جام جهانی دارد میرسد و مشتاقانش علاوه بر دیدن بازیهای جذاب، منتظر تماشای تشویق و شور و شوق تماشاگران روی سکوها هستند. یکی از حرکتهای بسیار جالب و چشمنواز در ورزشگاهها« موج مکزیکی» است که لابد امسال هم شاهد آن خواهیم بود، بهخصوص اینکه مکزیک هم یکی از میزبانان جام جهانی ۲۰۲۶ است. با وجود این و چند روز مانده به آغاز این رویداد پرهیجان، برخی رسانهها درباره «موج مکزیکی» نوشتهاند و اینکه آیا این موج واقعاً مکزیکی است یا زادگاهش جای دیگری بوده است؟
مثل ذرت مکزیکی
مثل «ذرت مکزیکی»، موج مکزیکی هم امروزه در همه جای جهان دیده میشود و پرطرفدار است؛ با این تفاوت که اولی را نمیشود به کشوری جز مکزیک نسبت داد اما درباره پیدایش و ابداع موج مکزیکی، تازگیها حرف و حدیث زیادی شنیده میشود. «بیبی سی» مینویسد: «جورج هندرسون آمریکایی که میان ورزشدوستان و حاضران همیشگی در استادیومهای ورزشی به جورج دیوانه معروف است، اولین کسی بود که موجی به این شکل را به راه انداخت».
موج مکزیکی البته صرفنظر از زادگاهش، سالهاست به گینس هم راه یافته است. براساس رکوردهای جهانی گینس و در جریان یک مسابقه اتومبیلرانی در شهر بریستول آمریکا بزرگترین موج انسانی شکل گرفت. در آن روز بیشتر از ۱۵۷ هزار نفر موجی به راه انداختند که سراسر ورزشگاه را درنوردید. یک رکورد دیگر هم در این زمینه وجود دارد. آن هم رکورد طولانیترین موج است که سال ۲۰۱۵، در ژاپن شکل گرفت و ۱۷ دقیقه ادامه داشت!
حالا و با شمارش معکوس برای آغاز جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، شهر مکزیکوسیتی قصد دارد رکورد گینس بزرگترین موج انسانی جهان را بشکند.
مسئولان شهر حتی محل راه انداختن موج را هم تعیین کردهاند: فضایی شهری در خیابان «پاسئو دلا رفرما»، که با الهام از بولوارهای اروپایی ساخته شده است.
مکزیکوسیتی از این جهت انتخابی مناسب است چون دقیقاً اولین بار ۴۰ سال پیش در ورزشگاه «آزتکا»ی همین شهر بود که موج مکزیکی به چشم جهانیان آمد و معروف شد.
۵ سال پیش از موج مکزیکی
«بیبیسی» ماجرای جام جهانی۱۹۸۶ در مکزیک و موج مکزیکی را قبول دارد، اما مدعی است، مکزیکیها ابداعگر این موج نبودهاند و نخستین بار «جورج هندرسون» آمریکایی آن را به راه انداخته است. خود جورج دیوانه معتقد است این اتفاق در ۱۵ اکتبر۱۹۸۱ و در جریان مسابقه بیسبال میان تیمهای «اوکلند اتلتیکس» و «نیویورک یانکیز» در کالیفرنیا رخ داده است. اوکلند اتلتیکس دو بازی خارج از خانه را باخته بود و در دور سوم مسابقات جورج به این فکر افتاد چیزی را امتحان کند که هیچکس تا آن زمان در ورزشگاهها ندیده بود. سه بخش از ورزشگاه را انتخاب و شروع کرد به توضیح دادن برای تماشاگران که با علامت او چه کار باید بکنند. دو تلاش اولش شکست خورد، اما در سومین تلاش، موج سراسر ورزشگاه را دور زد... در تلاش چهارم بینقص از کار درآمد؛ موجی پیوسته همه ورزشگاه را درنوردید... از شدت هیجان ورزشگاه تقریباً داشت منفجر میشد! چون مسابقه به صورت تلویزیونی پخش میشد، این شیوه برای تهییج تیمها به سرعت محبوب شد و هواداران رشتههای دیگر هم آن را به کار گرفتند.
شواهد نشان میدهد حتی در بازیهای المپیک لسآنجلس در سال ۱۹۸۴ هم این موج، جسته گریخته وجود داشته است اما از جام جهانی فوتبال ۱۹۸۶ در مکزیک بود که مخاطبان سراسر جهان متوجه آن شدند و موج مکزیکی به پدیدهای جهانی تبدیل شد.
موج مکزیکی زادگاهش هرجا که بوده، امروزه در سراسر جهان نمادی از سرخوشی جمعی، حس همبستگی و شادی مشترک تلقی میشود.
جالب است بدانید این پدیده طی ۱۰ سال گذشته بهشدت مورد توجه دانشمندان قرار گرفته و درباره آن پژوهشهایی هم انجام شده است. در سال ۲۰۰۲ پژوهشگران ویدئوهای مربوط به موجهای شکلگرفته در ورزشگاههای فوتبال با بیش از ۵۰ هزار تماشاگر را بررسی کردند و از یافتههای خود شگفتزده شدند.
آنها دریافتند یک موج انسانی معمولی اغلب در جهت عقربههای ساعت حرکت میکند و سرعت آن حدود ۱۲ متر یا تقریباً ۲۰ صندلی، در هر ثانیه است. این موج معمولاً پهنایی بین ۶ تا ۱۲ متر دارد؛ یعنی حدود ۱۵ صندلی را در بر میگیرد و در میان جمعیت پیش میرود. برای شروع آن هم فقط کافی است در قسمتی از یک ورزشگاه ۱۵ تا ۵۰ نفر یکباره و خودجوش از جا بلند شوند تا ناگهان موجی بزرگ شکل بگیرد. موجهای مکزیکی اگرچه نشاندهنده شور و شوق و حمایت طرفداران هستند، اما معمولاً در زمانی که مسابقه بسیار پرافت و خیز یا حساس شده، شکل نمیگیرند؛ بلکه بیشتر زمانی اتفاق میافتند که بازی کسالتآور شده یا جریان آرامی دارد.