«محمد کرم الهی» مدیرکل امور هنری بنیاد شهید و امور ایثارگران، در گفتوگو با خبرنگار سینماپرس با اشاره به تحولات اجتماعی و فرهنگی ناشی از «جنگ تحمیلی رمضان» و نقش هنرمندان در بازتاب، تبیین و روایتگری این رخداد، اظهار داشت: جنگ رمضان یک رخداد بسیار ویژه در تاریخ انقلاب اسلامی است. در این رویداد، حقیقت و پیکره انقلاب اسلامی هدف یورش و تهاجم دشمنان قرار میگیرد؛ آماج حمله صهیونیستی ـ آمریکایی. اما درست در همین نقطه، ملت ما در درون خود به نوعی بصیرت و رستاخیز میرسد؛ از جا برمیخیزد و یک بعثت مردمی شکل میگیرد.
وی افزود: در آن لحظه، شرایط از این جهت خاص بود که امام شهید ما دیگر در میان ما نبود و بخشی از فرماندهانمان را نیز از دست داده بودیم. اما درست در همین موقعیت، در قلب حرکت انقلاب اسلامی، یک نیروی تازه برای مقاومت متولد شد و آن مردم بودند. مردمی که پیش از این هم بودند، اما اینبار یک نوزایی حقیقی، عمیق و استوار در کلیت جامعه اسلامی شکل گرفت. ویژگی این مقطع با تمام دورههای پیشین متفاوت بود. چرا؟ چون یک انسجام ملی، وحدت کلمه و همراهی عظیم در میان عموم مردم پدید آمد؛ حقیقتی که نشان داد ایرانِ یکپارچه و متحد، در برابر هر آنچه دشمن در سر میپروراند حتی اگر نابودی را تصور کرده باشد مقاوم است.
کرم الهی تصریح نمود: باید این ویژگی ماندگار بماند. چون موتور محرکه آینده ماست. و هنرمند کسی است که باید این وظیفه را انجام دهد. هنرمند باید با بعثت خود، در همان معنای اصیل بعثت هنرمندان و فرهیختگان، به میدان بیاید؛ برای تبیین، ارزشگذاری، تحکیم و تثبیت این سرمایه عظیم و این گنج گرانبها، یعنی حرکت مردم.
او ادامه داد: خوشبختانه هنرمندان نیز بهخوبی پای کار آمدند؛ با دقت، با بصیرت، با خلاقیت و با هنرمندی. در همه رشتههای هنری، میتوان مصادیق روشن، آشکار و انکارناپذیری دید از کسانی که وارد میدان شدهاند و این حقیقت را به حرکت درآوردهاند. این آثار باید تثبیت شوند، باید برای آیندگان بمانند. تصویر امروز و حقیقت امروز باید تبیین شود و در گنجینه فرهنگی ما ثبت بماند؛ چرا که همینها موتور محرکه آینده ما خواهند شد و سرمایه حقیقی ما برای فتح قلههای بعدی و برای آزادسازی خرمشهرهای دیگر خواهند بود.
مدیرکل امور هنری بنیاد شهید و امور ایثارگران در ادامه گفت و گو در مورد سیاست های بنیاد در جهت تولیدات هنری مربوط به «جنگ تحمیلی سوم» بیان کرد: به نظر ما مسیر بنیاد شهید در فعالیتهایش یک مسیر روشن و واحد است؛ ترویج، تحکیم و تبلیغ فرهنگ ایثار و شهادت. ما در این مسیر حرکت میکنیم، اما شاید وجه تمایز ما این باشد که در این فرهنگ، تنها به شهادت نگاه نمیکنیم؛ ما ایثار را در کلیت آن میبینیم. یعنی از آغاز شکلگیریاش، از بذر ایثار، تا میوه نهایی آن که شهادت است. از همان نقطه نخست، یعنی کمکرسانی، همدلی و همراهی مردم، تا بالاترین مرتبهاش که فدا کردن جان در راه آرمان است، همه اینها موضوع کار ماست.
وی افزود: ما این مسیر را ادامه میدهیم، چون ایثار، جانمایه حیات انسانی است؛ اکسیر حرکت مردم به سمت آینده و نیروی پیشبرنده جامعه در مسیر تعالی. هرچه حوزه ایثار و شهادت پُرمغزتر، عمیقتر و فعالتر حرکت کند، دسترسی ما به اهداف، نزدیکتر، مطمئنتر و عاقلانهتر خواهد شد.
کرم الهی در پاسخ به انتقاداتی که نسبت به ساخت آثار ضد جنگ که موجب تعدیل و تخریب فرهنگ شهادت در تولیدات ژانر دفاع مقدسی شده بود و مورد انتظار جامعه ایرانی است تا در مورد جنگ تحمیلی دوم و سوم بصورت ویژه تری توسط نهادهای دولتی و انقلابی مورد بازنگری قرار گیرد؛ اظهار داشت: واقعیت این است که آن مسئله وقتی به وجود آمد که ما «روایت اول» را درست پیش نرفتیم و روایت اولمان را محکم ادامه ندادیم. ما با تفکری مثل تفکر شهید آوینی، در آغازِ حوزه دفاع مقدس، روایتمان را یک روایت سازنده، دقیق و آیندهمدار میدیدیم. اما آرامآرام، بهخاطر کمکاریهای ما، اجازه داده شد روایتهای دیگری وارد این میدان شوند. نه اینکه ما حکم داده باشیم یا تصمیم گرفته باشیم؛ «کمکاری» جبهه انقلاب و جبهه فرهنگی انقلاب باعث شد کار به نقطهای برسد که روایتهای متعدد و گاه متعارض پای این قصه بیایند.
وی متذکر شد: اینجا بود که ما به «تبیین» نیاز داشتیم؛ به همان جهاد تبیینی که اگر در شاکله کلی نظام مقدس جمهوری اسلامی بهموقع شکل میگرفت، بخش عظیمی از آن باید به دست هنرمندان اتفاق میافتاد. یعنی هنرمندان باید گنجهای پنهان انقلاب و دفاع مقدس را از زیر لایههای بیاعتنایی بیرون میکشیدند؛ ارزشها را هویدا و آشکار میکردند تا مثل نور بدرخشد، چراغ منیر آینده باشد و ما را از دهلیزهای تاریک و پیچدرپیچی که استکبار برای آینده ما طراحی کرده بود عبور بدهد.
او ادامه داد: امروز اگر چراغ هدایت دست ماست، این ارزش را از کجا گرفتیم؟ از مکتب انقلاب اسلامی و دفاع مقدس. و این مکتب، خودش از کجا گرفته؟ از نهضت حسینی. ما از نهضت امام حسین(ع) تا امروز و انشاءالله تا ظهور حضرت حجت(عج) همین مسیر را ادامه خواهیم داد. این حرکتها چراغ منیر ما برای آیندهاند تا بتوانیم آینده را فتح کنیم.
این مدیر فرهنگی با بیان این مطلب که باید جریان تبیین را سرعت ببخشیم. باید روایت درست و دقیق خودمان را با زبان هنر، با جذابیت، با نگاهی سادهفهم و در عین حال جهانی ارائه کنیم؛ تصریح نمود: بخشی از این مسیر را در جنگ رمضان خوب و موفق طی کردیم. آنچه امروز هنرمندان در فضای جهانی رقم میزنند، اتفاقی بسیار میمون و مبارک است. روایت مال ما است. ما روایتگری میکنیم.
«محمد کرم الهی» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: ما کاشتهایم. مردم آمدهاند و بذرافشانی کردهاند؛ مقاومت، بصیرت و آیندهنگری را کاشتهاند. حالا ما باید این را نگه داریم تا برداشت کنیم. اینجاست که «کاشت، داشت، برداشت» معنا پیدا میکند. این کار، کار هنرمندان و نخبگان و فرهیختگان جامعه است تا این مسیر را به مطلوبترین نقطهاش برسانند.