به گزارش ایرنا، زنان شمال ایران و به ویژه روستاهای میان البرز و کاسپین از دیرباز نقشی پررنگ در اقتصاد بومی داشتند. مشارکت همیشگی و اثرگذار زنان شمالی به ویژه بانوان روستایی در فعالیتهای شغلی بومی مانند کشاورزی و دامداری و تولید صنایع دستی، آنان را به عناصر کلیدی مشاغل بومی و اقتصاد خانوار در فرهنگ استانهای شمالی به ویژه مازندران تبدیل کرده بود.
از فعالیتهای دشوار و طاقتفرسای مربوط به کشاورزی تا امور مربوط به دامداری و باغداری و پرورش کرم ابریشم و بسیاری از فعالیتهای بومی دیگر، بخشی از زندگی روزمره زنان روستایی مازندران بود که هنوز هم در بسیاری از روستاها و شهرهای استان میتوان این همراهی و دوشادوش مرد خانواده ایستادن را دید.
فرهنگ همراهی و پابهپای مردان برای رونق زندگی ایستادن، هنوز هم در جهانبینی زنان روستایی مازندران دیده میشود. مصداق عینی و بارز این همراهی را میتوان در روستای «شانهتراش» (Shaneh Tarash Village) شهرستان تنکابن دید. روستایی که مشارکت اجتماعی پررنگ زنانش نقش مهمی در رونق گرفتن اهداف ترسیم شده برای توسعه آن داشت.
قرار گرفتن نام روستای شانهتراش تنکابن در میان هشت روستای پیشنهادی ایران برای ثبت در فهرست روستاهای جهانی گردشگری ۲۰۲۶ (UNWTO) حاصل تلاش و همافزایی اهالی این روستا برای قرار گرفتن روستا در مسیر توسعه پایدار است. اما سهم پررنگ بانوان شانهتراشی در استمرار اقدامات ترسیم شده برای روستا بسیار برجسته است.
چند ساعت گشتوگذار در شانهتراش و مشاهده زندگی بومی به سادگی نشان میدهد که زنان در این روستا چگونه به موازات مسوولیتهای مبوط به خانه و خانوادهشان، در مسیر کمک به توسعه روستا نیز گام برمیدارند.
رد پای زنان این روستا را در همه امور مشارکتی روستا میتوان به شکلی پررنگ دید. حتی در برخی موارد نیز پیشگامان اصلی برای جریانسازی اجتماعی و اقتصادی مبتنی بر رونق گردشگری روستایی و فرهنگی خود زنان شانهتراش هستند.
از «خاله مهری» که حدود یک دهه پیش وقتی دید دخترش برای تحصیل به رشته گردشگری علاقهمند شده، با پیشنهاد یکی از دبیران فعالیت خود در حوزه تولید صنایع دستی و پخت غذاهای محلی را آغاز کرد و اکنون خانهاش یکی از مقصدهای اصلی سفر طبیعتگردان و گردشگران به شانهتراش است، تا «خاله راویه» که مزه غذاهای خانگیاش به خاطره گردشگران تبدیل شده و سایر زنان روستا که هر کدام به نوعی طی یک دهه اخیر در پیشبرد اهداف تدوین شده برای تبدیل شانهتراش به یک مقصد گردشگری روستایی معتبر کمک کردهاند، همگی عناصر مهم تبدیل شانهتراش به یک روستای الگوی گردشگری بر مبنای مشارکت اجتماعی هستند.
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مازندران با بیان اینکه رشد شانهتراش در حوزه گردشگری نتیجه انسجام اجتماعی اهالی روستا برای رسیدن به توسعه پایدار است، به خبرنگار ایرنا گفت: تردیدی نیست که بخش مهمی از این انسجام اجتماعی ایجاد شده در شانهتراش حاصل نگاه دغدغهمندانه بانوان این روستا است.
مهدی اسحاقی اظهار کرد: مشارکت باکیفیت بانوان در این روستا صرفا به اجرای طرحهای مستقیم اقتصادی حوزه گردشگری مانند فروش غذا و محصولات و صنایع دستی محدود نمیشود. حضور پررنگ زنان شانهتراش در پویشها و اقدامات مربوط به توسعه اجتماعی و فرهنگی روستا و پیشبرد اهداف ترسیم شده از سوی شرکت تعاونی، دهیاری و شورای روستا نشان میدهد که زنان در شانهتراش تا چه اندازه تعیینکننده و اثرگذار هستند.
وی با اشاره به برنامهریزی برای توانمندسازی جامعه محلی توسط خود اهالی و تسهیلگران، خاطرنشان کرد: در راستای حمایت از زنان آسیبپذیر (Vulnerable Women) و جوانان (Youth) و با هدف توانمندسازی اقتصادی (Economic Empowerment) و ایجاد درآمد پایدار (Sustainable Income Generation، تعاونی توسعه روستایی شانهتراش بخشی از فضای خانه خلاق (Creative Hub) را در قالب یک بسته تشویقی (Incentive Package) در اختیار این گروهها قرار داده است تا روند توانمندسازی گروه مخاطب با کیفیت بیشتری انجام شود.
این مسوول اظهار کرد: بر اساس این طرح، تولیدکنندگان محلی میتوانند محصولات خود را بدون واسطه از طریق فروش مستقیم (Direct Sales) در فروشگاه صنایع دستی (Handicrafts Store) عرضه کنند. همچنین با برگزاری کارگاههای آموزشی رایگان در حوزههای توسعه مهارت (Skill Development)، بازاریابی (Marketing) و برندسازی (Branding)، زمینه ارتقای توانمندیهای آنان فراهم میشود.
به گفته اسحاقی، این اقدام در راستای حمایت از کسبوکارهای خرد، مشاغل خانگی، اشتغال روستایی (Rural Employment) و توسعه جامعه محلی اجرا شده و فرصتی برای دسترسی به بازار و افزایش فروش محصولات تولیدکنندگان فراهم میکند.
معاون گردشگری مازندران خاطرنشان کرد: تعاونی توسعه روستایی شانهتراش با اجرای این برنامه تلاش دارد از طریق نوآوری اجتماعی (Social Innovation)، مشارکت اجتماعی و توسعه پایدار روستایی (Sustainable Rural Development)، زمینه حضور مؤثر زنان و جوانان در فعالیتهای اقتصادی را تقویت کرده و به بهبود کیفیت زندگی و افزایش درآمد خانوارهای روستایی کمک کند.
اسحاقی اظهار کرد: بانوان روستای شانهتراش علاوه بر اینکه نقش برجسته زنان مازندرانی در اقتصاد بومی این استان را به تصویر میکشند و نشان میدهند، با ورودشان به حوزه گردشگری روستایی و بومی، در حال انتقال شناساندن و انتقال بخشهایی از فرهنگ بومی منطقه به گردشگران هستند. بنابراین زنان در شانهتراش به درستی نقش فرهنگی خود را روی ریل گردشگری روستایی شناختهاند و در حال اثرگذاری در این حوزه هستند.
به گزارش ایرنا، روستای شانهتراش از توابع شهرستان تنکابن که امسال یکی از هشت روستای پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران به سازمان جهانی گردشگری برای ثبت در فهرست روستاهای جهانی گردشگری ۲۰۲۶ است، در صورت ثبت جهانی پس از کندلوس که سال گذشته به جمع روستاهای جهانی گردشگری پیوست، دومین روستای جهانی مازندران خواهد شد.