دیدن موزهای قهوه‌ای روی پیشخوان یا سالاد مانده و پلاسیده در یخچال برای بسیاری از افراد آشنا است. تحقیقات نشان می‌دهد که بسیاری از مردم به طور متوسط حدود ۳۰ درصد از غذاهای خریداری‌شده را هدر می‌دهند که معادل میلیون ها تن در سال است.

به گزارش سیناپرس، در شرایط بحران هزینه زندگی، جایی که قیمت مواد غذایی به طور مداوم افزایش می‌یابد، هدررفت غذا بیش از پیش آزاردهنده به نظر می‌رسد. این فشارهای اقتصادی باعث شده است تعداد بیشتری از مردم به فکر استفاده بهینه از مواد غذایی بوده و بسیاری نیز غذاهای تازه کمتری خریداری کرده و در زمینه ایمنی غذا ریسک بیشتری می‌پذیرند.

با این حال، با کمی دانش و خلاقیت می‌توان برخی غذاها را بدون به خطر انداختن سلامت نجات داد. البته باید توجه داشت که نمی‌توان همه غذاها را احیا کرد، زیرا برخی از آنها ممکن است برای مصرف ناامن شده باشند.

به گفته محققان چهار نشانه کلیدی که باید مراقب آنها بود عبارتند از:

کپک قابل مشاهده، لزج شدن،  ترشح مایعات و بوی تند یا ترش شدن.

به این ترتیب اگر غذایی یکی یا چند مورد از این نشانه‌ها را داشته باشد، بهترین کار دور انداختن آن است. این کار از مسمومیت غذایی جلوگیری می‌کند که می‌تواند باعث درد معده، تهوع، استفراغ و اسهال شود.

در مقابل، ویژگی‌هایی مانند چروک شدن، قهوه‌ای شدن و خشک شدن اغلب فقط نشانه‌های کهنگی هستند و نه فساد مضر.

در حوزه میوه‌ها باید توجه داشت که موزهای قهوه‌ای یا سیاه‌رنگ ممکن است ظاهر جذابی نداشته باشند، اما کاملاً ایمن هستند و می‌توان از آنها در تهیه کیک، پنکیک یا اسموتی استفاده کرد. با این حال، بهتر است موزهای قدیمی را دور از موزهای تازه نگه دارید، زیرا موزهای تیره‌تر گاز اتیلن تولید می‌کنند که باعث سریع‌تر رسیدن سایر میوه‌ها می‌شود.

سیب‌های کهنه ممکن است چروکیده به نظر برسند، زیرا آب خود را از دست داده‌اند. این سیب‌ها برای پخت، آب‌پز کردن یا رنده کردن بسیار مناسب هستند. پوست مرکبات مانند لیمو یا پرتقال با گذشت زمان سخت و خشک می‌شود، اما همچنان می‌توان از پوست رنده‌شده آنها در شیرینی‌ها و مربا و از گوشت آنها در نوشیدنی‌ها، سس‌ها و ….  استفاده کرد.

در مقابل اگر روی میوه‌های بزرگ و سفت کپک مشاهده کردید، معمولاً می‌توان آن بخش را با حاشیه‌ای حداقل چند سانتی‌متر برید. اما اگر کپک روی میوه‌های نرم یا کوچک مانند توت‌ها ظاهر شود، بهتر است کل میوه دور انداخته شود. به طور عمومی، سبزیجات نرم یا چروکیده رطوبت خود را از دست داده‌اند، اما لزوماً فاسد نشده‌اند. می‌توان آنها را خشک کرده یا پوره نمود و در سوپ و سایر غذاها به کار برد.

برای احیای سبزیجات برگ‌دار مانند اسفناج یا کلم، می‌توان از خیساندن در آب یخ استفاده کرد. بدین منظور، برگ‌ها را جدا کرده و حداقل ۳۰ دقیقه در آب سرد خیس کنید تا آب جذب کنند.

در سبزیجات سفت مانند سیب‌زمینی، هویج و کدو، بخش‌های آسیب‌دیده یا کبود را می‌توان برید. با این حال، در سیب‌زمینی به سبز شدن گسترده یا جوانه‌زدن توجه کنید، زیرا این موارد حاوی سموم طبیعی هستند که در مقدار زیاد مضرند.

گاهی اوقات روی قارچ‌ها کرک سفید و نرم ظاهر می‌شود که معمولاً کپک نیست، بلکه میسلیوم (mycelium) بخشی از سیستم ریشه قارچ است. کپک واقعی روی قارچ‌ها اغلب به صورت توده‌های جداگانه و رنگی (آبی، سبز، خاکستری یا زرد) دیده می‌شود.

نکته بسیار مهمی که در زمینه مصرف مواد غذایی باید به آن توجه کرد این است که هرگونه نان کپک‌زده باید دور انداخته شود، زیرا کپک در غذاهای متخلخل مانند نان و کیک به راحتی گسترش می‌یابد. اما نان کهنه و بدون کپک را می‌توان با برشته کردن یا تبدیل به کروتون یا پودر نجات داد. نگهداری نان در محیط خشک مانند جعبه نان، پارچه یا کیسه کاغذی، رشد کپک را کند می‌کند.

برنج یا پاستای پخته باقی‌مانده را می‌توان تا دو روز استفاده کرد، به شرطی که بلافاصله در یخچال نگهداری و هنگام مصرف کاملاً گرم شود  به همین دلیل توصیه می شود اگر از مایکروویو استفاده می‌کنید، غذا را هم بزنید تا یکنواخت گرم شود. همیشه باقیمانده‌های غذا را که بیش از دو ساعت در دمای اتاق مانده‌اند، دور بیندازید، زیرا ممکن است حاوی باکتری‌هایی باشند که با گرم کردن ساده از بین نمی‌روند.

بیشتر ما شیر و ماست را معمولاً مستقیماً از یخچال مصرف می‌کنیم و مرحله پخت یا گرم کردن برای کشتن باکتری‌ها وجود ندارد. بنابراین، ایمن‌ترین کار دور انداختن محصولات لبنی است که از تاریخ مصرف گذشته‌اند. برای جلوگیری از فساد زودرس، فقط از ظروف تمیز برای برداشتن لبنیات استفاده کنید و بلافاصله آنها را به یخچال بازگردانید.

اگر پنیرکپک زد، کل قطعه را دور بیندازید، زیرا ریشه‌های کپک می‌توانند عمیقاً به داخل پنیر نفوذ کنند. پنیرهای سخت مانند پارمسان کمتر در معرض خطر هستند و می‌توان بخش کپک‌زده را با حاشیه مناسب برید. نگهداری صحیح مانند پیچیدن در کاغذ موم یا قرار دادن در ظرف  آب نمک عمر پنیر را طولانی‌تر می‌کند.

به طور کلی توجه داشته باشید راه‌های متعددی برای نجات غذاهای کهنه اما سالم وجود دارد. با رعایت اصول ساده ایمنی غذا و کمی خلاقیت، می‌توان همزمان ضایعات را کاهش داد و در هزینه‌ها صرفه‌جویی کرد. این رویکرد نه تنها به اقتصاد خانوار کمک می‌کند، بلکه با کاهش هدررفت غذا، به حفظ منابع و محیط زیست نیز یاری می‌رساند.

ترجمه: فاطمه کردی