه حضور یابم، ولی خود را در خانه احساس میکنم. مردم زاگرب دوست داشتنی، آرام و فرهنگ دوست هستند. مثل ایرانیان.
شما سالهای زیادی روزنامه نگار بودید، کارنامه حرفهای شما به عنوان روزنامه نگار در میان مردم ایران چگونه بود؟ این نظریه چقدر صحت دارد که کروات ها اصالتاً اهل ایران هستند. آیا در مورد آن تحقیق کردهاید؟
حدود ۲5 سال روزنامه نگار بودهام و البته مسئولیتهای سیاسی هم داشتهام. موسس یا مدیر خبرگزاری و برخی روزنامههای مهم ایران بوده ام. اماافتخار میکنم که همیشه یک روزنامه نگار بودهام. معتقدم عملکرد یک روزنامه نگار را هم مردمش باید قضاوت کنند، نه خودش. برای این نظریه که کرواتها ریشه ایرانی دارند، تحقیقات و مستندات تاریخی و حتی ژنتیک زیادی تا بحال منتشر شده و بسیاری از مسئولین کرواسی، از جمله آقای گردان گرلیچ رادمان وزیر خارجه کرواسی طرفدار این نظریه است و حتی در کتابی به اشتراکات فرهنگی دو کشور پرداخته است.
آقای دراگو اشتامبوک سفیر بسیار فعال و دانشمند کرواسی در تهران را قبل از سفر دیدم. ایشان که مجموعه شعر خود را به زبان فارسی منتشر کرده، در جمله ای گفته «هر روز که از حضورم در ایران می گذرد، در این تز که ریشه کرواتها و ایرانی ها مشترک است مصمم تر می شوم.»
علیرغم این مسایل؛ من تخصصی در تاریخ ندارم. بر عهده پژوهشگران علوم انسانی و مورخان است که به این سوال پاسخ دهند. اگر چه این مایه خوشحالی و افتخار ماست که کرواتها ریشه مشترکی با ما دارند.
شما در دفتر دکتر روحانی رئیس جمهور روحانی معاون و مشاور بودید. او به شما قبل از عزیمت به زاگرب چه توصیه ای را کرد؟
با دکتر روحانی رئیس جمهوری گفت وگوی مفصلی راجع به این ماموریت داشتم. از نقطه نظرات ایشان نیز بدلیل همکاری نزدیک کاملا آگاهم. ایشان به من گفت انتظارم این است که در روابط خوب بین دو ملت جهش ایجاد کنی و روابط دوستانه دو دولت را هم بر مبنای موافقتنامه ها و تفاهم نامه های مهمی که بین رؤسای جمهور و مسئولان دو کشور امضا شده، پیش ببری. پس ماموریت من این است که بین دو ملت دو قلب تپنده تر، و بین دو دولت دو دست صمیمانه وجدی تر را سامان دهم.
تحقیقات مربوط به سقوط هواپیمای اوکراینی به کجا رسید؟
این حادثه ای دردناک در پی سلسله تهدیداتی بود که امریکا بعد از ترور سردار سلیمانی ادامه داد. شب قبل این حادثه آقای ترامپ توییت زد که ۵۲ نقطه ایران به عنوان هدف تعیین شده است. هواپیماهای اف۳۵ در مرزهای ما پرواز می کردند. طبیعی است که پدافندایران حساس تر از همیشه بود. نیروهای مسلح ما در اولین فرصت از اشتباه صورت گرفته عذرخواهی و مسئولیت آن را پذیرفتند. بیشترین قربانیان این حادثه تراژیک، نخبگان ایرانی بودند. ایران در این زمینه طبق مقررات بین المللی عمل کرد. جعبه سیاه باید در کشوری بازخوانی شود که حادثه در آن رخ داده است. لذا ما از امریکا به عنوان سازنده هواپیمای بویینگ خواستیم بر اساس قرارداد، نرم افزار مربوطه را در اختیار ایران قرار دهد. شرکتی که موظف به اینکار بود، به بهانه تحریم نرم افزار را به ما نداد.
علیرغم این؛ ما موافقت کردیم که جعبه سیاه به لابراتوار اوکراین منتقل شود. با همکاری فرانسوی ها و حضور نمایندگان کشورهای ذینفع اطلاعات آن بازخوانی شود و تحلیل نهایی در تهران انجام شود.
در انتها خودتان اگر مطلبی خطاب به مخاطبان ما دارید، بگویید.
کرونا نشان داد که انسانیت یک پیکر واحد است. همانطور که «سعدی» شاعر بزرگ ایرانی گفته است. تحریم یک عمل سیاسی است که به توسعه، رفاه و سلامتی ملتها ضربه می زند. کنار گذاشتن تحریم، وطیفه ای انسانی است. از مخاطبان شما دعوت میکنم به این کمپین بپیوندند:
Corona2plus.com/corona2/en/petition
و به ملت کرواسی می گویم «دوستتان دارم» (به زبان کرواتی)
∎
ایران این روزها با توجه به کمبود دارو و تجهیزات پزشکی، چگونه مقابله با ویروس کرونا را انجام می دهد؟
از مصاحبه با روزنامه معتبر «وچرنی لیست» خوشحالم و بخاطر این فرصت تشکر می کنم. سازمان بهداشت جهانی (WHO) قبل و بعد از شیوع ویروس کرونا اعلام داشته که استاندارد زیرساختهای درمانی ایران و توانایی پزشکان ایرانی بسیار بالاست. مشکل اصلی ما نرسیدن بموقع و کافی دارو به بیماران، و تجهیزات پزشکی به کادر درمانی است.همه مسئولین و مردم ایران بسیج شده اند. تمام امکانات داخلی را برای حفاظت از شهروندان خود و غلبه بر ویروس کرونا به کار گرفته ایم؛ اما این نافی مسئولیت دولت امریکا در گسترش بیماری در ایران و مرگ مبتلایان بدلیل عدم دسترسی به دارو نیست.
ایران دومین کشور پس از چین بود که ویروس کرونا در آن همه گیر شد، دلایل این امر چیست؟
ویروس کرونا از چین، ایران و هیچ کشوری برای ورود ویزا نگرفت. همه جهان را غافلگیر کرد. داده های علمی نشان می دهد که خیلی از کشورها، حتی در اروپا، زودتر از ایران دچار ویروس کرونا شده اند.
پاندمی کرونا یک تهدید جهانی است اما برخی از آن به عنوان یک ابزار سیاسی استفاده می کنند. همانها که ماه گذشته ایران را از طریق رسانه هایشان بابت گسترش ویروس کرونا سرزنش می کردند، امروز بالاترین آمار مبتلایان را در جهان دارند. و ما البته از این موضوع و بیماری همه ملتها بسیار متأسفیم.
آقای جوزپ بورل نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور بین الملل و سیاست های امنیتی گفت: اتحادیه اروپا به درخواست کمک بین المللی به ایران پاسخ می دهد. ایران یکی از کشورهایی است که با شدیدترین شکل ویروس کرونا مواجه شده است. وی خاطرنشان کرد: چنین کمکی موجب نقض تحریم های اعمال شده توسط امریکا علیه تهران نمی شود. آیا این کمک شروع شده است؟
دسترسی به دارو و امکانات بشر دوستانه «حق» بنیادین همه ملت ها بویژه هنگام بلایای طبیعی و فراگیر است. کشورهای توسعه یافته و برخوردار هم، مطابق وظیفه انسانی باید به کشورهایی که بیشتر درگیر ویروس هستند، کمک کنند. این دقیقاً به نفع خودشان هست. چون گسترش پاندمی به هر میزان، تهدید بیشتر برای همگان است.
بر همین مبنا در مصوبات اخیر سران اتحادیه اروپایی هم کمک به سایر کشورها از جمله ایران تأکید شد. ما هم استقبال می کنیم و در مبارزه با کووید ۱۹ خود را کنار اروپا می دانیم. اما اروپا می گوید که به برجام متعهد است و تحریم های یکجانبه امریکا را هم قبول ندارد؛ پس چرا آنها را اجرا می کند؟ انتظار این بود که اروپا حداقل بخاطر موازین انسانی، اجرای تحریم ها را کنار بگذارد. گویا اتحادیه اروپا ۲۰ میلیون یورو از طریق سازمان صلیب سرخ بین المللی برای کمک به ایران اختصاص داده ولی تا کنون کمکی به ایران نرسیده است. البته تعدادی از دولتها و مردم کشورهای اروپایی کمکهایی ارسال کرده اند که تشکر می کنیم.
ایران خواستار آزاد سازی پولهای توقیفی خود شده است. آیا با این درخواست موافقت شده و اگر چنین است، چه میزانی از پولها آزاد می شود؟
پول های مورد اشاره متعلق به ملت ایران است. سخنگوی وزارت خارجه امریکا صراحتاً گفت که پولها آزاد نخواهد شد. تا کنون با درخواست ایران موافقت نشده و هیچ رقمی از دارایی های بلوکه شده ایران آزاد نشده است. وقتی امریکا با آزادی پولهای ما موافقت نکرد، از صندوق بین المللی پول مبلغ ۵ میلیارد دلار درخواست وام کردیم. مقامات سازمان ملل واتحادیه اروپا هم از این درخواست حمایت کردند. ما هم اطلاعات لازم را به این صندوق داده ایم اما هنوز منتظریم. شاید امریکا آنجا هم علیه ما اعمال نفوذ کند.
چرا دولت ایران کمک های امریکا برای مبارزه با ویروس کرونا را رد کرد و از امریکا خواست به جای آن، تحریم ها را لغو کند؟
اگر امریکا صداقت دارد اموال خودمان را آزاد کند. صحبت مقامات امریکایی از کمک به مردم ایران، فقط یک نمایش است تا افکار عمومی دنیا را از ظلم بزرگی که به ملت ایران می کنند منحرف سازند. اگر واقعاً می خواهند کمک کنند، تحریم ها را بردارند.
همین روزها پمپئو وزیر امور خارجه و برایان هوک مسئول ایران در وزارت خارجه امریکا گفته اند که فشار حداکثری علیه ایران ادامه خواهد یافت. تحریم های جدیدتری هم اعمال شده است. پس ادعای کمک آنها به مردم ایران، مانند این است که یک تمساح برای قربانی خود اشک بریزد! ما به فارسی چنین ژستی را «اشک تمساح» می نامیم.
تا چه اندازه تحریم های امریکا در گسترش سریع ویروس کرونا در میان مردم ایران نقش داشته است؟
باید به ایران بروید و از پزشکان و پرستاران بپرسید. اما سران ۸ کشور جهان از جمله چین و روسیه به دبیر کل سازمان ملل نامه نوشتند و خواستار لغو تحریمها شدند. خانم میشل باچله کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، آقای تدروس آدهانوم رئیس سازمان بهداشت جهانی، تعدادی از سناتورهای امریکایی، معاون پارلمان آلمان و بسیاری از شخصیتهای بین المللی خواستار لغو یا کاهش تحریم ها شدند.
اینها نشان می دهد که تحریم های امریکا از علل اصلی گسترش سریع ویروس کرونا و تلفات انسانی آن در ایران بوده است.
بسیاری از مقامات ایرانی می گویند ویروس کرونا بخشی از جنگ بیولوژیکی امریکا ست؟ آیا شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه امریکا این ویروس را وارد ایران کرده است؟
کشورها و مقامات متعددی در دنیا این اتهام را مطرح کرده اند. حقیقت روزی روشن خواهد شد. آنچه امروز مهم است، اینکه امریکا در شرایط سختی که مردم ما داشتند، دشمنی را بر انسانیت ترجیح داد. آقای ترامپ و پمپئو خصومت ها و تحریم ها را افزایش دادند. و به طور مثال مارک دوبوویتز (Mark Dubowitz) رئیس مؤسسه دفاع از دمکراسی امریکا (FDD) در اظهار نظری بیشرمانه در مورد این ویروس مرگبار نوشت «بسیار خوشحالیم که اگر تحریم ها نتوانست صادرات غیر نفتی ایران را متوقف کند؛ کرونا این کار را انجام داد»!
بسیاری از رسانه های غربی به پخش تصاویر ماهوارهای اقدام کرده اند که ایران برای قربانیان ویروس کرونا قبر دسته جمعی ساخته است. آیا این درست است که ایران تعداد واقعی بیماران و فوت شدگان را مخفی میکند؟
مباحث علمی با پروپاگاندای سیاسی فرق دارد. دفن قربانیان بیماریهای فراگیر شرایط و الزامات خاص خودش را دارد. به طور مثال پاشیدن آهک در محل دفن اجساد که یک اقدام علمی برای عدم انتقال آلودگی است. ایران هم بر اساس استانداردهای پزشکی عمل می کند. وزارت بهداشت ما هر روز آمار مبتلایان به کووید ۱۹ را منتشر می کند که در مراجع بین المللی ثبت می شود و سازمان بهداشت جهانی WHO هم تأکید کرده که به آمار ایران اطمینان دارد.
وضعیت بین ایران و امریکا پس از ترور سردار شهید قاسم سلیمانی، هر روز با افزایش تنش مواجه است. بدون در نظر گرفتن پاندمی ویروس کرونا، آیا شما از وقوع جنگ احتمالی بین دو کشور هراس دارید؟ آیا ایران می تواند از لحاظ نظامی با امریکا رویارویی کند؟
ایران و ۱+۵ بر اساس حسن نیت به توافق برجام رسیده بودند. ایران متعهد بود. اوضاع آرام بود و همکاریها پیش می رفت. از همان زمان که آقای ترامپ وارد رقابتهای انتخاباتی ۲۰۱۶ شد، دور تازه ای از تنش با ایران را آغاز کرد که با ترور شهید سلیمانی به اوج رسید. ما هرگز از تنش یا جنگ استقبال نمی کنیم. هرگز به همسایه خود حمله نکرده ایم. اما ثابت کردیم که در دفاع از خود شجاع ترین مردم جهان را داریم. به نظر من دولت فعلی امریکا در ذات خود خشن و جنگ سالار است، اما در برابر ضعیفان. اگر ما ضعف نظامی داشتیم، در حمله نظامی درنگ نمی کرد.
با توجه به اینکه بیشتر محافظه کاران از ابتدا مخالف امضای برجام با جامعه جهانی بودند، پیروزی محافظه کاران در انتخابات اخیر پارلمانی ایران چقدر می تواند این تنشها را افزایش دهد؟
ذات سیاست خارجی ایران، تنش زدایی و همکاری است. بر جام نتیجه همین استراتژی بود. سیاست خارجی ایران، مانند برجام، یک تصمیم ملی است. برجام در مجلسی تصویب شد که اصولگرایان اکثریت آن را تشکیل می دادند. لذا رقابتهای سیاسی داخلی، نقشی در تنظیم اصول سیاست خارجی ایران ندارد.
در صورت وقوع جنگ در منطقه چه اتفاقی خواهد افتاد؟ آیا ایران به اهداف نظامی امریکا در کشورهای حوزه خلیج فارس حمله خواهد کرد؟
امیدواریم چنین نشود. چون به ضرر همه ملتهای منطقه و جهان است. این فقط به سود کارخانه های تسلیحاتی امریکاست. همانها که بجای سرمایه گذاری برای توسعه، با تحقیر ملتهای منطقه ما، ثروت آنها را می دوشند. صدها میلیارد دلار اسلحه به منطقه میفروشندو حتی استفاده از این سلاح ها را هم به آنها نمیآموزند.
ما تهدیدی برای کشورهای منطقه نیستیم و از سوی آنها هم تهدیدی احساس نمی کنیم. اما اگر امریکا به ایران حمله کند، ما هم بر اساس منطق جنگ و حق مشروع خودمان پاسخ محکم خواهیم داد.
چرا شما فکر می کنید دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا در حال حاضر تنش ها را افزایش می دهد؟
برای دنیا ثابت شده که رئیس جمهور فعلی امریکا رفتار متعادل و قابل اعتمادی ندارد. دکترین آقای ترامپ نقض قوانین بین المللی و حتی داخلی ایالات متحده است؛ نه اجرای آنها. این یعنی تنش در همه مناسبات بین المللی. در حالیکه برجام نتیجه حداقل ۱۲ سال مذاکره سنگین بوده، اول از آن خارج شد و بعد گفت فقط با یک ملاقات همه تحریم ها را بر میدارد! و زمانی که ترامپ رئیس جلسه شورای امنیت سازمان ملل بود، کشورها را بخاطر رعایت قطعنامه ۲۲۳۱ این شورا تحریم کرد. ترامپ روحیه تهاجمی، تحکمی و تحقیر کننده نسبت به بقیه ملتها، دولتهای همپیمان امریکا در اروپا و حتی هم حزبی های خود در حزب جمهوری خواه دارد. خروج یکجانبه از سایر پیمانهای بین المللی مثل پیمان پاریس، یا نهاد یونسکو و پیمان نفتا و ... تفاوتی با خروج از برجام ندارد. او در حالیکه در کانادا توافقی را با گروه ۷ امضا کرد، در پرواز برگشت از کبک آن را پس گرفت. این یعنی بی ثباتی و تنش دائم و فراگیر. تهدید به تحریم اروپا در صورت اتصال به خط لوله گاز نورد استریم ۲، جنگ تعرفه ها با چین، اختلافات با ژاپن و اخلال در تجارت بین الملل گوشه ای از اقدامات تنش زای ترامپ است. و من فکر می کنم بیشترین خسارت در این زمینه را اروپا متحمل می شود.
آیا شما باور می کردید که امریکا یک زمانی بتواند سردار قاسم سلیمانی را ترور کند؟
کاری را که داعش آرزو داشت انجام دهد و نتوانست؛ آقای ترامپ به عهده گرفت و انجام داد. ترور فردی که با هواپیمای مسافربری و دعوت رسمی وارد کشوری می شود، شجاعت نیست؛ یک اقدام جنایتکارانه و بزدلانه است.
به نظر شما پاسخ به ترور سردار سلیمانی کافی بود، آیا می توان انتظار داشت که ایران برای انتقام ترور سردار سلیمانی بیشتر از این تلافی کند؟
ما منطقه خود را زمین رقابت یا منازعه با امریکا نمی دانیم. ما همیشه حافظ اصلی ثبات در میان همسایگان، منطقه و امنیت آبراهها بوده ایم. اتفاقاً امریکا کسی را ترور کرد که قهرمان آزادی ملتهای منطقه از شر داعش و تروریستها بود. لذا هیچ اتفاقی جواب خون شهید سلیمانی را نمی دهد.
پاسخی که ایران در حمله موشکی به پایگاه عین الاسد امریکا داد، هم توانمندی بالای نظامی ایران را نشان داد و هم تکنولوژی دفاع نظامی امریکا را به چالش کشید. تمام موشک ها ایرانی بودند و به هدف خوردند.
چقدر صحت دارد که وزیر خارجه فرانسه گفته است «اگر ایران از برجام خارج شود، می تواند طی دو سال به بمب اتمی دست بیابد؟»
مرجع اصلی اعلام نظر در این زمینه آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) است. تمام گزارشات آژانس تا کنون مؤید صلح آمیز بودن برنامه هسته ای و اجرای تعهدات ایران در برجام بوده است. ۸۰درصد بازرسیهای آژانس از کشورهای عضو در ایران انجام میشود. لذا پاسخ این سؤال را خود آقای لودریان باید بدهد. ساخت سلاح هستهای؛ هم مطابق فتوای رهبر انقلاب اسلامی حرام است و هم در دکترین نظامی ایران نیست. برجام، تضمین اطمینان جهانی به همین مساله بود.
اروپا کاملاً طرفدار توافق هستهای با ایران است اما ظاهراً هیچ اقدامی هم برای مقابله با سیاستهای تهاجمی و خصمانه امریکا در قبال ایران از خود نشان نمی دهد. ارزیابی شما چیست؟
ما محدودیت های اروپا در برابر یکجانبه گرایی امریکا را درک می کنیم. اروپا هم نقش مهم و سازنده ای در انعقاد برجام داشت و هم به عنوان طرف توافق به ما دو وظیفه داشت. یکی اینکه اروپا باید بسیار فعالانه تر مانع خروج امریکا از برجام می شد. و دیگری اینکه به تعهدات خودش هم عمل می کرد. اروپا برای جبران خروج امریکا و اجرای تعهداتش از ما چند هفته فرصت خواست. ما یکسال صبر کردیم. من خودم در نیویورک و مذاکرات ۱+۴ جزو هیات ایرانی بودم. اروپا ۱۱ تعهد را به ایران اعلام کرد و تا این لحظه حتی به یک کدام آنها عمل نکرده است. اروپا باید قادر باشد از سیاست خارجی و امنیتی مشترک، و همچنین یکپارچگی خود حفاظت کند. ایران همیشه خواهان اروپای مقتدر بوده است.
ایران تا حدودی از برجام خارج شده است. آیا ایران به غنی سازی اورانیوم ادامه خواهد داد؟
ایران از برجام خارج نشده، بلکه بر اساس ماده ۳۶ آن بخشی از تعهدات خود را کاهش داده تا سایر طرفها به تعهدات خود عمل کنند و برجام مستحکم شود. اگر آنها به تعهدات عمل کنند، ایران هم به شرایط قبل باز می گردد. غنی سازی در ایران هم با نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی در حال انجام است.
شما اولین سفیری هستید که استوارنامه خود را به آقای زوران میلانویچ رئیس جمهور منتخب کرواسی تحویل دادید. جلسه شما با ایشان چگونه بود و درباره چه موضوعی صحبت کردید؟
مسئول تشریفات ریاست جمهوری کرواسی شرایط دشوار کرونا و محدودیت ملاقاتهای دیپلماتیک را برای من توضیح داد. ما نیز می دانیم که این شرایط برای حفظ سلامت عمومی است. من در چنین شرایطی با عالیجناب میلانویچ دیدار و ضمن تقدیم استوارنامه با ایشان گفت و گو کردم. از آقای رئیس جمهور که مرا به عنوان اولین سفیر پذیرفتند، و از کابینه ایشان بسیار متشکرم. ملاقات ما خیلی صمیمی بود. ما از مسایل روز مثل لزوم همکاری جهانی برای ریشه کنی پاندمی کرونا، از ریشه های مشترک فرهنگی دو ملت، از روابط بسیار خوب سیاسی میان دو دولت و از ظرفیتهای گسترده همکاری در ابعاد دو جانبه، منطقهای و بینالمللی سخن گفتیم. ایشان هم از توسعه روابط استقبال و تاکید کرد که حفظ برجام سیاست قطعی اتحادیه اروپا و مورد حمایت کرواسی است.
وظیفه و اولویت شما به عنوان سفیر جدید در کرواسی چیست؟
من به رئیس جمهور میلانویچ گفتم که ماموریت من توسعه روابط دو کشور، به نفع ملتهای ایران و کرواسی، و در همه ابعاد و زمینه ها است. من در انجام این ماموریت بسیار جدی و پرکار خواهم بود و امیدوارم مورد حمایت آقای رئیس جمهور و دولت کرواسی باشم.
کرواسی در جریان سیل ابتدای سال به مردم ایران کمک کرد. چگونه آنرا تحلیل می کنید؟
ماهیت انسانی این کمک ها بسیار ارزشمند است. ما از کرواسی و بخصوص موسسه کمکهای کرواسی که وظیفه هماهنگی را بخوبی انجام داد، تشکر می کنیم. روابط دوستانه دو ملت ایجاب می کند که در شرایط سخت کنار هم باشند. همانطور که ایران نیز در مواقع خطیر و از جمله سیل سالهای گذشته در کنار مردم کرواسی بوده و همیشه نیز خواهد بود.
کرواسی ریاست شورای اتحادیه اروپا را بر عهده دارد. آیا کرواسی برای شروع مجدد مذاکرات اتحادیه اروپا و ایران در مورد برجام تلاش می کند؟
مقامات کرواسی در چارچوب سیاست خارجی مشترک اتحادیه اروپا عمل می کنند. هم اتحادیه اروپا و هم ایران متن برجام را قبول دارند و بر اهمیت آن تاکید میکنند. پس مذاکره مجددی لازم نیست، برجام نیازمند عمل همه طرفها به تعهدات شان است. موضوعی که رئیسجمهور میلانویچ هم به آن تاکید کرد.
آیا کرواسی تحریم های تحمیل شده توسط دونالد ترامپ علیه ایران را اجرا می کند؟
ما علاقهمندی فراوانی برای توسعه همکاری ها داریم و نیز محدودیتهای کرواسی را درک می کنیم. بعد از برجام و آوریل ۲۰۱۶ خانم کیتاروویچ رئیس جمهور در صدر هیأتی ۷۵ نفره سیاسی - اقتصادی به تهران آمد. مدیران اتاق بازرگانی کرواسی و دهها شرکت بزرگ کرواسی همراه او بودند. خانم کیتاروویچ در جمع بازرگانان دو کشور سخنرانی کرد. در زمان کوتاهی حجم روابط اقتصادی دو کشور به بیش از ۱۰۰ میلیون یورو رسید. ظرفیت زیادی هم برای افزایش این تجارت وجود داشت. اما در حالیکه هیچ مشکل سیاسی بین دو کشور وجود نداشت؛ بدلیل تحریم های غیر قانونی و مقررات فرامرزی یک دولت دیگر، ملت ایران و کرواسی از این نفع مشترک محروم شدند. سوال واقعی این است که چرا؟!
همکاری اقتصادی و سیاسی با کرواسی را چگونه ارزیابی می کنید؟
بسترهای مشترک فرهنگی بین دو ملت، سابقه روابط خوب سیاسی، و ظرفیتهای عظیمی برای همکاری به نفع دو کشور وجود دارد. ایران می تواند مطمئن ترین منبع انرژی کرواسی باشد و بدلیل موقعیت خوب منطقه ای کرواسی؛ انرژی خود را از طریق کرواسی به اروپای مرکزی و غربی ترانزیت کند. ایران هم خود علاوه بر بازاری ۸۰ میلیون نفری، در قلب آسیای مرکزی و بازاری ۵۰۰ میلیون نفری است. ایران و کراوسی می توانند پایه های دو پل، برای ارتباط شرق و غرب باشند.
آیا شرکت های کرواسی به ایران می روند؟
همانطور که گفتم بعد از سفر خانم کیتاروویچ به تهران روسای بخش خصوصی و شرکتهای دو کشور رفت و آمدهای بسیار زیادی داشتند. این ارتباطات سود دو طرف را به همراه داشت. اما بخاطر تحریم های امریکا قطع شد. مثل الان که کرونا ارتباطات در کل جهان را مختل کرده است. من قبل از سفر به زاگرب نشستی با مدیران اتاق بازرگانی ایران داشتم. قاطعانه می گویم که ایران همیشه از بازرگانان کرواسی به گرمی استقبال می کند.
برای شما زندگی در زاگرب چگونه است؟
به حدود ۸۰ کشور دنیا سفر داشتهام، اما کرواسی انتخاب خودم بود. این کشور و مردم کرواسی را دوست دارم. اگر چه طی ۵۰روزی که در زاگرب هستم بدلیل ویروس کرونا کمتر توانسته ام در جامعه حضور یابم، ولی خود را در خانه احساس میکنم. مردم زاگرب دوست داشتنی، آرام و فرهنگ دوست هستند. مثل ایرانیان.
شما سالهای زیادی روزنامه نگار بودید، کارنامه حرفهای شما به عنوان روزنامه نگار در میان مردم ایران چگونه بود؟ این نظریه چقدر صحت دارد که کروات ها اصالتاً اهل ایران هستند. آیا در مورد آن تحقیق کردهاید؟
حدود ۲5 سال روزنامه نگار بودهام و البته مسئولیتهای سیاسی هم داشتهام. موسس یا مدیر خبرگزاری و برخی روزنامههای مهم ایران بوده ام. اماافتخار میکنم که همیشه یک روزنامه نگار بودهام. معتقدم عملکرد یک روزنامه نگار را هم مردمش باید قضاوت کنند، نه خودش. برای این نظریه که کرواتها ریشه ایرانی دارند، تحقیقات و مستندات تاریخی و حتی ژنتیک زیادی تا بحال منتشر شده و بسیاری از مسئولین کرواسی، از جمله آقای گردان گرلیچ رادمان وزیر خارجه کرواسی طرفدار این نظریه است و حتی در کتابی به اشتراکات فرهنگی دو کشور پرداخته است.
آقای دراگو اشتامبوک سفیر بسیار فعال و دانشمند کرواسی در تهران را قبل از سفر دیدم. ایشان که مجموعه شعر خود را به زبان فارسی منتشر کرده، در جمله ای گفته «هر روز که از حضورم در ایران می گذرد، در این تز که ریشه کرواتها و ایرانی ها مشترک است مصمم تر می شوم.»
علیرغم این مسایل؛ من تخصصی در تاریخ ندارم. بر عهده پژوهشگران علوم انسانی و مورخان است که به این سوال پاسخ دهند. اگر چه این مایه خوشحالی و افتخار ماست که کرواتها ریشه مشترکی با ما دارند.
شما در دفتر دکتر روحانی رئیس جمهور روحانی معاون و مشاور بودید. او به شما قبل از عزیمت به زاگرب چه توصیه ای را کرد؟
با دکتر روحانی رئیس جمهوری گفت وگوی مفصلی راجع به این ماموریت داشتم. از نقطه نظرات ایشان نیز بدلیل همکاری نزدیک کاملا آگاهم. ایشان به من گفت انتظارم این است که در روابط خوب بین دو ملت جهش ایجاد کنی و روابط دوستانه دو دولت را هم بر مبنای موافقتنامه ها و تفاهم نامه های مهمی که بین رؤسای جمهور و مسئولان دو کشور امضا شده، پیش ببری. پس ماموریت من این است که بین دو ملت دو قلب تپنده تر، و بین دو دولت دو دست صمیمانه وجدی تر را سامان دهم.
تحقیقات مربوط به سقوط هواپیمای اوکراینی به کجا رسید؟
این حادثه ای دردناک در پی سلسله تهدیداتی بود که امریکا بعد از ترور سردار سلیمانی ادامه داد. شب قبل این حادثه آقای ترامپ توییت زد که ۵۲ نقطه ایران به عنوان هدف تعیین شده است. هواپیماهای اف۳۵ در مرزهای ما پرواز می کردند. طبیعی است که پدافندایران حساس تر از همیشه بود. نیروهای مسلح ما در اولین فرصت از اشتباه صورت گرفته عذرخواهی و مسئولیت آن را پذیرفتند. بیشترین قربانیان این حادثه تراژیک، نخبگان ایرانی بودند. ایران در این زمینه طبق مقررات بین المللی عمل کرد. جعبه سیاه باید در کشوری بازخوانی شود که حادثه در آن رخ داده است. لذا ما از امریکا به عنوان سازنده هواپیمای بویینگ خواستیم بر اساس قرارداد، نرم افزار مربوطه را در اختیار ایران قرار دهد. شرکتی که موظف به اینکار بود، به بهانه تحریم نرم افزار را به ما نداد.
علیرغم این؛ ما موافقت کردیم که جعبه سیاه به لابراتوار اوکراین منتقل شود. با همکاری فرانسوی ها و حضور نمایندگان کشورهای ذینفع اطلاعات آن بازخوانی شود و تحلیل نهایی در تهران انجام شود.
در انتها خودتان اگر مطلبی خطاب به مخاطبان ما دارید، بگویید.
کرونا نشان داد که انسانیت یک پیکر واحد است. همانطور که «سعدی» شاعر بزرگ ایرانی گفته است. تحریم یک عمل سیاسی است که به توسعه، رفاه و سلامتی ملتها ضربه می زند. کنار گذاشتن تحریم، وطیفه ای انسانی است. از مخاطبان شما دعوت میکنم به این کمپین بپیوندند:
Corona2plus.com/corona2/en/petition
و به ملت کرواسی می گویم «دوستتان دارم» (به زبان کرواتی)