به گزارش اقتصادنیوز، صد روز از جنگ علیه ایران گذشته است، روزهایی که برای مردم فقط یک عدد روی تقویم نیست، بلکه تجربهای از زندگی روزمره در میان گرانی، نااطمینانی و تصمیمهای معلق است. اقتصاد در وضعیتی میان «فشار امنیتی» و «فرسایش معیشت» ایستاده و نشانههای آن در قیمتها، بازارها و رفتار مصرفی مردم دیده میشود. در این فاصله، حکمرانی نیز با مجموعهای از تصمیمهای اضطراری و تغییرات تدریجی روبهرو بوده است.
اقتصادنیوز: یک تحلیلگر سیاست خارجی معتقد است این اتفاقی که بعد از جنگ ۱۲ روزه و بعد از جنگ ۴۰ روزه رخ داد، اصطلاحاً آتشبس است، اما به لحاظ حقوقی اصلاً آتشبس نیست، بلکه «ترک مخاصمه» است.
علی مطهری، نایب رئیس پیشین مجلس معتقد است؛ «در این 100 روز اقتصاد کشور بسیار آسیب دیده؛ تجارت تحت فشار قرار گرفته، صادرات نفت و پتروشیمی با مشکل مواجه شده و بخشی از تولید و زیرساختها نیز دچار آسیب شده است؛ اینها نتایج طبیعی جنگ است که باید مدیریت شود.»
گفتگوی اقتصادنیوز با علی مطهری، نماینده پیشین مجلس را بخوانید.
****
*آقای مطهری! با گذشت ۱۰۰ روز از جنگ علیه ایران، شما ارزیابیتان از شرایط فعلی که کشور درگیر شده است چیست؟ پیش بینی شما چیست؟
مهمترین دستاورد جنگ، مقاومتی بوده که ما نشان دادیم. چون ما در واقع آغازکننده جنگ نبودیم و آمریکا و اسرائیل به ما حمله کردند. مقاومت مردم ایران در دنیا مورد اعجاب قرار گرفته است.
من معتقدم ایران نشان داد که آن ایده آمریکا و اسرائیل که میخواهند صلح را به وسیله قدرت در دنیا پیاده کنند، باطل است. صلح باید بر اساس عدالت باشد نه بر اساس قدرت؛ نه اینکه بگویند چون زور داریم شما باید تسلیم شوید و هرچه ما گفتیم باید گوش بدهید. ایران این را رد کرد و این موضوع سایر ملتها را بیدار میکند و به آنها روحیه میبخشد که در مقابل قدرتها بایستند.
هر جنگی طبیعتاً آسیب دارد و جنگ بدون آسیب که قطعا وجود ندارد. اما مهم این است که این آسیب در مقابل چه چیزی است. گاهی انسان به خاطر ارزشهای انسانی حاضر است محرومیتها را تحمل کند. امروز مردم ما به یک رشد اجتماعی و سیاسی رسیدهاند و میدانند هدف ما آنقدر بزرگ است که آسیبهایی که وارد شده، آسیبهای اقتصادی قابل تحملی است.
اثر محاصره دریایی بر تجارت ایران و ارزآوری کشور
خسارت اقتصادی هم طبیعی است چون ما اکنون در حال محاصره دریایی هستیم. تجارت ما دچار آسیب شده، نفت ما بهدرستی صادر نمیشود، پتروشیمی ما آسیب دیده و بخشی از صادرات و ارزآوری کشور تحت تأثیر قرار گرفته است. این مسئله میتواند در تأمین ارز کشور کمبود ایجاد کند.
یا مثلاً فولاد مبارکه را زدند و طبیعی است که میتواند بر قیمت خودروهای داخلی اثر بگذارد. اینها نتایج طبیعی جنگ است. در این شرایط باید اتحاد داشته باشیم و دولت را کمک کنیم تا کشور را اداره کند و کالاهای اساسی در دسترس مردم باشد. در حال حاضر مردم هم همکاری میکنند.
حکمرانی، اقتصاد و تعارض امنیت و ثبات
*در شرایطی که بخش قابل توجهی از زیرساختها و فعالیتهای اقتصادی کشور درگیر مستقیم یا غیرمستقیم جنگ بوده، دولتها معمولاً بین «امنیتمحوری» و «حفظ ثبات اقتصادی» دچار تعارض میشوند؛ این تعارض در ایران چگونه مدیریت شده و پیامد آن چیست؟
آینده اقتصاد و سیاست ما بستگی به نتیجه این جنگ دارد. اگر ما بتوانیم با یک نتیجه مشخص از این جنگ خارج شویم، اقتصاد ما بهتر خواهد شد و ایران به عنوان یک قدرت در دنیا مطرح خواهد شد.
در روابط اقتصادی و سیاست داخلی نیز قاعدتاً شرایط بهتر خواهد شد، چون موجب امیدواری مردم، اتحاد و افزایش توان و استعداد آنها میشود.
به نظرم ما همچنان به سمت توافق پیش میرویم چون...
اگر کاستیهایی هم وجود داشته، قاعدتاً مقامات عالی نظام به دنبال رفع آن خواهند بود. اما در نهایت همه چیز بستگی به نتیجه این جنگ دارد.
ما همچنان به سمت توافق پیش میرویم. به نظر میرسد مسیر آمریکا و اسرائیل کاملاً منطبق بر هم نیست. آمریکا بیشتر به دنبال این است که یک تفاهم امضا کند و به شکلی از این ماجرا خارج شود، مخصوصاً که موضوعاتی مانند جام جهانی هم مطرح است و میخواهد به شکل آبرومندانه از این وضعیت خارج شود.
اما اسرائیل نمیخواهد جنگ تمام شود و مایل است جنگ گسترش پیدا کند و بیشترین آسیب به ایران وارد شود تا ایران برای سالها درگیر بازسازی باشد و فرصت توسعه توان موشکی و موارد مشابه را نداشته باشد. هدف اسرائیل حتی در سطح راهبردی، تجزیه ایران است.
در مقابل، آمریکا بیشتر به دنبال منافع خود است؛ ابتدا دنبال نفت ایران بود، اما وقتی دید ممکن نیست، اکنون به دنبال توافق است.درگیریهایی که اکنون وجود دارد، به نظر من طولانی نخواهد بود و موقت است و در آینده به سمت تفاهم پایان خواهد یافت.
∎